http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%96%D0%9E%D0%93%D0%9E%D0%A0%D0%9A%D0%A3_%D0%9E%D0%9A%D0%A3%D0%A3_%D0%96%D0%90%D0%99%D0%9B%D0%90%D0%A0_%28%D0%96%D0%9E%D0%96%29ЖОГОРКУ ОКУУ ЖАЙЛАР (ЖОЖ) - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-23T10:59:45ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%96%D0%9E%D0%93%D0%9E%D0%A0%D0%9A%D0%A3_%D0%9E%D0%9A%D0%A3%D0%A3_%D0%96%D0%90%D0%99%D0%9B%D0%90%D0%A0_(%D0%96%D0%9E%D0%96)&diff=28675&oldid=prevTemirkan, 09:23, 18 Июль (Теке) 2025 карата2025-07-18T09:23:37Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:23, 18 Июль (Теке) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>ЖОГОРКУ ОКУУ ЖАЙЛАР (ЖОЖ)</b> – жалпы</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>ЖОГОРКУ ОКУУ ЖАЙЛАР (ЖОЖ)</b> – жалпы</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ж-а атайын орто билимдин негизинде терең фундаменталдуу билимге ээ жогорку квалифи&shy;кациялуу адистерди даярдоочу окуу-тарбия ме&shy;кемелери. Ага <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ун-т</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ин-т</del>, жогорку аскердик окуу жайлар кирет. Айрым учурда ЖОЖ – акаде&shy;мия, консерватория, жогорку мектеп, колледж деп аталат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ун-ттер </del>жогорку <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ил. </del>даражага ж-а квалификацияга ээ окутуучулар ж-а профессор&shy;лор м-н камсыз болушуна жараша илимдин ба&shy;калаврдык, магистрдик, кандидаттык ж-а док&shy;торлук даражаларын берүү мүмкүнчүлүгүнө ээ. Мындан тышкары <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ө. ж-дын</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мад-ттын </del>ж-а коомдук жашоо-тиричиликтин ар кандай тар&shy;мактары <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>адистердин квалификациясын</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ж-а атайын орто билимдин негизинде терең фундаменталдуу билимге ээ жогорку квалифи&shy;кациялуу адистерди даярдоочу окуу-тарбия ме&shy;кемелери. Ага <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">университет</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">институт</ins>, жогорку аскердик окуу жайлар кирет. Айрым учурда ЖОЖ – акаде&shy;мия, консерватория, жогорку мектеп, колледж деп аталат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Университеттер </ins>жогорку <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">илимий </ins>даражага ж-а <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>квалификацияга ээ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>окутуучулар ж-а профессор&shy;лор м-н камсыз болушуна жараша илимдин ба&shy;калаврдык, магистрдик, кандидаттык ж-а док&shy;торлук даражаларын берүү мүмкүнчүлүгүнө ээ. Мындан тышкары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өнөр жайдын</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">маданияттын </ins>ж-а коомдук жашоо-тиричиликтин ар кандай тар&shy;мактары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>адистердин квалификациясын өркүндөтүү иштерин да алып барат. Алгачкы жогорку (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">философиялык</ins>) мектептер б. з. ч. 3–5 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдарда </ins>Афины м-н Римде пайда болгон. Грузиядагы биринчи жогорку мектептер – Колхида (4-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылым</ins>), Икалто, Герм, Гелати (11–12-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылым</ins>) академиялары. 13–14-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдарда </ins>Батыш Европанын бир катар шаар&shy;ларында <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">университеттер </ins>ачылган. 1579-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Вильнюс ака&shy;демиясы, 1632-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Киев-Могилян академиясы, 1661-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Львов ж-а 1669-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Загреб <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">университеттери</ins>, 1687-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Москвада Славян-грек-латын академия&shy;сы уюштурулган. 