ЖАЛБЫРАК - Түзөтүүлөр тарыхы

Dilde, 05:16, 26 Июнь (Кулжа) 2025 карата

2025-06-26T05:16:19Z

← Мурунку нускасы		05:16, 26 Июнь (Кулжа) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>ЖАЛБЫРАК</b> (лат. folium, гр. phellon) – татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн негизги органдарынын бири. Ал <i>фотосинтез, транспирация</i> ж-а газ <i>алмашуу</i> процесстерин ишке ашырат. Ал өсүмдүктүн сабагында түрдүүчө (кезектеш, тушташ ж. б.) жайгашат. Жалбырак пластинкадан ж-а саптан турат. Айрым өсүмдүктөрдүн жалбырак сабы болбойт, алар сапсыз жалбырактар деп аталат (дан өсүмдүктөрү, эрин гүлдүүлөр). Кээ бир өсүмдүктөрдүн, мисалы, чатырдуулардын, дан өсүмдүктөрүнүн жалбырактарынын негиз (түп) жак бөлүгү жазы келип, сабакты аздыр-көптүр курчап тургандыктан, жалбырак к у ч а г ы делет. Жалбырактын өлчөмү ар түрдүү; көпчүлүк өсүмдүктөрдүкү узундугу 3–10 <i>см</i>; ~~кай~~ бир тропик өсүмдүктөрдүкү өтө чоң болот. Мисалы, рафия пальмасынын жалбырагынын сабы 4–5 <i>м</i>, пластинкасынын узундугу 20 <i>м</i>, туурасы 12 <i>м</i>ге жетет.		<b type='title'>ЖАЛБЫРАК</b> (лат. folium, гр. phellon) – татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн негизги органдарынын бири. Ал <i>фотосинтез, транспирация</i> ж-а газ <i>алмашуу</i> процесстерин ишке ашырат. Ал өсүмдүктүн сабагында түрдүүчө (кезектеш, тушташ ж. б.) жайгашат. Жалбырак пластинкадан ж-а саптан турат. Айрым өсүмдүктөрдүн жалбырак сабы болбойт, алар сапсыз жалбырактар деп аталат (дан өсүмдүктөрү, эрин гүлдүүлөр). Кээ бир өсүмдүктөрдүн, мисалы, чатырдуулардын, дан өсүмдүктөрүнүн жалбырактарынын негиз (түп) жак бөлүгү жазы келип, сабакты аздыр-көптүр курчап тургандыктан, жалбырак к у ч а г ы делет. Жалбырактын өлчөмү ар түрдүү; көпчүлүк өсүмдүктөрдүкү узундугу 3–10 <i>см</i>; кээ бир тропик өсүмдүктөрдүкү өтө чоң болот. Мисалы, рафия пальмасынын жалбырагынын сабы 4–5 <i>м</i>, пластинкасынын узундугу 20 <i>м</i>, туурасы 12 <i>м</i>ге жетет.

	[[File:ЖАЛБЫРАК36.png \| thumb \| Жөнөкөй жалбырактар.]]		[[File:ЖАЛБЫРАК36.png \| thumb \| Жөнөкөй жалбырактар.]]
8 сап:		8 сап:

	[[File:ЖАЛБЫРАК37.png \| thumb \| Татаал жалбырактар.]]		[[File:ЖАЛБЫРАК37.png \| thumb \| Татаал жалбырактар.]]
	түн, айчыктуу, тилкелүү, терең тилкелүү, сүйрү, жүрөктөй, тегерек, жебе, канаттай ж. б. болуп айырмаланат. Бүтүн жээктүүнүн пластинкасы бөлүнбөйт, айчыктуу жалбырактын пластинкасы жазы бөлүктөргө бөлүнөт. Андан тышкары жалбырактын түктүү, түксүз, бырыштуу, жылмакай, калың ж-а жука түрлөрү да учурайт. Жалбырак түрдүү түзүлүштө болсо да, анатомиялык түзүлүшү окшош. Астыңкы ж-а үстүңкү эпидермадан туруп, ортосунда хлоренхимадан түзүлгөн негизги ткань – мезофилл жайгашкан. Көпчүлүк өсүмдүктө эпидерманын сырт жаккы бети <i>кутикула</i>, анын сыртында мом катмары, түтүктөр жайгашкан. Алар жалбырактын кургакчылыкка чыдамдуулугун арттырып, тышкы таасирден коргойт. Эпидермадагы		түн, айчыктуу, тилкелүү, терең тилкелүү, сүйрү, жүрөктөй, тегерек, жебе, канаттай ж. б. болуп айырмаланат. Бүтүн жээктүүнүн пластинкасы бөлүнбөйт, айчыктуу жалбырактын пластинкасы жазы бөлүктөргө бөлүнөт. Андан тышкары жалбырактын түктүү, түксүз, бырыштуу, жылмакай, калың ж-а жука түрлөрү да учурайт. Жалбырак түрдүү түзүлүштө болсо да, анатомиялык түзүлүшү окшош. Астыңкы ж-а үстүңкү эпидермадан туруп, ортосунда хлоренхимадан түзүлгөн негизги ткань – мезофилл жайгашкан. Көпчүлүк өсүмдүктө эпидерманын сырт жаккы бети <i>кутикула</i>, анын сыртында мом катмары, түтүктөр жайгашкан. Алар жалбырактын кургакчылыкка чыдамдуулугун арттырып, тышкы таасирден коргойт. Эпидермадагы

