ЖЕТИМ КЫРКА ТООСУ - Түзөтүүлөр тарыхы

Begay, 08:06, 19 Февраль (Бирдин айы) 2026 карата

2026-02-19T08:06:05Z

← Мурунку нускасы		08:06, 19 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>ЖЕТИМ КЫРКА ТООСУ</b> Ички Теңир-Тоодо, Чоң Нарын ~~ж-а~~ Кичи Нарын сууларынын аралыгында жайгашкан. Жаман-Эчки өрөөнүнөн Кичи Нарын капчыгайына чейин кеңдик багытта созулуп жатат. Узундугу 120 <i>км</i>, туурасы 24 <i>км</i>. Орточо бийиктиги 4280 <i>м</i>, эң бийик жери 4931 <i>м</i>. Жетим кырка тоосу Ортоңку Теңир-Тоого кирүүчү Чоң Нарын антиклинорийинин батыш капталында өзүнчө мегантиклиналды түзөт. Тоонун батышы ордовикдевондун бозомтук жашыл кумдук, катмарлуу сланец, конгломерат, ортоңку бөлүгү протерозойдун кристаллдык акиташ теги, сланец, кумдук, порфирит, диабаз, туф, чыгышы мраморлуу ~~ж-а~~ доломиттүү акиташ, графиттүү филлит ~~ж. б.~~ тектерден түзүлгөн. Айрым жерлеринде палеозойдун башталышы ~~м-н~~ ортосунда пайда болгон чөкмө тоо тектердин катмарлары, түндүк капталында палеоген-неогендин, өрөөндөрдө төртүнчүлүк мезгилдин борпоң чөкмөлөрү жатат. Жетим кырка тоосунун аймагында темир (Жетим-Тоо кени), марганец (Арчалы кени, Жакболот кени), ванадий, молибден, вольфрам ~~ж-а~~ курулуш материал кендери бар. Нарын жак күнгөй бети тик, кээде аскалуу, чыгыш бөлүгүндө мөңгүлөр жатат (жалпы аянты 120 <i>км</i><sup>2</sup>, тоо ээлеген аймактын 11%и). Алар негизинен түндүк (тескей) бетте, каптал өрөөндөрүнүн башында, айрымдарынын узундугу 5–6 <i>км</i>. Жетим кырка тоосунун ландшафты ар түрдүү.		<b type='title'>ЖЕТИМ КЫРКА ТООСУ</b> Ички Теңир-Тоодо, Чоң Нарын жана Кичи Нарын сууларынын аралыгында жайгашкан. Жаман-Эчки өрөөнүнөн Кичи Нарын капчыгайына чейин кеңдик багытта созулуп жатат. Узундугу 120 <i>км</i>, туурасы 24 <i>км</i>. Орточо бийиктиги 4280 <i>м</i>, эң бийик жери 4931 <i>м</i>. Жетим кырка тоосу Ортоңку Теңир-Тоого кирүүчү Чоң Нарын антиклинорийинин батыш капталында өзүнчө мегантиклиналды түзөт. Тоонун батышы ордовик-девондун бозомтук жашыл кумдук, катмарлуу сланец, конгломерат, ортоңку бөлүгү протерозойдун кристаллдык акиташ теги, сланец, кумдук, порфирит, диабаз, туф, чыгышы мраморлуу жана доломиттүү акиташ, графиттүү филлит жана башка тектерден түзүлгөн. Айрым жерлеринде палеозойдун башталышы менен ортосунда пайда болгон чөкмө тоо тектердин катмарлары, түндүк капталында палеоген-неогендин, өрөөндөрдө төртүнчүлүк мезгилдин борпоң чөкмөлөрү жатат. Жетим кырка тоосунун аймагында темир (Жетим-Тоо кени), марганец (Арчалы кени, Жакболот кени), ванадий, молибден, вольфрам жана курулуш материал кендери бар. Нарын жак күнгөй бети тик, кээде аскалуу, чыгыш бөлүгүндө мөңгүлөр жатат (жалпы аянты 120 <i>км</i><sup>2</sup>, тоо ээлеген аймактын 11%и). Алар негизинен түндүк (тескей) бетте, каптал өрөөндөрүнүн башында, айрымдарынын узундугу 5–6 <i>км</i>. Жетим кырка тоосунун ландшафты ар түрдүү.