1725-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Петербург академия&shy;сынын алдында <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">академиялык университет</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>1755-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>М. В. Ломоносовдун демилгеси <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>Москва ун&shy;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">иверситети </ins>негизделген. 19-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>аягы – 20-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>ба&shy;шында ири машина индустриясынын өнүгүшү м-н <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">университеттер</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">инженердик </ins>ж. б. тармактык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">институттар </ins>көп өлкөлөрдө ачылган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кыргызстанда </ins>ЖОЖ Улуу Ок&shy;тябрь <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">социалисттик революциясынан </ins>кийин пайда болгон. Кыргыз ССРинде биринчи ЖОЖ – Кыргыз <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекеттик </ins>педагогика <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">институту </ins>1932-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Фрунзеде ачылган. 1933-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы зооветеринария институту </ins>ачылып, 1938-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы айыл </ins>чарба <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">институтуна </ins>айландырылган (к. <i>Кыр&shy;гыз агрардык университети</i> И. Скрябин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атындагы</ins>). 1939-ж. сентябрда Фрунзеде Кыргыз <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекеттик </ins>меди&shy;цина <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">институту </ins>(к. <i>Кыргыз мамлекеттик медицина академиясы</i> И. Ахунбаев <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атындагы</ins>), 1939–40-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдарда </ins>Ош (к. <i>Ош мамлекеттик университети</i>) ж-а Прже&shy;вальск (к. <i>Ысык-Көл мамлекеттик универси&shy;тети</i> К. Тыныстанов <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атындагы</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шаарларында </ins>мугалимдер <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">институттары </ins>уюштурулган. 1945-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>башталгыч класстардын мугалимдерин даярдап чыгарууга багытталган кыз-келиндер окуу жайы уюшул&shy;ган ж-а анын базасында 1950-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Кыргыз кыз<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-</ins>&shy;келиндер педагогика <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">институту </ins>түзүлүп, ага 1952-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>В. В. Маяковскийдин ысмы ыйгарылган (к. <i>Кыргыз мамлекеттик университети</i> И. Ара&shy;баев <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атындагы</ins>). Оштогу мугалимдер <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">институтунун </ins>база&shy;сында 1951-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы, </ins>Пржевальскидеги мугалимдер <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">институтунун </ins>базасында 1955-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>педагогика <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">институтта</ins>&shy;ры түзүлгөн. Кыргыз <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекеттик университети педагогикалык институттун </ins>базасында түзүлүп (1951), СССРдин 50 жылды&shy;гы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атындагы </ins>(1972), кийин Ж. Баласагын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атындагы </ins>Кыр&shy;гыз улуттук <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">университети </ins>(2002) аталган. 