	[[File:ЖАЛБЫРАК38.png \| thumb \| Жөнөкөй тилке жалбырактар.]]		[[File:ЖАЛБЫРАК38.png \| thumb \| Жөнөкөй тилке жалбырактар.]]
	<i>үттөр</i> аркылуу жалбыракта тышкы чөйрө м-н газ алмашуу, <i>транспирация</i> жүрөт. <i>Мезофилл</i> хлоропласттарга бай, анда майда өткөргүч боочолор (тарамыштар) жайгашат. Эволюциялык өрчүү маалында аткарган функцияларынын өзгөрүшүнөн улам кээ бир өсүмдүктөр жалбырактарынын түрүн өзгөрткөн. Мисалы, пияз м-н капустанын жалбырактары азык-зат топтоочу органга айланган. Көп өсүмдүктөрдүн жалбырактары 6 айга жакын турат, <i>вегетация мезгили</i> бүтөрү м-н кургайт, ал эми <i>дайыма жашыл өсүмдүктөрдүкү</i> бир нече жыл өсүп, бир кылка эмес, түрдүү мезгилде түшүп, жаңыланып турат. Жалбырак сабакка жарык көбүрөөк түшкүдөй болуп жайгашат (к. <i>Жалбырак жайгашуу</i>).<br>Өсүмдүктүн өсүшү ж-а продукттуулугу жалбыракта өтүүчү фотосинтез процессинде пайда болгон заттардын санына ж-а сапатына жараша болот.<br>Өсүмдүктөрдүн <i>вегетациялык көбөйүүсүндө</i> да жалбырактын мааниси чоң. Көп өсүмдүктөрдүн жалбырактары тамак (козу кулак, ашкөк, капуста, пияз ж. б.) ж-а тоют катары колдонулат. Алардан дары-дармек, парфюмерия, кондитер ж-а тамак-аш өнөр жайына керектелүүчү эфир майлары да алынат.		<i>үттөр</i> аркылуу жалбыракта тышкы чөйрө м-н газ алмашуу, <i>транспирация</i> жүрөт. <i>Мезофилл</i> хлоропласттарга бай, анда майда өткөргүч боочолор (тарамыштар) жайгашат. Эволюциялык өрчүү маалында аткарган функцияларынын өзгөрүшүнөн улам кээ бир өсүмдүктөр жалбырактарынын түрүн өзгөрткөн. Мисалы, пияз м-н капустанын жалбырактары азык-зат топтоочу органга айланган. Көп өсүмдүктөрдүн жалбырактары 6 айга жакын турат, <i>вегетация мезгили</i> бүтөрү м-н кургайт, ал эми <i>дайыма жашыл өсүмдүктөрдүкү</i> бир нече жыл өсүп, бир кылка эмес, түрдүү мезгилде түшүп, жаңыланып турат. Жалбырак сабакка жарык көбүрөөк түшкүдөй болуп жайгашат (к. <i>Жалбырак жайгашуу</i> макаласын).<br>Өсүмдүктүн өсүшү ж-а продукттуулугу жалбыракта өтүүчү фотосинтез процессинде пайда болгон заттардын санына ж-а сапатына жараша болот.<br>Өсүмдүктөрдүн <i>вегетациялык көбөйүүсүндө</i> да жалбырактын мааниси чоң. Көп өсүмдүктөрдүн жалбырактары тамак (козу кулак, ашкөк, капуста, пияз ж. б.) ж-а тоют катары колдонулат. Алардан дары-дармек, парфюмерия, кондитер ж-а тамак-аш өнөр жайына керектелүүчү эфир майлары да алынат.

