http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%96%D0%9E%D0%93%D0%9E%D0%A0%D0%9A%D0%A3_%D0%91%D0%98%D0%9B%D0%98%D0%9C 2026-04-23T05:23:14Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%96%D0%9E%D0%93%D0%9E%D0%A0%D0%9A%D0%A3_%D0%91%D0%98%D0%9B%D0%98%D0%9C&diff=28655&oldid=prev 2025-07-18T05:29:10Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">05:29, 18 Июль (Теке) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;b type='title'&gt;ЖОГОРКУ БИЛИМ&lt;/b&gt; – толук орто билимдин ба&amp;shy;засында ЖОЖдордо бериле турган, түрдүү тар&amp;shy;мактагы жогорку квалификациялуу адистер</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;b type='title'&gt;ЖОГОРКУ БИЛИМ&lt;/b&gt; – толук орто билимдин ба&amp;shy;засында ЖОЖдордо бериле турган, түрдүү тар&amp;shy;мактагы жогорку квалификациялуу адистер үчүн зарыл болгон билим деңгээли; илим, тех&amp;shy;ника ж-а <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">маданияттын </ins>соңку жетишкендиктерин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чыгармачылык </ins>м-н пайдалануу ж-а аны өркүндөтүү аркылуу адистик <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>коюлган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">теориялык </ins>ж-а прак&amp;shy;тикалык маселелерди чечүүгө мүмкүндүк берүүчү, системага келтирилген билим ж-а ыктардын жыйындысы. Түрдүү баскычтагы жогорку мек&amp;shy;тептер мындан миңдеген жылдар мурда пайда болсо да (Байыркы Чыгыш өлкөлөрүндө), <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жогорку билим </ins>азыркы түшүнүктөгү маанисине <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">орто </ins>кылымда гана ээ болгон. 18-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымда </ins>ж-а 19-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>1-жарымында Россияда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жогорку билимдин </ins>өнүгүшүнө орус агартуучула&amp;shy;ры Я. П. Ковалевский, Д. С. Аничков, С. Е. Дес&amp;shy;ницкий чоң салым кошкон. Алар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жогорку билимди </ins>де&amp;shy;мократиялаштырууну көздөшкөн. Материалист<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-</ins>&amp;shy;философ А. Н. Радищев гуманитардык илим&amp;shy;дерди, табият таануу ж-а математика илимде&amp;shy;рин кеңири ж-а терең үйрөнүүгө негизделген окутуу программасын Россияда биринчи су&amp;shy;нуш кылган. Орус <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">революциячыл </ins>демократтары Г. Белинский, А. И. Герцен, Н. Г. Чернышевс&amp;shy;кий, Н. А. Добролюбов, Д. И. Писарев ж-а пе&amp;shy;дагогдор Т. Н. Грановский, К. Д. Ушинский, Н. И. Пирогов <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жогорку билимдин </ins>көп <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">илимий</ins>-методикалык маселелерин чечүүгө жардам беришкен. 19-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>70-жылдарында Батыш Европа ж-а Америка өлкөлөрүндөгүдөй эле Россияда да <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жогорку билим </ins>берүү башталган. Москва, Казан, Петербург ж-а Киевде жогорку курстар уюшулган. Кийин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жогорку билимдин </ins>максаты ж-а милдети өзгөрүп, В. И. Лениндин Декретинин (1921) негизинде кайра түзүлгөн. Декрет РСФСРдин ЖОЖдору <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жөнүндөгү </ins>жаңы Жобону бекиткен (к&lt;i&gt;. Жогорку окуу жайлар&lt;/i&gt;). Адистерди даярдоонун сапатын арттыруу жо&amp;shy;горку мектептин башкы милдетине айланган. 1921-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Москвада, Петроградда Чыгыш эмгек&amp;shy;чилеринин коммунисттик <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">университети </ins>уюштурулган.