1954-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Фрун&shy;зе <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">политехника институту </ins>(к. <i>Кыргыз мамлекеттик техникалык университети</i> И. Раззаков <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атындагы</ins>), 1955-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Кыргыз <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекеттик </ins>дене тарбия <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">институту </ins>(к. <i>Кыр&shy;гыз мамлекеттик дене-тарбия жана спорт ака&shy;демиясы</i>), 1967-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Кыргыз <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекеттик искусство институту </ins>(к. <i>Кыргыз мамлекеттик искусство инсти&shy;туту</i> Б. Бейшеналиева <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атындагы</ins>) ачылган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ошондой </ins>эле 1979-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Фрунзе орус тили жана адабияты педа&shy;гогика <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">институту </ins>(к. <i>Бишкек гуманитардык универ&shy;ситети</i> К. Карасаев <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атындагы</ins>, 1994), 1991-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Биш&shy;кек милиция жогорку мектеби (к. <i>Кыргыз Рес&shy;публикасынын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ички </ins>иштер министрлигинин академиясы</i> Э. Алиев <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атындагы</ins>, 1999), 1992-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Кыр&shy;гыз архитектуралык-курулуш <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">институту </ins>(к. <i>Кыргыз мамлекеттик курулуш, транспорт жана ар&shy;хитектура университети</i> Н. Исанов <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атындагы</ins>, 1998), 1991-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы көркөм</ins>-сүрөт колледжи (к. <i>Кыр&shy;гыз Республикасынын улуттук көркөм-сүрөт академиясы</i> Т. Садыков <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атындагы</ins>, 2004), <i>Кыргызстан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">э</ins></i><i><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">л </ins>аралык университети</i> (1991), <i>Кыргыз-Россия Славян университети</i> Б. Ельцин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атындагы </ins>(1991), <i>Кыргыз-Түрк «Манас» университети</i> (1995), <i>На&shy;рын мамлекеттик университети</i> (1996), <i>Бор&shy;бордук Азиядагы Америка университети</i> (1998), <i>Кыргыз улуттук консерваториясы</i> К. Молдо&shy;басанов <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атындагы </ins>(1998), <i>Талас мамлекеттик уни&shy;верситети</i> (2000), <i>Баткен мамлекеттик уни&shy;верситети</i> (2002) ж. б. окуу жайлары бар. Ошен&shy;тип, 1991-жылдан кийин бир нече жаңы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ЖОЖдор </ins>ачылып, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">институттардын университетке </ins>айланышы м-н ЖОЖдордун ж-а студенттердин саны өстү. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кыргызстандын </ins>аймагында 1980–90-жылдарда бар&shy;дыгы 10 ЖОЖ болсо, 2000–01-окуу жылында республикада ЖОЖдордун саны 40, ал эми сту&shy;денттердин жалпы саны 188,2 миңди түзгөн, бул болсо 1999–2000-окуу жылына салыштырганда 29,5 миңге көп болгон. 2002-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы университет</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">институт</ins>, ака&shy;демиялардын саны 46га жеткен. 2002-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>54 окуу жайы, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">анын ичинде </ins>31и – <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекеттик</ins>, 15и – жеке менчик ж-а 8и – КМШ ЖОЖдорунун филиалдары бо&shy;луп, аларда окутуу кыргыз, орус, казак, өзбек, англис, түрк, тажик, немис тилдеринде жүргүзүл&shy;гөн. Коммерциялык ЖОЖ, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">факультеттер</ins>, бөлүмдөр ачылган. 