ИРАК 2-бөлүк - Түзөтүүлөр тарыхы

Temirkan, 03:07, 9 Сентябрь (Аяк оона) 2025 карата

2025-09-09T03:07:30Z

← Мурунку нускасы		03:07, 9 Сентябрь (Аяк оона) 2025 -деги абалы
7 сап:		7 сап:

	[[File:ИРАК 2-бөлүк2.png \| thumb \| Багдаддагы «Алтын мечит».]]		[[File:ИРАК 2-бөлүк2.png \| thumb \| Багдаддагы «Алтын мечит».]]
	Араб халифаты мезгилинде Ирак ислам искусствосунун маанилүү очокторунан болгон. Орто кылымдагы Ирак архитектурасына кумпалар, бийик порталдар, курулушта композициянын тактыгы, дубалга оюм-чийим салуу, кыш кыноо аркылуу кооздоо мүнөздүү. Багдад менен Түндүк Иракта китеп миниатюрасы (XII–XIII кылымдар) өнүккөн. Көркөм карапа, токуучулук, айнек жана металлдан кооз буюмдарды жасоо кеңири тараган. XX кылымдан заманбап архитектура менен көркөм сүрөт өнөрү өнүгө баштаган.<br>Ирактын музыкалык маданияты тегинде араб цивилизациясы менен тыгыз байланыштуу. Ирактын музыкалык маданияты өлкөнүн араб жана араб эмес калкынын салттарын бириктирет. Заманбап ирак музыкасы европалык музыканын үлгүлөрү менен айкалышкан. 2003-жылдан кийин көп музыкалык жамааттар ишмердигин токтоткон. Багдадда Улуттук симфниялык оркестр (1948-жылдан Багдад филармониялык оркестри, 1959-жылдан азыркы аталышында) иштейт. V–VI кылымдардан кыдырып оюн көрсөтүүчү актёрлор		Араб халифаты мезгилинде Ирак ислам искусствосунун маанилүү очокторунан болгон. Орто кылымдагы Ирак архитектурасына кумпалар, бийик порталдар, курулушта композициянын тактыгы, дубалга оюм-чийим салуу, кыш кыноо аркылуу кооздоо мүнөздүү. Багдад менен Түндүк Иракта китеп миниатюрасы (XII–XIII кылымдар) өнүккөн. Көркөм карапа, токуучулук, айнек жана металлдан кооз буюмдарды жасоо кеңири тараган. XX кылымдан заманбап архитектура менен көркөм сүрөт өнөрү өнүгө баштаган.<br>Ирактын музыкалык маданияты тегинде араб цивилизациясы менен тыгыз байланыштуу. Ирактын музыкалык маданияты өлкөнүн араб жана араб эмес калкынын салттарын бириктирет. Заманбап ирак музыкасы европалык музыканын үлгүлөрү менен айкалышкан. 2003-жылдан кийин көп музыкалык жамааттар ишмердигин токтоткон. Багдадда Улуттук симфниялык оркестр (1948-жылдан Багдад филармониялык оркестри, 1959-жылдан азыркы аталышында) иштейт. V–VI кылымдардан кыдырып оюн көрсөтүүчү актёрлор болгон. XX кылымдын 20-жылдарынын аяк ченинде алгачкы театр коллективдери, XX кылымдын ортосунда Багдадда профессионал труппалар пайда болгон. 1952-жылы биринчи улуттук театр – заманбап көркөм театр (1968-жылдан Улуттук театр) негизделген. Бир нече театр бар.<br>Кино өндүрүшү Иракта анчалык өнүккөн эмес, жылына бир гана толук метраждуу тасма коюлат. Көбүнесе египет, индия, америка, италян тасмаларын көрүшөт.
	болгон. XX кылымдын 20-жылдарынын аяк ченинде алгачкы театр коллективдери, XX кылымдын ортосунда Багдадда профессионал труппалар пайда болгон. 1952-жылы биринчи улуттук театр – заманбап көркөм театр (1968-жылдан Улуттук театр) негизделген. Бир нече театр бар.<br>Кино өндүрүшү Иракта анчалык өнүккөн эмес, жылына бир гана толук метраждуу тасма коюлат. Көбүнесе египет, индия, америка, италян тасмаларын көрүшөт.