	[[File:ЖЕТИМ КЫРКА ТООСУ16.png \| thumb \| none]]		[[File:ЖЕТИМ КЫРКА ТООСУ16.png \| thumb \| none]]

	Терең, кооз капчыгайларда (Жакболот, Ат-Жайлоо, Талды-Суу, Молдо-Башы, Күрмөнтү ~~ж. б.~~) карагай, тулаң чөптүү шалбаа өсөт. Карагайлуу чер токой айрыкча Чоң Нарынга караган бетинде Кең-Саз, Жакболот капчыгайларынын бир кыйла жерин ээлейт. Күнөстүү беттерге бетеге, шыбак өсүп, дүйүм чөптүү шалбаалуу талаа ландшафты мүнөздүү. Тоонун тескей капталдарында өлөң чөптүү, төө куйрук аралаш өскөн субальп шалбаасы, жогору жагында альп шалбаасы, 3800–3900 <i>м</i>ден жогору гляциалдык-нивалдык алкак жатат. Жайыт. [[Категория:3-том, 327-448 бб]]		Терең, кооз капчыгайларда (Жакболот, Ат-Жайлоо, Талды-Суу, Молдо-Башы, Күрмөнтү жана башкалар) карагай, тулаң чөптүү шалбаа өсөт. Карагайлуу чер токой айрыкча Чоң Нарынга караган бетинде Кең-Саз, Жакболот капчыгайларынын бир кыйла жерин ээлейт. Күнөстүү беттерге бетеге, шыбак өсүп, дүйүм чөптүү шалбаалуу талаа ландшафты мүнөздүү. Тоонун тескей капталдарында өлөң чөптүү, төө куйрук аралаш өскөн субальп шалбаасы, жогору жагында альп шалбаасы, 3800–3900 <i>м</i>ден жогору гляциалдык-нивалдык алкак жатат. Жайыт. [[Категория:3-том, 327-448 бб]]