1990-жылга салыштырмалуу 2002–03- окуу жылында контракт м-н окугандардын саны 5,6 эсеге көбөйгөн. Окуу квалификациясында ж-а окутуу процессинде да реформалар жүргү&shy;зүлүп, <i>бакалавриат</i> ж-а <i>магистратура</i> пайда болду. <i>Тест,</i> рейтинг системасы, кредиттик саат киргизилген. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кыргызстанда </ins>ЖОЖдордун жалпы са&shy;ны 1994–2004-жылдары 22ден 49га чейин өскөн. 2009-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>32 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекеттик </ins>ЖОЖ, 20 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекеттик </ins>эмес ЖОЖ болгон. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өркүндөтүү иштерин да алып барат. Алгачкы жогорку (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">филос.</del>) мектептер б. з. ч. 3–5 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-да </del>Афины м-н Римде пайда болгон. Грузиядагы</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>биринчи жогорку мектептер – Колхида (4-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к.</del>), Икалто, Герм, Гелати (11–12-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к.</del>) академиялары. 13–14-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-да </del>Батыш Европанын бир катар шаар&shy;ларында <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ун-ттер </del>ачылган. 1579-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Вильнюс ака&shy;демиясы, 1632-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Киев-Могилян академиясы, 1661-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Львов ж-а 1669-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Загреб <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ун-ттери</del>, 1687-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Москвада Славян-грек-латын академия&shy;сы уюштурулган. 1725-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Петербург академия&shy;сынын алдында <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Академиялык ун-т</del>, 1755-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>М. В. Ломоносовдун демилгеси <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>Москва ун&shy;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ти </del>негизделген. 19-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>аягы – 20-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>ба&shy;шында ири машина индустриясынын өнүгүшү м-н <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ун-ттер</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">инж. </del>ж. б. тармактык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ин-ттар </del>көп</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өлкөлөрдө ачылган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кырг-нда </del>ЖОЖ Улуу Ок&shy;тябрь <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">соц. рев-ясынан </del>кийин пайда болгон. Кыргыз ССРинде биринчи ЖОЖ – Кыргыз <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамл. </del>педагогика <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ин-ту </del>1932-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Фрунзеде ачылган. 1933-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. Зооветеринария ин-ту </del>ачылып, 1938-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. Айыл </del>чарба <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ин-туна </del>айландырылган (к. <i>Кыр&shy;гыз агрардык университети</i> И. Скрябин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атн.</del>). 1939-ж. сентябрда Фрунзеде Кыргыз <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамл. </del>меди&shy;цина <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ин-ту </del>(к. <i>Кыргыз мамлекеттик медицина академиясы</i> И. Ахунбаев <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атн.</del>), 1939–40-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Ош (к. <i>Ош мамлекеттик университети</i>) ж-а Прже&shy;вальск (к. <i>Ысык-Көл мамлекеттик универси&shy;тети</i> К. Тыныстанов <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атн.