	Ад.: <i>Гореликов С. Г.</i> Ирак. М., 1963; <i>Путинцева Т. А.</i> Тысяча и один год арабского театра. М., 1977; Страны и народы. Зарубежная Азия. Юго-Западная Азия. М., 1979; <i>Герасимов О. Г.</i> Ирак. М., 1984; <i>Еолян И. Р.</i> Традиционная музыка арабского Востока. М., 1990; <i>Алексеева Н. Н.</i> Современные ланшафты зарубежной Азии. М., 2000; <i>Ковалев А. А.</i> Месопотамия до Саргона Аккадского. Древнейшие этапы истории. М., 2002; <i>Веймарн Б. В.</i> Классическое искусство стран ислама. М., 2002; <i>Глущенко Ю. Н.</i> Иракская нефть: геополитика и будущее мирового нефтяного рынка. М., 2003; <i>Камышанов В. Н.</i> Ирак как зеркало процессов глобализации / Мир и согласие. 2003. ¹ 4; <i>Гуляев В. И.</i> В стране первых цивилизаций: Ирак. М., 2006, <i>Чуков Б. В.</i> С веком наравне. История литературы в Иракском королевстве и Иракской республике. М., 2006; Ирак // Большая Российская энциклопедия. Т. 11. М., 2008.
			Ад.: <i>Гореликов С. Г.</i> Ирак. М., 1963; <i>Путинцева Т. А.</i> Тысяча и один год арабского театра. М., 1977; Страны и народы. Зарубежная Азия. Юго-Западная Азия. М., 1979; <i>Герасимов О. Г.</i> Ирак. М., 1984; <i>Еолян И. Р.</i> Традиционная музыка арабского Востока. М., 1990; <i>Алексеева Н. Н.</i> Современные ланшафты зарубежной Азии. М., 2000; <i>Ковалев А. А.</i> Месопотамия до Саргона Аккадского. Древнейшие этапы истории. М., 2002; <i>Веймарн Б. В.</i> Классическое искусство стран ислама. М., 2002; <i>Глущенко Ю. Н.</i> Иракская нефть: геополитика и будущее мирового нефтяного рынка. М., 2003; <i>Камышанов В. Н.</i> Ирак как зеркало процессов глобализации / Мир и согласие. 2003. № 4; <i>Гуляев В. И.</i> В стране первых цивилизаций: Ирак. М., 2006, <i>Чуков Б. В.</i> С веком наравне. История литературы в Иракском королевстве и Иракской республике. М., 2006; Ирак // Большая Российская энциклопедия. Т. 11. М., 2008.

	<i>Ө. Бараталиев, А. Кубатова</i>.		<i>Ө. Бараталиев, А. Кубатова</i>.
	[[Категория:3-том, 607-672 бб]]		[[Категория:3-том, 607-672 бб]]

Lera, 10:35, 31 Июль (Теке) 2025 карата

2025-07-31T10:35:04Z

← Мурунку нускасы		10:35, 31 Июль (Теке) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>ИРАК 2-бөлүк</b>		<b type='title'>ИРАК 2-бөлүк</b>