Temirkan, 05:32, 17 Июль (Теке) 2025 карата

2025-07-17T05:32:05Z

← Мурунку нускасы		05:32, 17 Июль (Теке) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>ЖЕТИМ КЫРКА ТООСУ</b> Ички Теңир-Тоодо, Чоң		<b type='title'>ЖЕТИМ КЫРКА ТООСУ</b> Ички Теңир-Тоодо, Чоң Нарын ж-а Кичи Нарын сууларынын аралыгында жайгашкан. Жаман-Эчки өрөөнүнөн Кичи Нарын капчыгайына чейин кеңдик багытта созулуп жатат. Узундугу 120 <i>км</i>, туурасы 24 <i>км</i>. Орточо бийиктиги 4280 <i>м</i>, эң бийик жери 4931 <i>м</i>. Жетим кырка тоосу Ортоңку Теңир-Тоого кирүүчү Чоң Нарын антиклинорийинин батыш капталында өзүнчө мегантиклиналды түзөт. Тоонун батышы ордовикдевондун бозомтук жашыл кумдук, катмарлуу сланец, конгломерат, ортоңку бөлүгү протерозойдун кристаллдык акиташ теги, сланец, кумдук, порфирит, диабаз, туф, чыгышы мраморлуу ж-а доломиттүү акиташ, графиттүү филлит ж. б. тектерден түзүлгөн. Айрым жерлеринде палеозойдун башталышы м-н ортосунда пайда болгон чөкмө тоо тектердин катмарлары, түндүк капталында палеоген-неогендин, өрөөндөрдө төртүнчүлүк мезгилдин борпоң чөкмөлөрү жатат. Жетим кырка тоосунун аймагында темир (Жетим-Тоо кени), марганец (Арчалы кени, Жакболот кени), ванадий, молибден, вольфрам ж-а курулуш материал кендери бар. Нарын жак күнгөй бети тик, кээде аскалуу, чыгыш бөлүгүндө мөңгүлөр жатат (жалпы аянты 120 <i>км</i><sup>2</sup>, тоо ээлеген аймактын 11%и). Алар негизинен түндүк (тескей) бетте, каптал өрөөндөрүнүн башында, айрымдарынын узундугу 5–6 <i>км</i>. Жетим кырка тоосунун ландшафты ар түрдүү.
	Нарын ж-а Кичи Нарын сууларынын аралыгында жайгашкан. Жаман-Эчки өрөөнүнөн Кичи Нарын капчыгайына чейин кеңдик багытта созулуп жатат. ~~Уз.~~ 120 <i>км</i>, туурасы 24 <i>км</i>. ~~Орт. бийикт.~~ 4280 <i>м</i>, эң бийик жери 4931 <i>м</i>. ~~Ж. к. т.~~ Ортоңку Теңир-Тоого кирүүчү Чоң Нарын антиклинорийинин батыш капталында өзүнчө мегантиклиналды түзөт. Тоонун батышы ордовикдевондун бозомтук жашыл кумдук, катмарлуу сланец, конгломерат, ортоңку бөлүгү протерозойдун кристаллдык акиташ теги, сланец, кумдук, порфирит, диабаз, туф, чыгышы мраморлуу ж-а доломиттүү акиташ, графиттүү филлит ж. б. тектерден түзүлгөн. Айрым жерлеринде палеозойдун башталышы м-н ортосунда пайда болгон чөкмө тоо тектердин катмарлары, ~~түн.~~ капталында палеоген-неогендин, өрөөндөрдө төртүнчүлүк мезгилдин борпоң чөкмөлөрү жатат. ~~Ж. к. т-нун~~ аймагында темир (Жетим-Тоо кени), марганец (Арчалы кени, Жакболот кени), ванадий, молибден, вольфрам ж-а курулуш материал кендери бар. Нарын жак күнгөй бети тик, кээде аскалуу, чыгыш бөлүгүндө мөңгүлөр жатат (жалпы аянты 120 <i>км</i><sup>2</sup>, тоо ээлеген аймактын 11%и). Алар негизинен ~~түн.~~ (тескей) бетте, каптал өрөөндөрүнүн башында, айрымдарынын ~~уз.~~ 5–6 <i>км</i>. ~~Ж. к. т-нун~~ ландшафты ар түрдүү.

	[[File:ЖЕТИМ КЫРКА ТООСУ16.png \| thumb \| none]]		[[File:ЖЕТИМ КЫРКА ТООСУ16.png \| thumb \| none]]

			Терең, кооз капчыгайларда (Жакболот, Ат-Жайлоо, Талды-Суу, Молдо-Башы, Күрмөнтү ж. б.) карагай, тулаң чөптүү шалбаа өсөт. Карагайлуу чер токой айрыкча Чоң Нарынга караган бетинде Кең-Саз, Жакболот капчыгайларынын бир кыйла жерин ээлейт. Күнөстүү беттерге бетеге, шыбак өсүп, дүйүм чөптүү шалбаалуу талаа ландшафты мүнөздүү. Тоонун тескей капталдарында өлөң чөптүү, төө куйрук аралаш өскөн субальп шалбаасы, жогору жагында альп шалбаасы, 3800–3900 <i>м</i>ден жогору гляциалдык-нивалдык алкак жатат. Жайыт. [[Категория:3-том, 327-448 бб]]
	Терең, кооз капчыгайларда (Жакболот, Ат-Жайлоо, Талды-Суу, Молдо-Башы, Күрмөнтү ж. б.) карагай, тулаң чөптүү шалбаа өсөт. Карагайлуу
	чер токой айрыкча Чоң Нарынга караган бетинде Кең-Саз, Жакболот капчыгайларынын бир кыйла жерин ээлейт. Күнөстүү беттерге бетеге, шыбак өсүп, дүйүм чөптүү шалбаалуу талаа ландшафты мүнөздүү. Тоонун тескей капталдарында өлөң чөптүү, төө куйрук аралаш өскөн субальп шалбаасы, жогору жагында альп шалбаасы, 3800–3900 <i>м</i>ден жогору гляциалдык-нивалдык алкак жатат. Жайыт. [[Категория:3-том, 327-448 бб]]