</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ш-нда </del>мугалимдер <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ин-ттары </del>уюштурулган. 1945-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>башталгыч класстардын мугалимдерин даярдап чыгарууга багытталган кыз-келиндер окуу жайы уюшул&shy;ган ж-а анын базасында 1950-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Кыргыз кыз&shy;келиндер педагогика <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ин-ту </del>түзүлүп, ага 1952-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>В. В. Маяковскийдин ысмы ыйгарылган (к. <i>Кыргыз мамлекеттик университети</i> И. Ара&shy;баев <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атн.</del>). Оштогу мугалимдер <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ин-тунун </del>база&shy;сында 1951-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Пржевальскидеги мугалимдер <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ин-тунун </del>базасында 1955-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>педагогика <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ин-тта</del>&shy;ры түзүлгөн. Кыргыз <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамл. ун-ти пед. ин-ттун </del>базасында түзүлүп (1951), СССРдин 50 жылды&shy;гы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атн. </del>(1972), кийин Ж. Баласагын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атн. </del>Кыр&shy;гыз улуттук <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ун-ти </del>(2002) аталган. 1954-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Фрун&shy;зе <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">политех. ин-ту </del>(к. <i>Кыргыз мамлекеттик техникалык университети</i> И. Раззаков <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атн.</del>), 1955-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Кыргыз <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамл. </del>дене тарбия <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ин-ту </del>(к. <i>Кыр&shy;гыз мамлекеттик дене-тарбия жана спорт ака&shy;демиясы</i>), 1967-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Кыргыз <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамл. иск-во ин-ту </del>(к. <i>Кыргыз мамлекеттик искусство инсти&shy;туту</i> Б. Бейшеналиева <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атн.</del>) ачылган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">О. </del>эле 1979-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Фрунзе орус тили жана адабияты педа&shy;гогика <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ин-ту </del>(к. <i>Бишкек гуманитардык универ&shy;ситети</i> К. Карасаев <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атн.</del>, 1994), 1991-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Биш&shy;кек милиция жогорку мектеби (к. <i>Кыргыз Рес&shy;публикасынын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ички </del>иштер министрлигинин академиясы</i> Э. Алиев <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атн.</del>, 1999), 1992-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Кыр&shy;гыз архитектуралык-курулуш <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ин-ту </del>(к. <i>Кыргыз мамлекеттик курулуш, транспорт жана ар&shy;хитектура университети</i> Н. Исанов <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атн.</del>, 1998), 1991-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. Көркөм</del>-сүрөт колледжи (к. <i>Кыр&shy;гыз Республикасынын улуттук көркөм-сүрөт академиясы</i> Т. Садыков <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атн.