	аймактарында күрд тилинде жүргүзүлөт. ~~И-та~~ алты ~~ун-т~~ (анын үчөө Багдадда, о. эле Басра, Мосул, Эрбиль ~~ш-нда~~), ~~ин-ттар~~, коллеждер, тех. ~~ин-ттар~~ бар. Аларда 70 миңдей студент билим алууда.<br>		аймактарында күрд тилинде жүргүзүлөт. Иракта алты университет (анын үчөө Багдадда, ошондой эле Басра, Мосул, Эрбиль шаарларында), институттар, коллеждер, тех. институттар бар. Аларда 70 миңдей студент билим алууда.<br>Багдаддагы Ирак музейи сейрек кездешүүчү археологиялык коллекциялары менен белгилүү. Музейге таандык ири китепканасы менен ал археологиялык, тарыхый изилдөөлөр жүргүзүлө турган илимий борбор болуп эсептелет. Байыркы араб музейи, көркөм сүрөт, этнография жана табият-тарых жана башка музейлери, бардык ири калааларында, айыл-кыштактарында китепканалар бар.<br> Иракта 2005-жылы араб, күрд жана башка тилдерде 100дөй мезгилдүү басылмалар чыккан, анын ичинен кеңири белгилүү борбордук гезиттер: өкмөттүк гезит – жумасына чыгуучу «Ас-Сабах», көз каранды эмес гезиттер – «Аз-затур», «Аль-Фурат» жана башкалар, ошондой эле партиялардын, жарандык саясий уюмдардын гезиттери жарык көрөт. 1959-жылы Ирак маалымат агенттиги негизделген. Радио уктурууну 50дөн ашык радиостанция (2005) араб, күрд, ассирия жана түркмөн тилдеринде жүргүзөт. Телекөрсөтүү иши 1956-жылы башталган. 2005-жылы 23 телекөрсөтүү станциясы иштеп, берүүлөр араб, фарсы, түркмөн, ассирия тилдеринде жүзөгө ашырылган. Спутниктик жана кабелдик телекөрсөтүү өнүгүүдө. Багдад шаары араб маданияты менен илиминин очогу жана Халифаттын борбору болгондуктан, орто кылымдагы араб маданияты тез өнүккөн (к. <i>Араб маданияты</i>). XIX–XX кылымдарда адабият негизинен поэзия (Абд аль-Мухсин аль-Казими, 1865–1935; Жемаль Сидки аз-Захави, 1863–1936 жана башкалар) жаатында өнүккөн.
	Багдаддагы Ирак музейи сейрек кездешүүчү
	~~археол.~~ коллекциялары ~~м-н~~ белгилүү. Музейге таандык ири китепканасы ~~м-н~~ ал ~~археол.~~, тарыхый изилдөөлөр жүргүзүлө турган ~~ил.~~ борбор болуп эсептелет. Байыркы араб музейи, көркөм сүрөт, ~~этногр. ж-а~~ табият-тарых ~~ж. б.~~ музейлери, бардык ири калааларында, айыл-кыштактарында китепканалар бар.<br>
	~~И-та~~ 2005-ж. араб, күрд ~~ж. б.~~ тилдерде 100дөй
	мезгилдүү басылмалар чыккан, ~~а. и.~~ кеңири белгилүү ~~борб.~~ гезиттер: өкмөттүк гезит – жумасына чыгуучу «Ас-Сабах», көз каранды эмес гезиттер – «Аз-затур», «Аль-Фурат» ~~ж. б.~~, о. эле партиялардын, жарандык саясий уюмдардын гезиттери жарык көрөт. 1959-ж. Ирак маалымат агенттиги негизделген. Радио уктурууну 50дөн ашык радиостанция (2005) араб, күрд, ассирия ~~ж-а~~ түркмөн тилдеринде жүргүзөт. Телекөрсөтүү иши 1956-ж. башталган. 2005-ж. 23 телекөрсөтүү станциясы иштеп, берүүлөр араб, фарсы, түркмөн, ассирия тилдеринде жүзөгө ашырылган. Спутниктик ~~ж-а~~ кабелдик телекөрсөтүү өнүгүүдө. Багдад ш. араб ~~мад-ты м-н~~ илиминин очогу ~~ж-а~~ Халифаттын борбору болгондуктан, ~~о. кылымдагы~~ араб ~~мад-ты~~ тез өнүккөн (к. <i>Араб маданияты</i>). ~~19–20-к-да ад-т~~ негизинен поэзия (Абд аль-Мухсин аль-Казими, 1865–1935; Жемаль