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>үчүн зарыл болгон билим деңгээли; илим, тех&amp;shy;ника ж-а <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мад-ттын </del>соңку жетишкендиктерин</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;РСФСРдин чет жагында жумушчу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">факултеттери </ins>ачы&amp;shy;лып, анда окугандарга стипендия, ЖОЖго өтүү үчүн жеңилдиктер бериле баштаган. КРдин эге&amp;shy;мендүүлүгү, анын улуттук таламдары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жогорку билим </ins>сис&amp;shy;темасынын кубаттуу ж-а натыйжалуулугун та&amp;shy;лап кылды. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Жогорку билимди </ins>өнүктүрүүнүн стратегиялык максаттары: илимге умтулуу, улуттук <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">маданиятты </ins>өнүктүрүү, туруктуу өнүгүүгө багытталуу дүй&amp;shy;нөлүк билим берүү деңгээлине жетүү. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Жогорку билим </ins>берүүнү реформалоодо мазмундук, уюштуруу&amp;shy;чулук-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">административдик </ins>мүнөздөгү өзгөрүүлөр жүрүп, эл ара&amp;shy;лык стандартка багыт алуу башталган.(к. &lt;i&gt;Бо&amp;shy;лонья келишими).&lt;/i&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кыргызстанда </ins>да Болонья систе&amp;shy;масына кирүүгө көңүл бурула баштаган. АКШ, Түркия, Россия өлкөлөрү м-н биргелешкен окуу жайлары ачылган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Экономикалык </ins>кыйынчылыктарга ка&amp;shy;рабастан, бул тармакта өзгөрүүлөр болду. Анын негизги өзөгүн 1992-жылдагы КРдин «Билим берүү жөнүндө» мыйзамы, «Билим программа&amp;shy;сы», «21-кылымдын кадрлары» программалары ж. б. концепциялар түзөт. Кадрларды даярдоо&amp;shy;до <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жогорку билим </ins>берүүнүн көп баскычтуу системасы кир&amp;shy;гизилген: а) базалык жогорку кесиптик билим берүү, диплом ж-а бакалавр академиялык да&amp;shy;ражасы берилет; б) толук жогорку кесиптик би&amp;shy;лим берүү, диплом ж-а магистр академиялык даражасы берилет; в) толук жогорку кесиптик билим берүү, диплом ж-а дипломдуу адис ква&amp;shy;лификациялык даражасы берилет. Квалифика&amp;shy;циялуу адистик билим алгандан кийин тезде&amp;shy;тилген программа <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>1,5 жылда магистрдик даражаны алууга мүмкүнчүлүк берет. Бакалавр дипломун алгандан кийин квалификациялуу адис даярдоо программасы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>1,5 жылда ти&amp;shy;йиштүү багыт <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>окууну улантууга болот. ЖОЖдон кийинки кесиптик билим берүү илим&amp;shy;дин кандидаты ж-а доктору окумуштуулук да&amp;shy;ражасы берилүүчү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">илимий </ins>ж-а <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">илимий</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">педагогикалык </ins>кадрларды даярдап чыгаруу программасы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>жүргүзүлүп, ЖОЖдордо ж-а <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">илимий </ins>мекемелерде түзүлгөн талап&amp;shy;кердик, аспирантура, адьюнктура, докторанту&amp;shy;ра аркылуу ишке ашырылат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Жогорку билим </ins>берүүнүн маз&amp;shy;мунун, сапатын билим берүүнүн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекеттик </ins>башка&amp;shy;руу органы – КРдин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">билим </ins>берүү ж-а илим ми&amp;shy;нистрлиги көзөмөлдөйт.