ЖАРЫМ ЧӨЛ ЗОНАЛАРЫ - Түзөтүүлөр тарыхы

Begay, 10:57, 13 Январь (Үчтүн айы) 2026 карата

2026-01-13T10:57:58Z

← Мурунку нускасы		10:57, 13 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>ЖАРЫМ ЧӨЛ ЗОНАЛАРЫ</b> – кургактыктагы жарым чөл ландшафты үстөмдүк кылган жаратылыш зоналары. Мелүүн алкактардын чөл ~~ж-а~~ талаа зоналарынын, тропик алкактарынын чөлү ~~м-н~~ саванналарынын (чөлдөшкөн саванналарынын) аралыгындагы өтмө абалды ээлейт. Антарктидадан тышкары бардык материктердин океанга жакын батыш ~~ж-а~~ ички бөлүктөрүндө кеңири тараган. Ага кургак континенттик климат мүнөздүү; жаан-чачындын жылдык өлчөмү 300 <i>мм</i>ден ашпайт (буулануудан 3–6 эсе аз). Жайы ысык (абанын орточо температурасы ~~20– 25°С~~, тропиктерде 30°С), кышы Түндүк жарым шардагы мелүүн алкактарда суук (январдын орточо температурасы 0°Сден төмөн, айрым жеринде –20°Сге жетет); андан төмөнкү кеңдиктерде жылуу (субтропиктерде 0–10°С; тропиктерде 12–20°С). Агын суулары чакан, айрымдары кургакчыл мезгилде, адатта, соолуп калат. Топурактардан ачык каштан, коңур, бозомук-күрөң, боз топурактар басымдуу; айрым жеринде шортоң топурактар, көчмө кумдар кездешет. Өсүмдүктөрү, адатта, суйдаң, анда кылкан-шыбактуу (Евразияда) көп жылдык өсүмдүктөр ~~ж-а~~ бадалдар (башка континенттерде) басымдуу. Кышында ~~ж-а~~ кургакчыл мезгилде өсүмдүк вегетациясы тыныгат. Мелүүн алкакта жарым чөл зоналары Азияда кеңири тараган; ал Каспий бою ойдуңунан Чыгыш Кытайга чейин 10 миң <i>км</i>ге созулат. Субтропик алкагында текши тилкени түзбөйт, көбүнчө тайпак тоолорго ~~ж-а~~ айрым тоо массивдерине гана мүнөздүү. Африканын тропиктик бөлүгүндө (Сахарадан түштүктө жайгашкан чөлдөшкөн саванна), ошондой эле Түштүк Америкада ~~ж-а~~ Австралияда кездешет. Өсүмдүктөрү табигый жайыт, сугат жерлери – оазистери ~~ж-а~~ дарыя өрөөндөрү дыйканчылыкта пайдаланылат.		<b type='title'>ЖАРЫМ ЧӨЛ ЗОНАЛАРЫ</b> – кургактыктагы жарым чөл ландшафты үстөмдүк кылган жаратылыш зоналары. Мелүүн алкактардын чөл жана талаа зоналарынын, тропик алкактарынын чөлү менен саванналарынын (чөлдөшкөн саванналарынын) аралыгындагы өтмө абалды ээлейт. Антарктидадан тышкары бардык материктердин океанга жакын батыш жана ички бөлүктөрүндө кеңири тараган. Ага кургак континенттик климат мүнөздүү; жаан-чачындын жылдык өлчөмү 300 <i>мм</i>ден ашпайт (буулануудан 3–6 эсе аз). Жайы ысык (абанын орточо температурасы 20–25°С, тропиктерде 30°С), кышы Түндүк жарым шардагы мелүүн алкактарда суук (январдын орточо температурасы 0°Сден төмөн, айрым жеринде –20°Сге жетет); андан төмөнкү кеңдиктерде жылуу (субтропиктерде 0–10°С; тропиктерде 12–20°С). Агын суулары чакан, айрымдары кургакчыл мезгилде, адатта, соолуп калат. Топурактардан ачык каштан, коңур, бозомук-күрөң, боз топурактар басымдуу; айрым жеринде шортоң топурактар, көчмө кумдар кездешет. Өсүмдүктөрү, адатта, суйдаң, анда кылкан-шыбактуу (Евразияда) көп жылдык өсүмдүктөр жана бадалдар (башка континенттерде) басымдуу. Кышында жана кургакчыл мезгилде өсүмдүк вегетациясы тыныгат. Мелүүн алкакта жарым чөл зоналары Азияда кеңири тараган; ал Каспий бою ойдуңунан Чыгыш Кытайга чейин 10 миң <i>км</i>ге созулат. Субтропик алкагында текши тилкени түзбөйт, көбүнчө тайпак тоолорго жана айрым тоо массивдерине гана мүнөздүү. Африканын тропиктик бөлүгүндө (Сахарадан түштүктө жайгашкан чөлдөшкөн саванна), ошондой эле Түштүк Америкада жана Австралияда кездешет. Өсүмдүктөрү табигый жайыт, сугат жерлери – оазистери жана дарыя өрөөндөрү дыйканчылыкта пайдаланылат.