	[[File:ИРАК 2-бөлүк1.png \| thumb \| Убейдадагы храмдын Имдугуд кушунун сүрөтү түшүрүлгөн жез рельефи. ~~Б. з. ч.~~ 2600–2400-~~ж. ч~~. Британ музейи.]]		[[File:ИРАК 2-бөлүк1.png \| thumb \| Убейдадагы храмдын Имдугуд кушунун сүрөтү түшүрүлгөн жез рельефи. Биздин заманга чейинки 2600–2400-жылдар чен. Британ музейи.]]
	~~Сидки аз-Захави, 1863–1936 ж. б.) жаатында~~		1920–1930-жылдарда публицистика, анан көркөм проза (Махмуд Ахмед ас-Сайид, Зу-н- Нун Айюбдун аңгемелери, Сафар аль-Халилинин повесттери) пайда болгон. 1950-жылдардын ортосунда роман жанры калыптанат. Иракта ошондой эле күрд тилиндеги адабият да өнүгүүдө.<br>Ирак аймагына искусство неолитте пайда боло баштап, биздин заманга чейинки 4–1 миң жылдыктарда биринен сала бири Шумер, Аккад, Вавилония, Ассирия маданияты калыптанып, биздин заманга чейинки I кылымдан – биздин замандын III кылымынын башына чейин Парфиялыктардын көркөм маданий очоктору гүлдөсө, IV кылымдан VII кылымдын биринчи жарымына чейин Сасаниддер мезгилинде байыркы ирак маданияты Месопотамия искусствосу менен бирдикте өнүккөн.
	~~өнүккөн. 1920–30~~-жылдарда публицистика, анан көркөм проза (Махмуд Ахмед ас-Сайид, Зу-н- Нун Айюбдун аңгемелери, Сафар аль-Халилинин повесттери) пайда болгон. 50-жылдардын ортосунда роман жанры калыптанат. ~~И-та о.~~ эле күрд тилиндеги ~~ад-т~~ да өнүгүүдө.<br>
	И. аймагына ~~иск-во~~ неолитте пайда боло баштап, ~~б. з. ч.~~ 4–1 миң жылдыктарда биринен сала бири Шумер, Аккад, Вавилония, Ассирия мадты калыптанып, ~~б. з. ч. 1-к-дан~~ – ~~б. з. 3-к-нын~~ башына чейин Парфиялыктардын көркөм ~~ма-~~

	[[File:ИРАК 2-бөлүк2.png \| thumb \| Багдаддагы «Алтын мечит».]]		[[File:ИРАК 2-бөлүк2.png \| thumb \| Багдаддагы «Алтын мечит».]]
	даний очоктору гүлдөсө, 4-к-дан 7-к-дын биринчи жарымына чейин Сасаниддер мезгилинде байыркы ирак мад-ты Месопотамия иск-восу м-н бирдикте өнүккөн. Араб халифаты мезгилинде И. ислам ~~иск-восунун~~ маанилүү очокторунан болгон. О. кылымдагы ~~И. арх-расына~~ кумпалар, бийик порталдар, курулушта композициянын тактыгы, дубалга оюм-чийим салуу, кыш кыноо аркылуу кооздоо мүнөздүү. Багдад ~~м-н Түн. И-та~~ китеп миниатюрасы (~~12–13-к.~~)		Араб халифаты мезгилинде Ирак ислам искусствосунун маанилүү очокторунан болгон. Орто кылымдагы Ирак архитектурасына кумпалар, бийик порталдар, курулушта композициянын тактыгы, дубалга оюм-чийим салуу, кыш кыноо аркылуу кооздоо мүнөздүү. Багдад менен Түндүк Иракта китеп миниатюрасы (XII–XIII кылымдар) өнүккөн. Көркөм карапа, токуучулук, айнек жана металлдан кооз буюмдарды жасоо кеңири тараган. XX кылымдан заманбап архитектура менен көркөм сүрөт өнөрү өнүгө баштаган.<br>Ирактын музыкалык маданияты тегинде араб цивилизациясы менен тыгыз байланыштуу. Ирактын музыкалык маданияты өлкөнүн араб жана араб эмес калкынын салттарын бириктирет. Заманбап ирак музыкасы европалык музыканын үлгүлөрү менен айкалышкан. 2003-жылдан кийин көп музыкалык жамааттар ишмердигин токтоткон. Багдадда Улуттук симфниялык оркестр (1948-жылдан Багдад филармониялык оркестри, 1959-жылдан азыркы аталышында) иштейт. V–VI кылымдардан кыдырып оюн көрсөтүүчү актёрлор
	өнүккөн. Көркөм карапа, токуучулук, айнек		болгон. XX кылымдын 20-жылдарынын аяк ченинде алгачкы театр коллективдери, XX кылымдын ортосунда Багдадда профессионал труппалар пайда болгон. 1952-жылы биринчи улуттук театр – заманбап көркөм театр (1968-жылдан Улуттук театр) негизделген. Бир нече театр бар.<br>Кино өндүрүшү Иракта анчалык өнүккөн эмес, жылына бир гана толук метраждуу тасма коюлат. Көбүнесе египет, индия, америка, италян тасмаларын көрүшөт.
	~~ж-а~~ металлдан кооз буюмдарды жасоо кеңири тараган. ~~20-к-дан~~ заманбап ~~арх-ра м-н~~ көркөм сүрөт өнөрү өнүгө баштаган.<br>
	~~И-тын муз. мад-ты~~ тегинде араб цивилизациясы ~~м-н~~ тыгыз байланыштуу. ~~И-тын муз. мад~~ты өлкөнүн араб жана араб эмес калкынын салттарын бириктирет. Заманбап И. музыкасы ев~~роп.~~ музыканын үлгүлөрү ~~м-н~~ айкалышкан. 2003-жылдан кийин көп ~~муз.~~ жамааттар ишмердигин токтоткон. Багдадда Улуттук ~~симф.~~ оркестр (1948-жылдан Багдад филармониялык оркестри, 1959-жылдан азыркы аталышында) иштейт.
	~~5–6-к-дан~~ кыдырып оюн көрсөтүүчү актёрлор
	болгон. ~~20-к-дын~~ 20-жылдарынын аяк ченинде алгачкы театр коллективдери, ~~20-к-дын~~ ортосунда Багдадда профессионал труппалар пайда болгон. 1952-ж. биринчи улуттук театр – заманбап көркөм театр (1968-жылдан Улуттук театр) негизделген. Бир нече театр бар.<br>
	Кино өндүрүшү ~~И-та~~ анчалык өнүккөн эмес, жылына бир гана толук метраждуу ~~фильм~~ коюлат. Көбүнесе египет, индия, ~~амер.~~, ~~итал. фильмдерди~~ көрүшөт.