	Ад.: <i>Кудряшова Л. В.</i> Ботаника. 7-е изд., т. 1. М., 1966. [[Категория:3-том, 215-326 бб]]		Ад.: <i>Кудряшова Л. В.</i> Ботаника. 7-е изд., т. 1. М., 1966. [[Категория:3-том, 215-326 бб]]

Temirkan, 10:11, 28 Май (Бугу) 2025 карата

2025-05-28T10:11:14Z

← Мурунку нускасы		10:11, 28 Май (Бугу) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>ЖАЛБЫРАК</b> (лат. folium, гр. phellon) – татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн негизги органдарынын бири. Ал <i>фотосинтез, транспирация</i> ж-а газ <i>алмашуу</i> процесстерин ишке ашырат. Ал өсүмдүктүн сабагында түрдүүчө (кезектеш, тушташ ж. б.) жайгашат. Ж. пластинкадан ж-а саптан турат. Айрым өсүмдүктөрдүн Ж. сабы болбойт, алар сапсыз ~~Ж-тар~~ деп аталат (дан		<b type='title'>ЖАЛБЫРАК</b> (лат. folium, гр. phellon) – татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн негизги органдарынын бири. Ал <i>фотосинтез, транспирация</i> ж-а газ <i>алмашуу</i> процесстерин ишке ашырат. Ал өсүмдүктүн сабагында түрдүүчө (кезектеш, тушташ ж. б.) жайгашат. Жалбырак пластинкадан ж-а саптан турат. Айрым өсүмдүктөрдүн жалбырак сабы болбойт, алар сапсыз жалбырактар деп аталат (дан өсүмдүктөрү, эрин гүлдүүлөр). Кээ бир өсүмдүктөрдүн, мисалы, чатырдуулардын, дан өсүмдүктөрүнүн жалбырактарынын негиз (түп) жак бөлүгү жазы келип, сабакты аздыр-көптүр курчап тургандыктан, жалбырак к у ч а г ы делет. Жалбырактын өлчөмү ар түрдүү; көпчүлүк өсүмдүктөрдүкү узундугу 3–10 <i>см</i>; кай бир тропик өсүмдүктөрдүкү өтө чоң болот. Мисалы, рафия пальмасынын жалбырагынын сабы 4–5 <i>м</i>, пластинкасынын узундугу 20 <i>м</i>, туурасы 12 <i>м</i>ге жетет.
	өсүмдүктөрү, эрин гүлдүүлөр). Кээ бир өсүмдүктөрдүн, ~~мис.~~, чатырдуулардын, дан өсүмдүктөрүнүн ~~Ж-тарынын~~ негиз (түп) жак бөлүгү жазы келип, сабакты аздыр-көптүр курчап тургандыктан, Ж. к у ч а г ы делет. ~~Ж-тын~~ өлчөмү ар түрдүү; көпчүлүк өсүмдүктөрдүкү ~~уз.~~ 3–10 <i>см</i>; кай бир тропик өсүмдүктөрдүкү өтө чоң болот. ~~Мис.~~, рафия пальмасынын ~~Ж-ынын~~ сабы 4–5 <i>м</i>, пластинкасынын ~~уз.~~ 20 <i>м</i>, туурасы 12 <i>м</i>ге жетет.