</del>, 2004), <i>Кыргызстан</i></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><i><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Эл </del>аралык университети</i> (1991), <i>Кыргыз-Россия Славян университети</i> Б. Ельцин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атн. </del>(1991), <i>Кыргыз-Түрк «Манас» университети</i> (1995), <i>На&shy;рын мамлекеттик университети</i> (1996), <i>Бор&shy;бордук Азиядагы Америка университети</i> (1998), <i>Кыргыз улуттук консерваториясы</i> К. Молдо&shy;басанов <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атн. </del>(1998), <i>Талас мамлекеттик уни&shy;верситети</i> (2000), <i>Баткен мамлекеттик уни&shy;верситети</i> (2002) ж. б. окуу жайлары бар. Ошен&shy;тип, 1991-жылдан кийин бир нече жаңы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ЖОЖ-дор </del>ачылып, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ин-ттардын ун-тке </del>айланышы м-н ЖОЖдордун ж-а студенттердин саны өстү. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кырг-ндын </del>аймагында 1980–90-жылдарда бар&shy;дыгы 10 ЖОЖ болсо, 2000–01-окуу жылында республикада ЖОЖдордун саны 40, ал эми сту&shy;денттердин жалпы саны 188,2 миңди түзгөн, бул болсо 1999–2000-окуу жылына салыштырганда 29,5 миңге көп болгон. 2002-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. ун-т</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ин-т</del>, ака&shy;демиялардын саны 46га жеткен. 2002-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>54 окуу жайы, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а. и. </del>31и – <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамл.</del>, 15и – жеке менчик ж-а 8и – КМШ ЖОЖдорунун филиалдары бо&shy;луп, аларда окутуу кыргыз, орус, казак, өзбек, англис, түрк, тажик, немис тилдеринде жүргүзүл&shy;гөн. Коммерциялык ЖОЖ, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ф-ттер</del>, бөлүмдөр ачылган. 1990-жылга салыштырмалуу 2002–03- окуу жылында контракт м-н окугандардын саны 5,6 эсеге көбөйгөн. Окуу квалификациясында ж-а окутуу процессинде да реформалар жүргү&shy;зүлүп, <i>бакалавриат</i> ж-а <i>магистратура</i> пайда болду. <i>Тест,</i> рейтинг системасы, кредиттик саат киргизилген. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кырг-нда </del>ЖОЖдордун жалпы са&shy;ны 1994–2004-жылдары 22ден 49га чейин өскөн. 2009-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>32 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамл. </del>ЖОЖ, 20 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамл. </del>эмес ЖОЖ болгон. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><i>М. Молдалиева, А. Элебесова.</i> [[Категория:3-том, 327-448 бб]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><i>М. Молдалиева, А. Элебесова.</i></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:3-том, 327-448 бб]]</ins></div></td></tr>
</table>Temirkanhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%96%D0%9E%D0%93%D0%9E%D0%A0%D0%9A%D0%A3_%D0%9E%D0%9A%D0%A3%D0%A3_%D0%96%D0%90%D0%99%D0%9B%D0%90%D0%A0_(%D0%96%D0%9E%D0%96)&diff=23463&oldid=prevKadyrm: 1 версия2025-05-02T13:51:53Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">13:51, 2 Май (Бугу) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%96%D0%9E%D0%93%D0%9E%D0%A0%D0%9A%D0%A3_%D0%9E%D0%9A%D0%A3%D0%A3_%D0%96%D0%90%D0%99%D0%9B%D0%90%D0%A0_(%D0%96%D0%9E%D0%96)&diff=23462&oldid=prevvol3>KadyrM, 07:34, 2 Май (Бугу) 2025 карата2025-05-02T07:34:55Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>ЖОГОРКУ ОКУУ ЖАЙЛАР (ЖОЖ)</b> – жалпы<br />
ж-а атайын орто билимдин негизинде терең фундаменталдуу билимге ээ жогорку квалифи&shy;кациялуу адистерди даярдоочу окуу-тарбия ме&shy;кемелери. Ага ун-т, ин-т, жогорку аскердик окуу жайлар кирет. Айрым учурда ЖОЖ – акаде&shy;мия, консерватория, жогорку мектеп, колледж деп аталат. Ун-ттер жогорку ил. даражага ж-а квалификацияга ээ окутуучулар ж-а профессор&shy;лор м-н камсыз болушуна жараша илимдин ба&shy;калаврдык, магистрдик, кандидаттык ж-а док&shy;торлук даражаларын берүү мүмкүнчүлүгүнө ээ. Мындан тышкары ө. ж-дын, мад-ттын ж-а коомдук жашоо-тиричиликтин ар кандай тар&shy;мактары б-ча адистердин квалификациясын<br />
өркүндөтүү иштерин да алып барат. Алгачкы жогорку (филос.) мектептер б. з. ч. 3–5 к-да Афины м-н Римде пайда болгон. Грузиядагы<br />