	Ад.: <i>Гореликов С. Г.</i> Ирак. М., 1963; <i>Путинцева Т. А.</i> Тысяча и один год арабского театра. М., 1977; Страны и народы. Зарубежная Азия. Юго-Западная Азия. М., 1979; <i>Герасимов О. Г.</i> Ирак. М., 1984; <i>Еолян И. Р.</i> Традиционная музыка арабского Востока. М., 1990; <i>Алексеева Н. Н.</i> Современные ланшафты зарубежной Азии. М., 2000; <i>Ковалев А. А.</i> Месопотамия до Саргона Аккадского. Древнейшие этапы истории. М., 2002; <i>Веймарн Б. В.</i> Классическое искусство стран ислама. М., 2002; <i>Глущенко Ю. Н.</i> Иракская нефть: геополитика и будущее мирового нефтяного рынка. М., 2003; <i>Камышанов В. Н.</i> Ирак как зеркало процессов глобализации / Мир и согласие. 2003. ¹ 4; <i>Гуляев В. И.</i> В стране первых цивилизаций: Ирак. М., 2006, <i>Чуков Б. В.</i> С веком наравне. История		Ад.: <i>Гореликов С. Г.</i> Ирак. М., 1963; <i>Путинцева Т. А.</i> Тысяча и один год арабского театра. М., 1977; Страны и народы. Зарубежная Азия. Юго-Западная Азия. М., 1979; <i>Герасимов О. Г.</i> Ирак. М., 1984; <i>Еолян И. Р.</i> Традиционная музыка арабского Востока. М., 1990; <i>Алексеева Н. Н.</i> Современные ланшафты зарубежной Азии. М., 2000; <i>Ковалев А. А.</i> Месопотамия до Саргона Аккадского. Древнейшие этапы истории. М., 2002; <i>Веймарн Б. В.</i> Классическое искусство стран ислама. М., 2002; <i>Глущенко Ю. Н.</i> Иракская нефть: геополитика и будущее мирового нефтяного рынка. М., 2003; <i>Камышанов В. Н.</i> Ирак как зеркало процессов глобализации / Мир и согласие. 2003. ¹ 4; <i>Гуляев В. И.</i> В стране первых цивилизаций: Ирак. М., 2006, <i>Чуков Б. В.</i> С веком наравне. История литературы в Иракском королевстве и Иракской республике. М., 2006; Ирак // Большая Российская энциклопедия. Т. 11. М., 2008.


