http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%97%D0%90%D0%90%D0%A0%D0%90_%D0%91%D3%A8%D0%9B%D2%AE%D0%9F_%D0%A7%D0%AB%D0%93%D0%90%D0%A0%D0%A3%D0%A3_%D0%A1%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%95%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB 2026-04-23T07:04:45Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%97%D0%90%D0%90%D0%A0%D0%90_%D0%91%D3%A8%D0%9B%D2%AE%D0%9F_%D0%A7%D0%AB%D0%93%D0%90%D0%A0%D0%A3%D0%A3_%D0%A1%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%95%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB&diff=31307&oldid=prev 2025-09-05T06:16:05Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">06:16, 5 Сентябрь (Аяк оона) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">2 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">2 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:ЗААРА БӨЛҮП ЧЫГАРУУ СИСТЕМАСЫ3.png | thumb | none]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:ЗААРА БӨЛҮП ЧЫГАРУУ СИСТЕМАСЫ3.png | thumb | none]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Организмге келген тамак заттары сиңүү процессинде ткань ж-а органдарда түрдүү химиялык бирикмелерге ажырап, ар кандай уу заттар пайда болот. Ошондуктан организм бул уу заттарды (аммиак, сүт кислотасы ж. б.) тынымсыз бөлүп чыгарып <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">туруш </del>керек. Аны м-н кошо сууну, минерал туздарын чыгарып, канда ж-а ткан&amp;shy;дарда суу м-н тузду бир деңгээлде кармап турат (к. &lt;i&gt;Бөлүп чыгаруу системасы&lt;/i&gt;). Алардын көбү заара бөлүп чыгаруучу органдар аркылуу сий&amp;shy;дик м-н кошо сыртка чыгат. Ал органдарга эки &lt;i&gt;бөйрөк,&lt;/i&gt; бөйрөктөн табарсыкка сийдик агызуу&amp;shy;чу түтүк, &lt;i&gt;табарсык&lt;/i&gt; ж-а заараны сыртка чыга&amp;shy;руучу түтүк кирет. Бөйрөк алгачкы ж-а акыр&amp;shy;кы сийдикти пайда кылат. Эркек м-н аялдын сийдикти сыртка агызуучу түтүгү анатомиялык түзүлүшү боюнча бири-биринен кыйла айырмаланат. Эркек&amp;shy;те табарсыктан башталып, сырткы жыныс мү&amp;shy;чөсүнүн башына чейин жетет (узундугу 16–18 &lt;i&gt;см&lt;/i&gt;дей). Эркектин сийдик агызуучу түтүгү аркылуу жалаң гана заара эмес, жыныстык катнаш учурунда эркектин урук клеткасы – &lt;i&gt;сперматозоиди&lt;/i&gt; агып чыгат. Аялдын сийдикти сыртка чыгаруучу түтү&amp;shy;гү кыска, узундугу 3–3,5 &lt;i&gt;см&lt;/i&gt;дей болот. Заара ушатуу&amp;shy;ну татаал рефлекстер аркылуу мээ м-н жүлүн&amp;shy;дүн нерв борборлору жөнгө салат. Ал табарсык капталынын булчуңдары <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жыйылганда</del>, заара&amp;shy;ны сыртка агызуучу түтүктүн жылма булчуңу бошоңдогондо болот. Дени соо кишинин табар&amp;shy;сыгында 250–300 &lt;i&gt;мл&lt;/i&gt; сийдик чогулганда, заара ушаткысы келет.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Организмге келген тамак заттары сиңүү процессинде ткань ж-а органдарда түрдүү химиялык бирикмелерге ажырап, ар кандай уу заттар пайда болот. Ошондуктан организм бул уу заттарды (аммиак, сүт кислотасы ж. б.) тынымсыз бөлүп чыгарып <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">турушу </ins>керек. Аны м-н кошо сууну, минерал туздарын чыгарып, канда ж-а ткан&amp;shy;дарда суу м-н тузду бир деңгээлде кармап турат (к. &lt;i&gt;Бөлүп чыгаруу системасы&lt;/i&gt;). Алардын көбү заара бөлүп чыгаруучу органдар аркылуу сий&amp;shy;дик м-н кошо сыртка чыгат. Ал органдарга эки &lt;i&gt;бөйрөк,&lt;/i&gt; бөйрөктөн табарсыкка сийдик агызуу&amp;shy;чу түтүк, &lt;i&gt;табарсык&lt;/i&gt; ж-а