	[[File:ЖАЛБЫРАК36.png \| thumb \| Жөнөкөй жалбырактар.]]		[[File:ЖАЛБЫРАК36.png \| thumb \| Жөнөкөй жалбырактар.]]
	~~Кырг-ндын~~ флорасында чоң Ж. даракта эмес		Кыргызстандын флорасында чоң жалбырак даракта эмес чөп өсүмдүктө (балтыркан) кездешет. Морфологиялык түзүлүшүнө байланыштуу жалбырактын көп түрү бар. Алар жөнөкөй ж-а татаал болуп бөлүнөт. Бир эле пластинкадан ж-а саптан турганы – ж өн ө к ө й, ал эми башкы жалбырак сабы ж-а ага жайгашкан экинчи, үчүнчү иреттеги каптал жалбыракчалуулар т а т а а л деп аталат. Анда жалпы жалбырак сабында экиден же андан көп жалбырак жайгашат. Жалбырак санына жараша үчүлүк (беде), манжадай, канаттай татаал болуп да бөлүнөт. Пластинкасынын формасына, кырынын түзүлүшүнө, тарамыштануусуна жараша жалбырак түрдүүчө болот. Жөнөкөй жалбырак жээгинин түзүлүшүнө жараша бү-
	чөп өсүмдүктө (балтыркан) кездешет. ~~Морфол.~~ түзүлүшүнө байланыштуу ~~Ж-тын~~ көп түрү бар. Алар жөнөкөй ж-а татаал болуп бөлүнөт. Бир эле пластинкадан ж-а саптан турганы – ж өн ө к ө й, ал эми башкы Ж. сабы ж-а ага жайгашкан экинчи, үчүнчү иреттеги каптал ~~Ж-чалуулар~~ т а т а а л деп аталат. Анда жалпы Ж. сабында экиден же андан көп Ж. жайгашат. Ж. санына жараша үчүлүк (беде), манжадай, канаттай татаал болуп да бөлүнөт. Пластинкасынын формасына, кырынын түзүлүшүнө, тарамыштануусуна жараша Ж. түрдүүчө болот. Жөнөкөй Ж. жээгинин түзүлүшүнө жараша бү-



	[[File:ЖАЛБЫРАК37.png \| thumb \| Татаал жалбырактар.]]		[[File:ЖАЛБЫРАК37.png \| thumb \| Татаал жалбырактар.]]
	түн, айчыктуу, тилкелүү, терең тилкелүү, сүйрү, жүрөктөй, тегерек, жебе, канаттай ж. б. болуп айырмаланат. Бүтүн жээктүүнүн пластинкасы бөлүнбөйт, айчыктуу ~~Ж-тын~~ пластинкасы жазы бөлүктөргө бөлүнөт. Андан тышкары ~~Ж-тын~~ түктүү, түксүз, бырыштуу, жылмакай, калың ж-а жука түрлөрү да учурайт. Ж. түрдүү түзүлүштө болсо да, ~~анат.~~ түзүлүшү окшош. Астыңкы ж-а		түн, айчыктуу, тилкелүү, терең тилкелүү, сүйрү, жүрөктөй, тегерек, жебе, канаттай ж. б. болуп айырмаланат. Бүтүн жээктүүнүн пластинкасы бөлүнбөйт, айчыктуу жалбырактын пластинкасы жазы бөлүктөргө бөлүнөт. Андан тышкары жалбырактын түктүү, түксүз, бырыштуу, жылмакай, калың ж-а жука түрлөрү да учурайт. Жалбырак түрдүү түзүлүштө болсо да, анатомиялык түзүлүшү окшош. Астыңкы ж-а үстүңкү эпидермадан туруп, ортосунда хлоренхимадан түзүлгөн негизги ткань – мезофилл жайгашкан. Көпчүлүк өсүмдүктө эпидерманын сырт жаккы бети <i>кутикула</i>, анын сыртында мом катмары, түтүктөр жайгашкан. Алар жалбырактын кургакчылыкка чыдамдуулугун арттырып, тышкы таасирден коргойт. Эпидермадагы
	үстүңкү эпидермадан туруп, ортосунда хлоренхимадан түзүлгөн негизги ткань – мезофилл жайгашкан. Көпчүлүк өсүмдүктө эпидерманын сырт жаккы бети <i>кутикула</i>, анын сыртында мом катмары, түтүктөр жайгашкан. Алар ~~Ж-тын~~ кургакчылыкка чыдамдуулугун арттырып, тышкы таасирден коргойт. Эпидермадагы