	литературы в Иракском королевстве и Иракской республике. М., 2006; Ирак // Большая Российская энциклопедия. Т. 11. М., 2008.
	<i>Ө. Бараталиев, А. Кубатова</i>.		<i>Ө. Бараталиев, А. Кубатова</i>.
	[[Категория:3-том, 607-672 бб]]		[[Категория:3-том, 607-672 бб]]

Kadyrm, 03:07, 30 Июнь (Кулжа) 2025 карата

2025-06-30T03:07:18Z

Kadyrm: Kadyrm moved page Part2 556-бет to ИРАК 2-бөлүк

2025-06-30T03:06:05Z

Kadyrm moved page Part2 556-бет to ИРАК 2-бөлүк

← Мурунку нускасы	03:06, 30 Июнь (Кулжа) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

Kadyrm: 1 версия

2025-06-25T18:42:08Z

1 версия

← Мурунку нускасы	18:42, 25 Июнь (Кулжа) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

vol3>KadyrM, 08:43, 23 Июнь (Кулжа) 2025 карата

2025-06-23T08:43:25Z

Жаңы барак

Part2 607-бет

аймактарында күрд тилинде жүргүзүлөт. И-та алты ун-т (анын үчөө Багдадда, о. эле Басра, Мосул, Эрбиль ш-нда), ин-ттар, коллеждер, тех. ин-ттар бар. Аларда 70 миңдей студент билим алууда. 
Багдаддагы Ирак музейи сейрек кездешүүчү
археол. коллекциялары м-н белгилүү. Музейге таандык ири китепканасы м-н ал археол., тарыхый изилдөөлөр жүргүзүлө турган ил. борбор болуп эсептелет. Байыркы араб музейи, көркөм сүрөт, этногр. ж-а табият-тарых ж. б. музейлери, бардык ири калааларында, айыл-кыштактарында китепканалар бар. 
И-та 2005-ж. араб, күрд ж. б. тилдерде 100дөй
мезгилдүү басылмалар чыккан, а. и. кеңири белгилүү борб. гезиттер: өкмөттүк гезит – жумасына чыгуучу «Ас-Сабах», көз каранды эмес гезиттер – «Аз-затур», «Аль-Фурат» ж. б., о. эле партиялардын, жарандык саясий уюмдардын гезиттери жарык көрөт. 1959-ж. Ирак маалымат агенттиги негизделген. Радио уктурууну 50дөн ашык радиостанция (2005) араб, күрд, ассирия ж-а түркмөн тилдеринде жүргүзөт. Телекөрсөтүү иши 1956-ж. башталган. 2005-ж. 23 телекөрсөтүү станциясы иштеп, берүүлөр араб, фарсы, түркмөн, ассирия тилдеринде жүзөгө ашырылган. Спутниктик ж-а кабелдик телекөрсөтүү өнүгүүдө. Багдад ш. араб мад-ты м-н илиминин очогу ж-а Халифаттын борбору болгондуктан, о. кылымдагы араб мад-ты тез өнүккөн (к. Араб маданияты). 19–20-к-да ад-т негизинен поэзия (Абд аль-Мухсин аль-Казими, 1865–1935; Жемаль

[[File:Part2 556-бет1.png | thumb | Убейдадагы храмдын Имдугуд кушунун сүрөтү түшүрүлгөн жез рельефи. Б. з. ч. 2600–2400-ж. ч. Британ музейи.]]
Сидки аз-Захави, 1863–1936 ж. б.) жаатында
өнүккөн. 1920–30-жылдарда публицистика, анан көркөм проза (Махмуд Ахмед ас-Сайид, Зу-н- Нун Айюбдун аңгемелери, Сафар аль-Халилинин повесттери) пайда болгон. 50-жылдардын ортосунда роман жанры калыптанат. И-та о. эле күрд тилиндеги ад-т да өнүгүүдө. 
И. аймагына иск-во неолитте пайда боло баштап, б. з. ч. 4–1 миң жылдыктарда биринен сала бири Шумер, Аккад, Вавилония, Ассирия мадты калыптанып, б. з. ч. 1-к-дан – б. з. 3-к-нын башына чейин Парфиялыктардын көркөм ма-