	Ад.: <i>Федорович Б. Ф.</i> Лик пустыни. М., 1950; <i>Бабаев А. Г.</i> Пустыня как она есть. М., 1980; <i>Бабаев А. Г., Дроздов Н. Н., Зонн И. С., ж. б</i>. Пустыни. М., 1986; <i>Притула Т. Ю., Ерёмина В. А., Спрялин А. Н.</i> Физическая география материков и океанов. М., 2004. [[Категория:3-том, 215-326 бб]]		Ад.: <i>Федорович Б. Ф.</i> Лик пустыни. М., 1950; <i>Бабаев А. Г.</i> Пустыня как она есть. М., 1980; <i>Бабаев А. Г., Дроздов Н. Н., Зонн И. С., ж. б</i>. Пустыни. М., 1986; <i>Притула Т. Ю., Ерёмина В. А., Спрялин А. Н.</i> Физическая география материков и океанов. М., 2004. [[Категория:3-том, 215-326 бб]]

Temirkan, 05:47, 4 Июль (Теке) 2025 карата

2025-07-04T05:47:11Z

← Мурунку нускасы		05:47, 4 Июль (Теке) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>ЖАРЫМ ЧӨЛ ЗОНАЛАРЫ</b> – кургактыктагы		<b type='title'>ЖАРЫМ ЧӨЛ ЗОНАЛАРЫ</b> – кургактыктагы жарым чөл ландшафты үстөмдүк кылган жаратылыш зоналары. Мелүүн алкактардын чөл ж-а талаа зоналарынын, тропик алкактарынын чөлү м-н саванналарынын (чөлдөшкөн саванналарынын) аралыгындагы өтмө абалды ээлейт. Антарктидадан тышкары бардык материктердин океанга жакын батыш ж-а ички бөлүктөрүндө кеңири тараган. Ага кургак континенттик климат мүнөздүү; жаан-чачындын жылдык өлчөмү 300 <i>мм</i>ден ашпайт (буулануудан 3–6 эсе аз). Жайы ысык (абанын орточо температурасы 20– 25°С, тропиктерде 30°С), кышы Түндүк жарым шардагы мелүүн алкактарда суук (январдын орточо температурасы 0°Сден төмөн, айрым жеринде –20°Сге жетет); андан төмөнкү кеңдиктерде жылуу (субтропиктерде 0–10°С; тропиктерде 12–20°С). Агын суулары чакан, айрымдары кургакчыл мезгилде, адатта, соолуп калат. Топурактардан ачык каштан, коңур, бозомук-күрөң, боз топурактар басымдуу; айрым жеринде шортоң топурактар, көчмө кумдар кездешет. Өсүмдүктөрү, адатта, суйдаң, анда кылкан-шыбактуу (Евразияда) көп жылдык өсүмдүктөр ж-а бадалдар (башка континенттерде) басымдуу. Кышында ж-а кургакчыл мезгилде өсүмдүк вегетациясы тыныгат. Мелүүн алкакта жарым чөл зоналары Азияда кеңири тараган; ал Каспий бою ойдуңунан Чыгыш Кытайга чейин 10 миң <i>км</i>ге созулат. Субтропик алкагында текши тилкени түзбөйт, көбүнчө тайпак тоолорго ж-а айрым тоо массивдерине гана мүнөздүү. Африканын тропиктик бөлүгүндө (Сахарадан түштүктө жайгашкан чөлдөшкөн саванна), ошондой эле Түштүк Америкада ж-а Австралияда кездешет. Өсүмдүктөрү табигый жайыт, сугат жерлери – оазистери ж-а дарыя өрөөндөрү дыйканчылыкта пайдаланылат.
	жарым чөл ландшафты үстөмдүк кылган жаратылыш зоналары. Мелүүн алкактардын чөл ж-а талаа зоналарынын, тропик алкактарынын
	чөлү м-н саванналарынын (чөлдөшкөн саванналарынын) аралыгындагы өтмө абалды ээлейт. Антарктидадан тышкары бардык материктердин океанга жакын батыш ж-а ички бөлүктөрүндө кеңири тараган. Ага кургак континенттик климат мүнөздүү; жаан-чачындын жылдык
	өлчөмү 300 <i>мм</i>ден ашпайт (буулануудан 3–6 эсе аз). Жайы ысык (абанын ~~орт. темп-расы~~ 20– 25°С, тропиктерде 30°С), кышы ~~Түн.~~ жарым шардагы мелүүн алкактарда суук (январдын ~~орт. темп-расы~~ 0°Сден төмөн, айрым жеринде –20°Сге жетет); андан төмөнкү кеңдиктерде жылуу (субтропиктерде 0–10°С; тропиктерде 12–20°С). Агын суулары чакан, айрымдары кургакчыл мезгилде, адатта, соолуп калат. Топурактардан ачык каштан, коңур, бозомук-күрөң, боз топурактар басымдуу; айрым жеринде шортоң топурактар, көчмө кумдар кездешет. Өсүмдүктөрү, адатта, суйдаң, анда кылкан-шыбактуу (Евразияда) көп жылдык өсүмдүктөр ж-а бадалдар (башка континенттерде) басымдуу. Кышында ж-а кургакчыл мезгилде өсүмдүк вегетациясы тыныгат.
	~~<br>~~Мелүүн алкакта ~~Ж. ч. з.~~ Азияда кеңири тараган; ал Каспий бою ойдуңунан Чыгыш Кытайга чейин 10 миң <i>км</i>ге созулат. Субтропик алкагында текши тилкени түзбөйт, көбүнчө тайпак тоолорго ж-а айрым тоо массивдерине гана мүнөздүү. Африканын тропиктик бөлүгүндө (Сахарадан түштүктө жайгашкан чөлдөшкөн саванна), о. эле ~~Түш.~~ Америкада ж-а Австралияда кездешет. Өсүмдүктөрү табигый жайыт, сугат жерлери – оазистери ж-а дарыя өрөөндөрү дыйканчылыкта пайдаланылат.