заараны сыртка чыга&amp;shy;руучу түтүк кирет. Бөйрөк алгачкы ж-а акыр&amp;shy;кы сийдикти пайда кылат. Эркек м-н аялдын сийдикти сыртка агызуучу түтүгү анатомиялык түзүлүшү боюнча бири-биринен кыйла айырмаланат. Эркек&amp;shy;те табарсыктан башталып, сырткы жыныс мү&amp;shy;чөсүнүн башына чейин жетет (узундугу 16–18 &lt;i&gt;см&lt;/i&gt;дей). Эркектин сийдик агызуучу түтүгү аркылуу жалаң гана заара эмес, жыныстык катнаш учурунда эркектин урук клеткасы – &lt;i&gt;сперматозоиди&lt;/i&gt; агып чыгат. Аялдын сийдикти сыртка чыгаруучу түтү&amp;shy;гү кыска, узундугу 3–3,5 &lt;i&gt;см&lt;/i&gt;дей болот. Заара ушатуу&amp;shy;ну татаал рефлекстер аркылуу мээ м-н жүлүн&amp;shy;дүн нерв борборлору жөнгө салат. Ал табарсык капталынын булчуңдары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жыйрылганда</ins>, заара&amp;shy;ны сыртка агызуучу түтүктүн жылма булчуңу бошоңдогондо болот. Дени соо кишинин табар&amp;shy;сыгында 250–300 &lt;i&gt;мл&lt;/i&gt; сийдик чогулганда, заара ушаткысы келет.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:3-том, 449-543 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:3-том, 449-543 бб]]</div></td></tr> </table>

Dilde http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%97%D0%90%D0%90%D0%A0%D0%90_%D0%91%D3%A8%D0%9B%D2%AE%D0%9F_%D0%A7%D0%AB%D0%93%D0%90%D0%A0%D0%A3%D0%A3_%D0%A1%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%95%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB&diff=29613&oldid=prev 2025-08-05T09:03:41Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:03, 5 Август (Баш оона) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">2 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">2 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:ЗААРА БӨЛҮП ЧЫГАРУУ СИСТЕМАСЫ3.png | thumb | none]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:ЗААРА БӨЛҮП ЧЫГАРУУ СИСТЕМАСЫ3.png | thumb | none]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Организмге келген тамак заттары сиңүү процессинде ткань ж-а органдарда түрдүү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хим. </del>бирикмелерге ажырап, ар кандай уу заттар пайда болот. Ошондуктан организм бул уу заттарды (аммиак, сүт <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-тасы </del>ж. б.) тынымсыз бөлүп</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Организмге келген тамак заттары сиңүү процессинде ткань ж-а органдарда түрдүү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">химиялык </ins>бирикмелерге ажырап, ар кандай уу заттар пайда болот. Ошондуктан организм бул уу заттарды (аммиак, сүт <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кислотасы </ins>ж. б.) тынымсыз бөлүп чыгарып туруш керек. Аны м-н кошо сууну, минерал туздарын чыгарып, канда ж-а ткан&amp;shy;дарда суу м-н тузду бир деңгээлде кармап турат (к. &lt;i&gt;Бөлүп чыгаруу системасы&lt;/i&gt;). Алардын көбү заара бөлүп чыгаруучу органдар аркылуу сий&amp;shy;дик м-н кошо сыртка чыгат. Ал органдарга эки &lt;i&gt;бөйрөк,&lt;/i&gt; бөйрөктөн табарсыкка сийдик агызуу&amp;shy;чу түтүк, &lt;i&gt;табарсык&lt;/i&gt; ж-а заараны сыртка чыга&amp;shy;руучу түтүк кирет. Бөйрөк алгачкы ж-а акыр&amp;shy;кы сийдикти пайда кылат. Эркек м-н аялдын сийдикти сыртка агызуучу түтүгү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">анатомиялык </ins>түзүлүшү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>бири-биринен кыйла айырмаланат. Эркек&amp;shy;те табарсыктан башталып, сырткы жыныс мү&amp;shy;чөсүнүн башына чейин жетет (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">узундугу </ins>16–18 &lt;i&gt;см&lt;/i&gt;дей). Эркектин сийдик агызуучу түтүгү аркылуу жалаң гана заара эмес, жыныстык катнаш учурунда эркектин урук клеткасы – &lt;i&gt;сперматозоиди&lt;/i&gt; агып чыгат. Аялдын сийдикти сыртка чыгаруучу түтү&amp;shy;гү кыска, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">узундугу </ins>3–3,5 &lt;i&gt;см&lt;/i&gt;дей болот. Заара ушатуу&amp;shy;ну татаал рефлекстер аркылуу мээ м-н жүлүн&amp;shy;дүн нерв борборлору жөнгө салат. Ал табарсык капталынын булчуңдары жыйылганда, заара&amp;shy;ны сыртка агызуучу түтүктүн жылма булчуңу бошоңдогондо болот. Дени соо кишинин табар&amp;shy;сыгында 250–300 &lt;i&gt;мл&lt;/i&gt; сийдик чогулганда, заара ушаткысы келет.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чыгарып туруш керек. Аны м-н кошо сууну,</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>минерал туздарын чыгарып, канда ж-а ткан&amp;shy;дарда суу м-н тузду бир деңгээлде кармап турат (к. &lt;i&gt;Бөлүп чыгаруу системасы&lt;/i&gt;). Алардын көбү заара бөлүп чыгаруучу органдар аркылуу сий&amp;shy;дик м-н кошо сыртка чыгат. Ал органдарга эки &lt;i&gt;бөйрөк,&lt;/i&gt; бөйрөктөн табарсыкка сийдик агызуу&amp;shy;чу түтүк, &lt;i&gt;табарсык&lt;/i&gt; ж-а заараны сыртка чыга&amp;shy;руучу түтүк кирет. Бөйрөк алгачкы ж-а акыр&amp;shy;кы сийдикти пайда кылат. Эркек м-н аялдын сийдикти сыртка агызуучу түтүгү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">анат. </del>түзүлүшү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>бири-биринен кыйла айырмаланат. Эркек&amp;shy;те табарсыктан башталып, сырткы жыныс мү&amp;shy;чөсүнүн башына чейин жетет (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">уз. </del>16–18 &lt;i&gt;см&lt;/i&gt;дей). Эркектин сийдик агызуучу түтүгү аркылуу жалаң гана заара эмес, жыныстык катнаш учурунда эркектин урук клеткасы – &lt;i&gt;сперматозоиди&lt;/i&gt; агып</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чыгат. Аялдын сийдикти сыртка чыгаруучу түтү&amp;shy;гү кыска, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">уз. </del>3–3,5 &lt;i&gt;см&lt;/i&gt;дей болот. Заара ушатуу&amp;shy;ну татаал рефлекстер аркылуу мээ м-н жүлүн&amp;shy;дүн нерв борборлору жөнгө салат. Ал табарсык капталынын булчуңдары жыйылганда, заара&amp;shy;ны сыртка агызуучу түтүктүн жылма булчуңу бошоңдогондо болот. Дени соо кишинин табар&amp;shy;сыгында 250–300 &lt;i&gt;мл&lt;/i&gt; сийдик чогулганда, заара ушаткысы келет.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:3-том, 449-543 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:3-том, 449-543 бб]]</div></td></tr> </table>

Temirkan http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%97%D0%90%D0%90%D0%A0%D0%90_%D0%91%D3%A8%D0%9B%D2%AE%D0%9F_%D0%A7%D0%AB%D0%93%D0%90%D0%A0%D0%A3%D0%A3_%D0%A1%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%95%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB&diff=25304&oldid=prev 2025-05-06T17:36:32Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">17:36, 6 Май (Бугу) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">7 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">7 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чыгат. Аялдын сийдикти сыртка чыгаруучу түтү&amp;shy;гү кыска, уз. 3–3,5 &lt;i&gt;см&lt;/i&gt;дей болот. Заара ушатуу&amp;shy;ну татаал рефлекстер аркылуу мээ м-н жүлүн&amp;shy;дүн нерв борборлору жөнгө салат. Ал табарсык капталынын булчуңдары жыйылганда, заара&amp;shy;ны сыртка агызуучу түтүктүн жылма булчуңу бошоңдогондо болот. Дени соо кишинин табар&amp;shy;сыгында 250–300 &lt;i&gt;мл&lt;/i&gt; сийдик чогулганда, заара ушаткысы келет.