[[File:Part2 556-бет2.png | thumb | Багдаддагы «Алтын мечит».]]
даний очоктору гүлдөсө, 4-к-дан 7-к-дын биринчи жарымына чейин Сасаниддер мезгилинде байыркы ирак мад-ты Месопотамия иск-восу м-н бирдикте өнүккөн. Араб халифаты мезгилинде И. ислам иск-восунун маанилүү очокторунан болгон. О. кылымдагы И. арх-расына кумпалар, бийик порталдар, курулушта композициянын тактыгы, дубалга оюм-чийим салуу, кыш кыноо аркылуу кооздоо мүнөздүү. Багдад м-н Түн. И-та китеп миниатюрасы (12–13-к.)
өнүккөн. Көркөм карапа, токуучулук, айнек
ж-а металлдан кооз буюмдарды жасоо кеңири тараган. 20-к-дан заманбап арх-ра м-н көркөм сүрөт өнөрү өнүгө баштаган. 
И-тын муз. мад-ты тегинде араб цивилизациясы м-н тыгыз байланыштуу. И-тын муз. мадты өлкөнүн араб жана араб эмес калкынын салттарын бириктирет. Заманбап И. музыкасы европ. музыканын үлгүлөрү м-н айкалышкан. 2003-жылдан кийин көп муз. жамааттар ишмердигин токтоткон. Багдадда Улуттук симф. оркестр (1948-жылдан Багдад филармониялык оркестри, 1959-жылдан азыркы аталышында) иштейт.
5–6-к-дан кыдырып оюн көрсөтүүчү актёрлор
болгон. 20-к-дын 20-жылдарынын аяк ченинде алгачкы театр коллективдери, 20-к-дын ортосунда Багдадда профессионал труппалар пайда болгон. 1952-ж. биринчи улуттук театр – заманбап көркөм театр (1968-жылдан Улуттук театр) негизделген. Бир нече театр бар. 
Кино өндүрүшү И-та анчалык өнүккөн эмес, жылына бир гана толук метраждуу фильм коюлат. Көбүнесе египет, индия, амер., итал. фильмдерди көрүшөт.

Ад.: Гореликов С. Г. Ирак. М., 1963; Путинцева Т. А. Тысяча и один год арабского театра. М., 1977; Страны и народы. Зарубежная Азия. Юго-Западная Азия. М., 1979; Герасимов О. Г. Ирак. М., 1984; Еолян И. Р. Традиционная музыка арабского Востока. М., 1990; Алексеева Н. Н. Современные ланшафты зарубежной Азии. М., 2000; Ковалев А. А. Месопотамия до Саргона Аккадского. Древнейшие этапы истории. М., 2002; Веймарн Б. В. Классическое искусство стран ислама. М., 2002; Глущенко Ю. Н. Иракская нефть: геополитика и будущее мирового нефтяного рынка. М., 2003; Камышанов В. Н. Ирак как зеркало процессов глобализации / Мир и согласие. 2003. ¹ 4; Гуляев В. И. В стране первых цивилизаций: Ирак. М., 2006, Чуков Б. В. С веком наравне. История

литературы в Иракском королевстве и Иракской республике. М., 2006; Ирак // Большая Российская энциклопедия. Т. 11. М., 2008.
Ө. Бараталиев, А. Кубатова.
[[Категория:3-том, 607-672 бб]]

← Мурунку нускасы		03:07, 30 Июнь (Кулжа) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>~~Part2 607~~-~~бет~~</b>		<b type='title'>ИРАК 2-бөлүк</b>