	Ад.: <i>Федорович Б. Ф.</i> Лик пустыни. М., 1950; <i>Бабаев А. Г.</i> Пустыня как она есть. М., 1980; <i>Бабаев А. Г., Дроздов Н. Н., Зонн И. С., ж. б</i>. Пустыни. М., 1986; <i>Притула Т. Ю., Ерёмина В. А., Спрялин А. Н.</i> Физическая география материков и океанов. М., 2004. [[Категория:3-том, 215-326 бб]]		Ад.: <i>Федорович Б. Ф.</i> Лик пустыни. М., 1950; <i>Бабаев А. Г.</i> Пустыня как она есть. М., 1980; <i>Бабаев А. Г., Дроздов Н. Н., Зонн И. С., ж. б</i>. Пустыни. М., 1986; <i>Притула Т. Ю., Ерёмина В. А., Спрялин А. Н.</i> Физическая география материков и океанов. М., 2004. [[Категория:3-том, 215-326 бб]]

Kadyrm: 1 версия

2025-04-28T13:26:02Z

1 версия

← Мурунку нускасы	13:26, 28 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

vol3>KadyrM, 06:57, 28 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-28T06:57:56Z

Жаңы барак

ЖАРЫМ ЧӨЛ ЗОНАЛАРЫ – кургактыктагы
жарым чөл ландшафты үстөмдүк кылган жаратылыш зоналары. Мелүүн алкактардын чөл ж-а талаа зоналарынын, тропик алкактарынын
чөлү м-н саванналарынын (чөлдөшкөн саванналарынын) аралыгындагы өтмө абалды ээлейт. Антарктидадан тышкары бардык материктердин океанга жакын батыш ж-а ички бөлүктөрүндө кеңири тараган. Ага кургак континенттик климат мүнөздүү; жаан-чачындын жылдык
өлчөмү 300 ммден ашпайт (буулануудан 3–6 эсе аз). Жайы ысык (абанын орт. темп-расы 20– 25°С, тропиктерде 30°С), кышы Түн. жарым шардагы мелүүн алкактарда суук (январдын орт. темп-расы 0°Сден төмөн, айрым жеринде –20°Сге жетет); андан төмөнкү кеңдиктерде жылуу (субтропиктерде 0–10°С; тропиктерде 12–20°С). Агын суулары чакан, айрымдары кургакчыл мезгилде, адатта, соолуп калат. Топурактардан ачык каштан, коңур, бозомук-күрөң, боз топурактар басымдуу; айрым жеринде шортоң топурактар, көчмө кумдар кездешет. Өсүмдүктөрү, адатта, суйдаң, анда кылкан-шыбактуу (Евразияда) көп жылдык өсүмдүктөр ж-а бадалдар (башка континенттерде) басымдуу. Кышында ж-а кургакчыл мезгилде өсүмдүк вегетациясы тыныгат.
 Мелүүн алкакта Ж. ч. з. Азияда кеңири тараган; ал Каспий бою ойдуңунан Чыгыш Кытайга чейин 10 миң кмге созулат. Субтропик алкагында текши тилкени түзбөйт, көбүнчө тайпак тоолорго ж-а айрым тоо массивдерине гана мүнөздүү. Африканын тропиктик бөлүгүндө (Сахарадан түштүктө жайгашкан чөлдөшкөн саванна), о. эле Түш. Америкада ж-а Австралияда кездешет. Өсүмдүктөрү табигый жайыт, сугат жерлери – оазистери ж-а дарыя өрөөндөрү дыйканчылыкта пайдаланылат.

Ад.: Федорович Б. Ф. Лик пустыни. М., 1950; Бабаев А. Г. Пустыня как она есть. М., 1980; Бабаев А. Г., Дроздов Н. Н., Зонн И. С., ж. б. Пустыни. М., 1986; Притула Т. Ю., Ерёмина В. А., Спрялин А. Н. Физическая география материков и океанов. М., 2004. [[Категория:3-том, 215-326 бб]]