биринчи жогорку мектептер – Колхида (4-к.), Икалто, Герм, Гелати (11–12-к.) академиялары. 13–14-к-да Батыш Европанын бир катар шаар&shy;ларында ун-ттер ачылган. 1579-ж. Вильнюс ака&shy;демиясы, 1632-ж. Киев-Могилян академиясы, 1661-ж. Львов ж-а 1669-ж. Загреб ун-ттери, 1687-ж. Москвада Славян-грек-латын академия&shy;сы уюштурулган. 1725-ж. Петербург академия&shy;сынын алдында Академиялык ун-т, 1755-ж. М. В. Ломоносовдун демилгеси б-ча Москва ун&shy;ти негизделген. 19-к-дын аягы – 20-к-дын ба&shy;шында ири машина индустриясынын өнүгүшү м-н ун-ттер, инж. ж. б. тармактык ин-ттар көп<br />
өлкөлөрдө ачылган. Кырг-нда ЖОЖ Улуу Ок&shy;тябрь соц. рев-ясынан кийин пайда болгон. Кыргыз ССРинде биринчи ЖОЖ – Кыргыз мамл. педагогика ин-ту 1932-ж. Фрунзеде ачылган. 1933-ж. Зооветеринария ин-ту ачылып, 1938-ж. Айыл чарба ин-туна айландырылган (к. <i>Кыр&shy;гыз агрардык университети</i> И. Скрябин атн.). 1939-ж. сентябрда Фрунзеде Кыргыз мамл. меди&shy;цина ин-ту (к. <i>Кыргыз мамлекеттик медицина академиясы</i> И. Ахунбаев атн.), 1939–40-ж. Ош (к. <i>Ош мамлекеттик университети</i>) ж-а Прже&shy;вальск (к. <i>Ысык-Көл мамлекеттик универси&shy;тети</i> К. Тыныстанов атн.) ш-нда мугалимдер ин-ттары уюштурулган. 1945-ж. башталгыч класстардын мугалимдерин даярдап чыгарууга багытталган кыз-келиндер окуу жайы уюшул&shy;ган ж-а анын базасында 1950-ж. Кыргыз кыз&shy;келиндер педагогика ин-ту түзүлүп, ага 1952-ж. В. В. Маяковскийдин ысмы ыйгарылган (к. <i>Кыргыз мамлекеттик университети</i> И. Ара&shy;баев атн.). Оштогу мугалимдер ин-тунун база&shy;сында 1951-ж. Пржевальскидеги мугалимдер ин-тунун базасында 1955-ж. педагогика ин-тта&shy;ры түзүлгөн. Кыргыз мамл. ун-ти пед. ин-ттун базасында түзүлүп (1951), СССРдин 50 жылды&shy;гы атн. (1972), кийин Ж. Баласагын атн. Кыр&shy;гыз улуттук ун-ти (2002) аталган. 1954-ж. Фрун&shy;зе политех. ин-ту (к. <i>Кыргыз мамлекеттик техникалык университети</i> И. Раззаков атн.), 1955-ж. Кыргыз мамл. дене тарбия ин-ту (к. <i>Кыр&shy;гыз мамлекеттик дене-тарбия жана спорт ака&shy;демиясы</i>), 1967-ж. Кыргыз мамл. иск-во ин-ту (к. <i>Кыргыз мамлекеттик искусство инсти&shy;туту</i> Б. Бейшеналиева атн.) ачылган. О. эле 1979-ж. Фрунзе орус тили жана адабияты педа&shy;гогика ин-ту (к. <i>Бишкек гуманитардык универ&shy;ситети</i> К. Карасаев атн., 1994), 1991-ж. Биш&shy;кек милиция жогорку мектеби (к. <i>Кыргыз Рес&shy;публикасынын Ички иштер министрлигинин академиясы</i> Э. Алиев атн., 1999), 1992-ж. Кыр&shy;гыз архитектуралык-курулуш ин-ту (к. <i>Кыргыз мамлекеттик курулуш, транспорт жана ар&shy;хитектура университети</i> Н. Исанов атн., 1998), 1991-ж. Көркөм-сүрөт колледжи (к. <i>Кыр&shy;гыз Республикасынын улуттук көркөм-сүрөт академиясы</i> Т. Садыков атн., 2004), <i>Кыргызстан</i><br />
<br />
<br />
<i>Эл аралык университети</i> (1991), <i>Кыргыз-Россия Славян университети</i> Б. Ельцин атн. (1991), <i>Кыргыз-Түрк «Манас» университети</i> (1995), <i>На&shy;рын мамлекеттик университети</i> (1996), <i>Бор&shy;бордук Азиядагы Америка университети</i> (1998), <i>Кыргыз улуттук консерваториясы</i> К. Молдо&shy;басанов атн. (1998), <i>Талас мамлекеттик уни&shy;верситети</i> (2000), <i>Баткен мамлекеттик уни&shy;верситети</i> (2002) ж. б. окуу жайлары бар. Ошен&shy;тип, 1991-жылдан кийин бир нече жаңы ЖОЖ-дор ачылып, ин-ттардын ун-тке айланышы м-н ЖОЖдордун ж-а студенттердин саны өстү. Кырг-ндын аймагында 1980–90-жылдарда бар&shy;дыгы 10 ЖОЖ болсо, 2000–01-окуу жылында республикада ЖОЖдордун саны 40, ал эми сту&shy;денттердин жалпы саны 188,2 миңди түзгөн, бул болсо 1999–2000-окуу жылына салыштырганда 29,5 миңге көп болгон. 2002-ж. ун-т, ин-т, ака&shy;демиялардын саны 46га жеткен. 2002-ж. 54 окуу жайы, а. и. 31и – мамл., 15и – жеке менчик ж-а 8и – КМШ ЖОЖдорунун филиалдары бо&shy;луп, аларда окутуу кыргыз, орус, казак, өзбек, англис, түрк, тажик, немис тилдеринде жүргүзүл&shy;гөн. Коммерциялык ЖОЖ, ф-ттер, бөлүмдөр ачылган. 1990-жылга салыштырмалуу 2002–03- окуу жылында контракт м-н окугандардын саны 5,6 эсеге көбөйгөн. Окуу квалификациясында ж-а окутуу процессинде да реформалар жүргү&shy;зүлүп, <i>бакалавриат</i> ж-а <i>магистратура</i> пайда болду. <i>Тест,</i> рейтинг системасы, кредиттик саат киргизилген. Кырг-нда ЖОЖдордун жалпы са&shy;ны 1994–2004-жылдары 22ден 49га чейин өскөн. 2009-ж. 32 мамл. ЖОЖ, 20 мамл. эмес ЖОЖ болгон. <i>М. Молдалиева, А. Элебесова.</i> [[Категория:3-том, 327-448 бб]]<br />
</div>vol3>KadyrM