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чыг-лык </del>м-н пайдалануу ж-а аны өркүндөтүү аркылуу адистик <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>коюлган <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">теор. </del>ж-а прак&amp;shy;тикалык маселелерди чечүүгө мүмкүндүк берүүчү, системага келтирилген билим ж-а ыктардын жыйындысы. Түрдүү баскычтагы жогорку мек&amp;shy;тептер мындан миңдеген жылдар мурда пайда болсо да (Байыркы Чыгыш өлкөлөрүндө), <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ж. б. </del>азыркы түшүнүктөгү маанисине <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>кылымда гана ээ болгон. 18-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-да </del>ж-а 19-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>1-жарымында Россияда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ж. б-дин </del>өнүгүшүнө орус агартуучула&amp;shy;ры Я. П. Ковалевский, Д. С. Аничков, С. Е. Дес&amp;shy;ницкий чоң салым кошкон. Алар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ж. б-ди </del>де&amp;shy;мократиялаштырууну көздөшкөн. Материалист&amp;shy;философ А. Н. Радищев гуманитардык илим&amp;shy;дерди, табият таануу ж-а математика илимде&amp;shy;рин кеңири ж-а терең үйрөнүүгө негизделген окутуу программасын Россияда биринчи су&amp;shy;нуш кылган. Орус <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">рев-ячыл </del>демократтары Г. Белинский, А. И. Герцен, Н. Г. Чернышевс&amp;shy;кий, Н. А. Добролюбов, Д. И. Писарев ж-а пе&amp;shy;дагогдор Т. Н. Грановский, К. Д. Ушинский, Н. И. Пирогов <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ж. б-дин </del>көп <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ил.</del>-методикалык</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>маселелерин чечүүгө жардам беришкен. 19-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>70-жылдарында Батыш Европа ж-а Америка</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өлкөлөрүндөгүдөй эле Россияда да <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ж. б. </del>берүү</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>башталган. Москва, Казан, Петербург ж-а Киевде жогорку курстар уюшулган. Кийин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ж. б-дин </del>максаты ж-а милдети өзгөрүп, В. И. Лениндин Декретинин (1921) негизинде кайра түзүлгөн. Декрет РСФСРдин ЖОЖдору <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-дөгү </del>жаңы Жобону бекиткен (к&lt;i&gt;. Жогорку окуу жайлар&lt;/i&gt;). Адистерди даярдоонун сапатын арттыруу жо&amp;shy;горку мектептин башкы милдетине айланган. 1921-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Москвада, Петроградда Чыгыш эмгек&amp;shy;чилеринин коммунисттик <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ун-ти </del>уюштурулган.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;РСФСРдин чет жагында жумушчу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ф-ттери </del>ачы&amp;shy;лып, анда окугандарга стипендия, ЖОЖго өтүү</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>үчүн жеңилдиктер бериле баштаган. КРдин эге&amp;shy;мендүүлүгү, анын улуттук таламдары <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ж. б. </del>сис&amp;shy;темасынын кубаттуу ж-а натыйжалуулугун та&amp;shy;лап кылды. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ж. б-ди </del>өнүктүрүүнүн стратегиялык максаттары: илимге умтулуу, улуттук <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мад-тты</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өнүктүрүү, туруктуу өнүгүүгө багытталуу дүй&amp;shy;нөлүк билим берүү деңгээлине жетүү. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ж. б. </del>берүүнү реформалоодо мазмундук, уюштуруу&amp;shy;чулук-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">адм. </del>мүнөздөгү өзгөрүүлөр жүрүп, эл ара&amp;shy;лык стандартка багыт алуу башталган.(к. &lt;i&gt;Бо&amp;shy;лонья келишими).