	[[File:ЖАЛБЫРАК38.png \| thumb \| Жөнөкөй тилке жалбырактар.]]		[[File:ЖАЛБЫРАК38.png \| thumb \| Жөнөкөй тилке жалбырактар.]]
	<i>үттөр</i> аркылуу ~~Ж-та~~ тышкы чөйрө м-н газ алмашуу, <i>транспирация</i> жүрөт. <i>Мезофилл</i> хлоропласттарга бай, анда майда өткөргүч боочолор (тарамыштар) жайгашат. ~~Эвол.~~ өрчүү маалында аткарган функцияларынын өзгөрүшүнөн улам кээ бир өсүмдүктөр ~~Ж-тарынын~~ түрүн		<i>үттөр</i> аркылуу жалбыракта тышкы чөйрө м-н газ алмашуу, <i>транспирация</i> жүрөт. <i>Мезофилл</i> хлоропласттарга бай, анда майда өткөргүч боочолор (тарамыштар) жайгашат. Эволюциялык өрчүү маалында аткарган функцияларынын өзгөрүшүнөн улам кээ бир өсүмдүктөр жалбырактарынын түрүн өзгөрткөн. Мисалы, пияз м-н капустанын жалбырактары азык-зат топтоочу органга айланган. Көп өсүмдүктөрдүн жалбырактары 6 айга жакын турат, <i>вегетация мезгили</i> бүтөрү м-н кургайт, ал эми <i>дайыма жашыл өсүмдүктөрдүкү</i> бир нече жыл өсүп, бир кылка эмес, түрдүү мезгилде түшүп, жаңыланып турат. Жалбырак сабакка жарык көбүрөөк түшкүдөй болуп жайгашат (к. <i>Жалбырак жайгашуу</i>).<br>Өсүмдүктүн өсүшү ж-а продукттуулугу жалбыракта өтүүчү фотосинтез процессинде пайда болгон заттардын санына ж-а сапатына жараша болот.<br>Өсүмдүктөрдүн <i>вегетациялык көбөйүүсүндө</i> да жалбырактын мааниси чоң. Көп өсүмдүктөрдүн жалбырактары тамак (козу кулак, ашкөк, капуста, пияз ж. б.) ж-а тоют катары колдонулат. Алардан дары-дармек, парфюмерия, кондитер ж-а тамак-аш өнөр жайына керектелүүчү эфир майлары да алынат.
	өзгөрткөн. ~~Мис.~~, пияз м-н капустанын ~~Ж-тары~~
	азык-зат топтоочу органга айланган. Көп өсүмдүктөрдүн ~~Ж-тары~~ 6 айга жакын турат, <i>вегетация мезгили</i> бүтөрү м-н кургайт, ал эми <i>дайыма жашыл өсүмдүктөрдүкү</i> бир нече жыл өсүп, бир кылка эмес, түрдүү мезгилде түшүп, жаңыланып турат. Ж. сабакка жарык көбүрөөк түшкүдөй болуп жайгашат (к. <i>Жалбырак жайгашуу</i>).
	<br>Өсүмдүктүн өсүшү ж-а продукттуулугу ~~Ж-та~~
	өтүүчү фотосинтез процессинде пайда болгон заттардын санына ж-а сапатына жараша болот.
	<br>Өсүмдүктөрдүн <i>вегетациялык көбөйүүсүндө</i> да
	~~Ж-тын~~ мааниси чоң. Көп өсүмдүктөрдүн ~~Ж-тары~~ тамак (козу кулак, ашкөк, капуста, пияз ж. б.)
	ж-а тоют катары колдонулат. Алардан дарыдармек, парфюмерия, кондитер ж-а тамак-аш
	~~ө. ж-на~~ керектелүүчү эфир майлары да алынат.



	Ад.: <i>Кудряшова Л. В.</i> Ботаника. 7-е изд., т. 1. М., 1966. [[Категория:3-том, 215-326 бб]]		Ад.: <i>Кудряшова Л. В.</i> Ботаника. 7-е изд., т. 1. М., 1966. [[Категория:3-том, 215-326 бб]]

Kadyrm: 1 версия

2025-04-28T13:25:50Z

1 версия

← Мурунку нускасы	13:25, 28 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

vol3>KadyrM, 06:57, 28 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-28T06:57:56Z

Жаңы барак

ЖАЛБЫРАК (лат. folium, гр. phellon) – татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн негизги органдарынын бири. Ал фотосинтез, транспирация ж-а газ алмашуу процесстерин ишке ашырат. Ал өсүмдүктүн сабагында түрдүүчө (кезектеш, тушташ ж. б.) жайгашат. Ж. пластинкадан ж-а саптан турат. Айрым өсүмдүктөрдүн Ж. сабы болбойт, алар сапсыз Ж-тар деп аталат (дан
өсүмдүктөрү, эрин гүлдүүлөр). Кээ бир өсүмдүктөрдүн, мис., чатырдуулардын, дан өсүмдүктөрүнүн Ж-тарынын негиз (түп) жак бөлүгү жазы келип, сабакты аздыр-көптүр курчап тургандыктан, Ж. к у ч а г ы делет. Ж-тын өлчөмү ар түрдүү; көпчүлүк өсүмдүктөрдүкү уз. 3–10 см; кай бир тропик өсүмдүктөрдүкү өтө чоң болот. Мис., рафия пальмасынын Ж-ынын сабы 4–5 м, пластинкасынын уз. 20 м, туурасы 12 мге жетет.