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чыгат. Аялдын сийдикти сыртка чыгаруучу түтү&amp;shy;гү кыска, уз. 3–3,5 &lt;i&gt;см&lt;/i&gt;дей болот. Заара ушатуу&amp;shy;ну татаал рефлекстер аркылуу мээ м-н жүлүн&amp;shy;дүн нерв борборлору жөнгө салат. Ал табарсык капталынын булчуңдары жыйылганда, заара&amp;shy;ны сыртка агызуучу түтүктүн жылма булчуңу бошоңдогондо болот. Дени соо кишинин табар&amp;shy;сыгында 250–300 &lt;i&gt;мл&lt;/i&gt; сийдик чогулганда, заара ушаткысы келет.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:3-том, 449-543 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:3-том, 449-543 бб]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Kadyrm http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%97%D0%90%D0%90%D0%A0%D0%90_%D0%91%D3%A8%D0%9B%D2%AE%D0%9F_%D0%A7%D0%AB%D0%93%D0%90%D0%A0%D0%A3%D0%A3_%D0%A1%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%95%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB&diff=24349&oldid=prev 2025-05-06T16:48:18Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">16:48, 6 Май (Бугу) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Kadyrm http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%97%D0%90%D0%90%D0%A0%D0%90_%D0%91%D3%A8%D0%9B%D2%AE%D0%9F_%D0%A7%D0%AB%D0%93%D0%90%D0%A0%D0%A3%D0%A3_%D0%A1%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%95%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB&diff=24348&oldid=prev 2025-05-06T10:36:46Z

<p></p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&lt;b type=&#039;title&#039;&gt;ЗААРА БӨЛҮП ЧЫГАРУУ СИСТЕМАСЫ&lt;/b&gt;– заа&amp;shy;ра пайда кылып ж-а аны бөлүп чыгаруучу орган&amp;shy;дар.<br /> <br /> [[File:ЗААРА БӨЛҮП ЧЫГАРУУ СИСТЕМАСЫ3.png | thumb | none]]<br /> Организмге келген тамак заттары сиңүү процессинде ткань ж-а органдарда түрдүү хим. бирикмелерге ажырап, ар кандай уу заттар пайда болот. Ошондуктан организм бул уу заттарды (аммиак, сүт к-тасы ж. б.) тынымсыз бөлүп<br /> чыгарып туруш керек. Аны м-н кошо сууну,<br /> минерал туздарын чыгарып, канда ж-а ткан&amp;shy;дарда суу м-н тузду бир деңгээлде кармап турат (к. &lt;i&gt;Бөлүп чыгаруу системасы&lt;/i&gt;). Алардын көбү заара бөлүп чыгаруучу органдар аркылуу сий&amp;shy;дик м-н кошо сыртка чыгат. Ал органдарга эки &lt;i&gt;бөйрөк,&lt;/i&gt; бөйрөктөн табарсыкка сийдик агызуу&amp;shy;чу түтүк, &lt;i&gt;табарсык&lt;/i&gt; ж-а заараны сыртка чыга&amp;shy;руучу түтүк кирет. Бөйрөк алгачкы ж-а акыр&amp;shy;кы сийдикти пайда кылат. Эркек м-н аялдын сийдикти сыртка агызуучу түтүгү анат. түзүлүшү б-ча бири-биринен кыйла айырмаланат. Эркек&amp;shy;те табарсыктан башталып, сырткы жыныс мү&amp;shy;чөсүнүн башына чейин жетет (уз. 16–18 &lt;i&gt;см&lt;/i&gt;дей). Эркектин сийдик агызуучу түтүгү аркылуу жалаң гана заара эмес, жыныстык катнаш учурунда эркектин урук клеткасы – &lt;i&gt;сперматозоиди&lt;/i&gt; агып<br /> чыгат. Аялдын сийдикти сыртка чыгаруучу түтү&amp;shy;гү кыска, уз. 3–3,5 &lt;i&gt;см&lt;/i&gt;дей болот. Заара ушатуу&amp;shy;ну татаал рефлекстер аркылуу мээ м-н жүлүн&amp;shy;дүн нерв борборлору жөнгө салат. Ал табарсык капталынын булчуңдары жыйылганда, заара&amp;shy;ны сыртка агызуучу түтүктүн жылма булчуңу бошоңдогондо болот. Дени соо кишинин табар&amp;shy;сыгында 250–300 &lt;i&gt;мл&lt;/i&gt; сийдик чогулганда, заара ушаткысы келет.<br /> [[Категория:3-том, 449-543 бб]]<br /> </div>

vol3>KadyrM