&lt;/i&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кырг-нда </del>да Болонья систе&amp;shy;масына кирүүгө көңүл бурула баштаган. АКШ, Түркия, Россия өлкөлөрү м-н биргелешкен окуу жайлары ачылган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Экон. </del>кыйынчылыктарга ка&amp;shy;рабастан, бул тармакта өзгөрүүлөр болду. Анын негизги өзөгүн 1992-жылдагы КРдин «Билим берүү жөнүндө» мыйзамы, «Билим программа&amp;shy;сы», «21-кылымдын кадрлары» программалары ж. б. концепциялар түзөт. Кадрларды даярдоо&amp;shy;до <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ж. б. </del>берүүнүн көп баскычтуу системасы кир&amp;shy;гизилген: а) базалык жогорку кесиптик билим берүү, диплом ж-а бакалавр академиялык да&amp;shy;ражасы берилет; б) толук жогорку кесиптик би&amp;shy;лим берүү, диплом ж-а магистр академиялык даражасы берилет; в) толук жогорку кесиптик билим берүү, диплом ж-а дипломдуу адис ква&amp;shy;лификациялык даражасы берилет. Квалифика&amp;shy;циялуу адистик билим алгандан кийин тезде&amp;shy;тилген программа <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>1,5 жылда магистрдик даражаны алууга мүмкүнчүлүк берет. Бакалавр дипломун алгандан кийин квалификациялуу адис даярдоо программасы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>1,5 жылда ти&amp;shy;йиштүү багыт <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>окууну улантууга болот. ЖОЖдон кийинки кесиптик билим берүү илим&amp;shy;дин кандидаты ж-а доктору окумуштуулук да&amp;shy;ражасы берилүүчү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ил. </del>ж-а <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ил.</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">пед. </del>кадрларды даярдап чыгаруу программасы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>жүргүзүлүп, ЖОЖдордо ж-а <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ил. </del>мекемелерде түзүлгөн талап&amp;shy;кердик, аспирантура, адьюнктура, докторанту&amp;shy;ра аркылуу ишке ашырылат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ж. б. </del>берүүнүн маз&amp;shy;мунун, сапатын билим берүүнүн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамл. </del>башка&amp;shy;руу органы – КРдин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Билим </del>берүү ж-а илим ми&amp;shy;нистрлиги көзөмөлдөйт.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;i&gt;М. Молдалиева, А. Элебесова.&lt;/i&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;i&gt;М. Молдалиева, А. Элебесова.&lt;/i&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">13 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">7 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:3-том, 327-448 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:3-том, 327-448 бб]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Temirkan http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%96%D0%9E%D0%93%D0%9E%D0%A0%D0%9A%D0%A3_%D0%91%D0%98%D0%9B%D0%98%D0%9C&diff=23447&oldid=prev 2025-05-02T13:51:52Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">13:51, 2 Май (Бугу) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Kadyrm http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%96%D0%9E%D0%93%D0%9E%D0%A0%D0%9A%D0%A3_%D0%91%D0%98%D0%9B%D0%98%D0%9C&diff=23446&oldid=prev 2025-05-02T07:34:55Z