Kadyrm: 1 версия

2025-05-02T13:51:50Z

1 версия

← Мурунку нускасы	13:51, 2 Май (Бугу) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

vol3>KadyrM, 07:34, 2 Май (Бугу) 2025 карата

2025-05-02T07:34:55Z

Жаңы барак

ЖЕТИМ КЫРКА ТООСУ Ички Теңир-Тоодо, Чоң
Нарын ж-а Кичи Нарын сууларынын аралыгында жайгашкан. Жаман-Эчки өрөөнүнөн Кичи Нарын капчыгайына чейин кеңдик багытта созулуп жатат. Уз. 120 км, туурасы 24 км. Орт. бийикт. 4280 м, эң бийик жери 4931 м. Ж. к. т. Ортоңку Теңир-Тоого кирүүчү Чоң Нарын антиклинорийинин батыш капталында өзүнчө мегантиклиналды түзөт. Тоонун батышы ордовикдевондун бозомтук жашыл кумдук, катмарлуу сланец, конгломерат, ортоңку бөлүгү протерозойдун кристаллдык акиташ теги, сланец, кумдук, порфирит, диабаз, туф, чыгышы мраморлуу ж-а доломиттүү акиташ, графиттүү филлит ж. б. тектерден түзүлгөн. Айрым жерлеринде палеозойдун башталышы м-н ортосунда пайда болгон чөкмө тоо тектердин катмарлары, түн. капталында палеоген-неогендин, өрөөндөрдө төртүнчүлүк мезгилдин борпоң чөкмөлөрү жатат. Ж. к. т-нун аймагында темир (Жетим-Тоо кени), марганец (Арчалы кени, Жакболот кени), ванадий, молибден, вольфрам ж-а курулуш материал кендери бар. Нарын жак күнгөй бети тик, кээде аскалуу, чыгыш бөлүгүндө мөңгүлөр жатат (жалпы аянты 120 км2, тоо ээлеген аймактын 11%и). Алар негизинен түн. (тескей) бетте, каптал өрөөндөрүнүн башында, айрымдарынын уз. 5–6 км. Ж. к. т-нун ландшафты ар түрдүү.

[[File:ЖЕТИМ КЫРКА ТООСУ16.png | thumb | none]]

Терең, кооз капчыгайларда (Жакболот, Ат-Жайлоо, Талды-Суу, Молдо-Башы, Күрмөнтү ж. б.) карагай, тулаң чөптүү шалбаа өсөт. Карагайлуу
чер токой айрыкча Чоң Нарынга караган бетинде Кең-Саз, Жакболот капчыгайларынын бир кыйла жерин ээлейт. Күнөстүү беттерге бетеге, шыбак өсүп, дүйүм чөптүү шалбаалуу талаа ландшафты мүнөздүү. Тоонун тескей капталдарында өлөң чөптүү, төө куйрук аралаш өскөн субальп шалбаасы, жогору жагында альп шалбаасы, 3800–3900 мден жогору гляциалдык-нивалдык алкак жатат. Жайыт. [[Категория:3-том, 327-448 бб]]