[[File:ЖАЛБЫРАК36.png | thumb | Жөнөкөй жалбырактар.]]
Кырг-ндын флорасында чоң Ж. даракта эмес
чөп өсүмдүктө (балтыркан) кездешет. Морфол. түзүлүшүнө байланыштуу Ж-тын көп түрү бар. Алар жөнөкөй ж-а татаал болуп бөлүнөт. Бир эле пластинкадан ж-а саптан турганы – ж өн ө к ө й, ал эми башкы Ж. сабы ж-а ага жайгашкан экинчи, үчүнчү иреттеги каптал Ж-чалуулар т а т а а л деп аталат. Анда жалпы Ж. сабында экиден же андан көп Ж. жайгашат. Ж. санына жараша үчүлүк (беде), манжадай, канаттай татаал болуп да бөлүнөт. Пластинкасынын формасына, кырынын түзүлүшүнө, тарамыштануусуна жараша Ж. түрдүүчө болот. Жөнөкөй Ж. жээгинин түзүлүшүнө жараша бү-

[[File:ЖАЛБЫРАК37.png | thumb | Татаал жалбырактар.]]
түн, айчыктуу, тилкелүү, терең тилкелүү, сүйрү, жүрөктөй, тегерек, жебе, канаттай ж. б. болуп айырмаланат. Бүтүн жээктүүнүн пластинкасы бөлүнбөйт, айчыктуу Ж-тын пластинкасы жазы бөлүктөргө бөлүнөт. Андан тышкары Ж-тын түктүү, түксүз, бырыштуу, жылмакай, калың ж-а жука түрлөрү да учурайт. Ж. түрдүү түзүлүштө болсо да, анат. түзүлүшү окшош. Астыңкы ж-а
үстүңкү эпидермадан туруп, ортосунда хлоренхимадан түзүлгөн негизги ткань – мезофилл жайгашкан. Көпчүлүк өсүмдүктө эпидерманын сырт жаккы бети кутикула, анын сыртында мом катмары, түтүктөр жайгашкан. Алар Ж-тын кургакчылыкка чыдамдуулугун арттырып, тышкы таасирден коргойт. Эпидермадагы

[[File:ЖАЛБЫРАК38.png | thumb | Жөнөкөй тилке жалбырактар.]]
үттөр аркылуу Ж-та тышкы чөйрө м-н газ алмашуу, транспирация жүрөт. Мезофилл хлоропласттарга бай, анда майда өткөргүч боочолор (тарамыштар) жайгашат. Эвол. өрчүү маалында аткарган функцияларынын өзгөрүшүнөн улам кээ бир өсүмдүктөр Ж-тарынын түрүн
өзгөрткөн. Мис., пияз м-н капустанын Ж-тары
азык-зат топтоочу органга айланган. Көп өсүмдүктөрдүн Ж-тары 6 айга жакын турат, вегетация мезгили бүтөрү м-н кургайт, ал эми дайыма жашыл өсүмдүктөрдүкү бир нече жыл өсүп, бир кылка эмес, түрдүү мезгилде түшүп, жаңыланып турат. Ж. сабакка жарык көбүрөөк түшкүдөй болуп жайгашат (к. Жалбырак жайгашуу).
 Өсүмдүктүн өсүшү ж-а продукттуулугу Ж-та
өтүүчү фотосинтез процессинде пайда болгон заттардын санына ж-а сапатына жараша болот.
 Өсүмдүктөрдүн вегетациялык көбөйүүсүндө да
Ж-тын мааниси чоң. Көп өсүмдүктөрдүн Ж-тары тамак (козу кулак, ашкөк, капуста, пияз ж. б.)
ж-а тоют катары колдонулат. Алардан дарыдармек, парфюмерия, кондитер ж-а тамак-аш
ө. ж-на керектелүүчү эфир майлары да алынат.

Ад.: Кудряшова Л. В. Ботаника. 7-е изд., т. 1. М., 1966. [[Категория:3-том, 215-326 бб]]