<p></p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&lt;b type=&#039;title&#039;&gt;ЖОГОРКУ БИЛИМ&lt;/b&gt; – толук орто билимдин ба&amp;shy;засында ЖОЖдордо бериле турган, түрдүү тар&amp;shy;мактагы жогорку квалификациялуу адистер<br /> үчүн зарыл болгон билим деңгээли; илим, тех&amp;shy;ника ж-а мад-ттын соңку жетишкендиктерин<br /> чыг-лык м-н пайдалануу ж-а аны өркүндөтүү аркылуу адистик б-ча коюлган теор. ж-а прак&amp;shy;тикалык маселелерди чечүүгө мүмкүндүк берүүчү, системага келтирилген билим ж-а ыктардын жыйындысы. Түрдүү баскычтагы жогорку мек&amp;shy;тептер мындан миңдеген жылдар мурда пайда болсо да (Байыркы Чыгыш өлкөлөрүндө), Ж. б. азыркы түшүнүктөгү маанисине о. кылымда гана ээ болгон. 18-к-да ж-а 19-к-дын 1-жарымында Россияда Ж. б-дин өнүгүшүнө орус агартуучула&amp;shy;ры Я. П. Ковалевский, Д. С. Аничков, С. Е. Дес&amp;shy;ницкий чоң салым кошкон. Алар Ж. б-ди де&amp;shy;мократиялаштырууну көздөшкөн. Материалист&amp;shy;философ А. Н. Радищев гуманитардык илим&amp;shy;дерди, табият таануу ж-а математика илимде&amp;shy;рин кеңири ж-а терең үйрөнүүгө негизделген окутуу программасын Россияда биринчи су&amp;shy;нуш кылган. Орус рев-ячыл демократтары Г. Белинский, А. И. Герцен, Н. Г. Чернышевс&amp;shy;кий, Н. А. Добролюбов, Д. И. Писарев ж-а пе&amp;shy;дагогдор Т. Н. Грановский, К. Д. Ушинский, Н. И. Пирогов Ж. б-дин көп ил.-методикалык<br /> маселелерин чечүүгө жардам беришкен. 19-к-дын 70-жылдарында Батыш Европа ж-а Америка<br /> өлкөлөрүндөгүдөй эле Россияда да Ж. б. берүү<br /> башталган. Москва, Казан, Петербург ж-а Киевде жогорку курстар уюшулган. Кийин Ж. б-дин максаты ж-а милдети өзгөрүп, В. И. Лениндин Декретинин (1921) негизинде кайра түзүлгөн. Декрет РСФСРдин ЖОЖдору ж-дөгү жаңы Жобону бекиткен (к&lt;i&gt;. Жогорку окуу жайлар&lt;/i&gt;). Адистерди даярдоонун сапатын арттыруу жо&amp;shy;горку мектептин башкы милдетине айланган. 1921-ж. Москвада, Петроградда Чыгыш эмгек&amp;shy;чилеринин коммунисттик ун-ти уюштурулган.<br /> &lt;br&gt;РСФСРдин чет жагында жумушчу ф-ттери ачы&amp;shy;лып, анда окугандарга стипендия, ЖОЖго өтүү<br /> үчүн жеңилдиктер бериле баштаган. КРдин эге&amp;shy;мендүүлүгү, анын улуттук таламдары Ж. б. сис&amp;shy;темасынын кубаттуу ж-а натыйжалуулугун та&amp;shy;лап кылды. Ж. б-ди өнүктүрүүнүн стратегиялык максаттары: илимге умтулуу, улуттук мад-тты<br /> өнүктүрүү, туруктуу өнүгүүгө багытталуу дүй&amp;shy;нөлүк билим берүү деңгээлине жетүү. Ж. б. берүүнү реформалоодо мазмундук, уюштуруу&amp;shy;чулук-адм. мүнөздөгү өзгөрүүлөр жүрүп, эл ара&amp;shy;лык стандартка багыт алуу башталган.(к. &lt;i&gt;Бо&amp;shy;лонья келишими).&lt;/i&gt; Кырг-нда да Болонья систе&amp;shy;масына кирүүгө көңүл бурула баштаган. АКШ, Түркия, Россия өлкөлөрү м-н биргелешкен окуу жайлары ачылган. Экон. кыйынчылыктарга ка&amp;shy;рабастан, бул тармакта өзгөрүүлөр болду. Анын негизги өзөгүн 1992-жылдагы КРдин «Билим берүү жөнүндө» мыйзамы, «Билим программа&amp;shy;сы», «21-кылымдын кадрлары» программалары ж. б. концепциялар түзөт. Кадрларды даярдоо&amp;shy;до Ж. б. берүүнүн көп баскычтуу системасы кир&amp;shy;гизилген: а) базалык жогорку кесиптик билим берүү, диплом ж-а бакалавр академиялык да&amp;shy;ражасы берилет; б) толук жогорку кесиптик би&amp;shy;лим берүү, диплом ж-а магистр академиялык даражасы берилет; в) толук жогорку кесиптик билим берүү, диплом ж-а дипломдуу адис ква&amp;shy;лификациялык даражасы берилет. Квалифика&amp;shy;циялуу адистик билим алгандан кийин тезде&amp;shy;тилген программа б-ча 1,5 жылда магистрдик даражаны алууга мүмкүнчүлүк берет. Бакалавр дипломун алгандан кийин квалификациялуу адис даярдоо программасы б-ча 1,5 жылда ти&amp;shy;йиштүү багыт б-ча окууну улантууга болот. ЖОЖдон кийинки кесиптик билим берүү илим&amp;shy;дин кандидаты ж-а доктору окумуштуулук да&amp;shy;ражасы берилүүчү ил. ж-а ил.-пед. кадрларды даярдап чыгаруу программасы б-ча жүргүзүлүп, ЖОЖдордо ж-а ил. мекемелерде түзүлгөн талап&amp;shy;кердик, аспирантура, адьюнктура, докторанту&amp;shy;ра аркылуу ишке ашырылат. Ж. б. берүүнүн маз&amp;shy;мунун, сапатын билим берүүнүн мамл. башка&amp;shy;руу органы – КРдин Билим берүү ж-а илим ми&amp;shy;нистрлиги көзөмөлдөйт.<br /> &lt;i&gt;М. Молдалиева, А. Элебесова.&lt;/i&gt;<br /> <br /> <br /> <br /> [[Категория:3-том, 327-448 бб]]<br /> </div>

vol3>KadyrM