	аймактарында күрд тилинде жүргүзүлөт. И-та алты ун-т (анын үчөө Багдадда, о. эле Басра, Мосул, Эрбиль ш-нда), ин-ттар, коллеждер, тех. ин-ттар бар. Аларда 70 миңдей студент билим алууда.<br>		аймактарында күрд тилинде жүргүзүлөт. И-та алты ун-т (анын үчөө Багдадда, о. эле Басра, Мосул, Эрбиль ш-нда), ин-ттар, коллеждер, тех. ин-ттар бар. Аларда 70 миңдей студент билим алууда.<br>
7 сап:		7 сап:
	мезгилдүү басылмалар чыккан, а. и. кеңири белгилүү борб. гезиттер: өкмөттүк гезит – жумасына чыгуучу «Ас-Сабах», көз каранды эмес гезиттер – «Аз-затур», «Аль-Фурат» ж. б., о. эле партиялардын, жарандык саясий уюмдардын гезиттери жарык көрөт. 1959-ж. Ирак маалымат агенттиги негизделген. Радио уктурууну 50дөн ашык радиостанция (2005) араб, күрд, ассирия ж-а түркмөн тилдеринде жүргүзөт. Телекөрсөтүү иши 1956-ж. башталган. 2005-ж. 23 телекөрсөтүү станциясы иштеп, берүүлөр араб, фарсы, түркмөн, ассирия тилдеринде жүзөгө ашырылган. Спутниктик ж-а кабелдик телекөрсөтүү өнүгүүдө. Багдад ш. араб мад-ты м-н илиминин очогу ж-а Халифаттын борбору болгондуктан, о. кылымдагы араб мад-ты тез өнүккөн (к. <i>Араб маданияты</i>). 19–20-к-да ад-т негизинен поэзия (Абд аль-Мухсин аль-Казими, 1865–1935; Жемаль		мезгилдүү басылмалар чыккан, а. и. кеңири белгилүү борб. гезиттер: өкмөттүк гезит – жумасына чыгуучу «Ас-Сабах», көз каранды эмес гезиттер – «Аз-затур», «Аль-Фурат» ж. б., о. эле партиялардын, жарандык саясий уюмдардын гезиттери жарык көрөт. 1959-ж. Ирак маалымат агенттиги негизделген. Радио уктурууну 50дөн ашык радиостанция (2005) араб, күрд, ассирия ж-а түркмөн тилдеринде жүргүзөт. Телекөрсөтүү иши 1956-ж. башталган. 2005-ж. 23 телекөрсөтүү станциясы иштеп, берүүлөр араб, фарсы, түркмөн, ассирия тилдеринде жүзөгө ашырылган. Спутниктик ж-а кабелдик телекөрсөтүү өнүгүүдө. Багдад ш. араб мад-ты м-н илиминин очогу ж-а Халифаттын борбору болгондуктан, о. кылымдагы араб мад-ты тез өнүккөн (к. <i>Араб маданияты</i>). 19–20-к-да ад-т негизинен поэзия (Абд аль-Мухсин аль-Казими, 1865–1935; Жемаль

	[[File:~~Part2 556~~-~~бет1~~.png \| thumb \| Убейдадагы храмдын Имдугуд кушунун сүрөтү түшүрүлгөн жез рельефи. Б. з. ч. 2600–2400-ж. ч. Британ музейи.]]		[[File:ИРАК 2-бөлүк1.png \| thumb \| Убейдадагы храмдын Имдугуд кушунун сүрөтү түшүрүлгөн жез рельефи. Б. з. ч. 2600–2400-ж. ч. Британ музейи.]]
	Сидки аз-Захави, 1863–1936 ж. б.) жаатында		Сидки аз-Захави, 1863–1936 ж. б.) жаатында
	өнүккөн. 1920–30-жылдарда публицистика, анан көркөм проза (Махмуд Ахмед ас-Сайид, Зу-н- Нун Айюбдун аңгемелери, Сафар аль-Халилинин повесттери) пайда болгон. 50-жылдардын ортосунда роман жанры калыптанат. И-та о. эле күрд тилиндеги ад-т да өнүгүүдө.<br>		өнүккөн. 1920–30-жылдарда публицистика, анан көркөм проза (Махмуд Ахмед ас-Сайид, Зу-н- Нун Айюбдун аңгемелери, Сафар аль-Халилинин повесттери) пайда болгон. 50-жылдардын ортосунда роман жанры калыптанат. И-та о. эле күрд тилиндеги ад-т да өнүгүүдө.<br>
	И. аймагына иск-во неолитте пайда боло баштап, б. з. ч. 4–1 миң жылдыктарда биринен сала бири Шумер, Аккад, Вавилония, Ассирия мадты калыптанып, б. з. ч. 1-к-дан – б. з. 3-к-нын башына чейин Парфиялыктардын көркөм ма-		И. аймагына иск-во неолитте пайда боло баштап, б. з. ч. 4–1 миң жылдыктарда биринен сала бири Шумер, Аккад, Вавилония, Ассирия мадты калыптанып, б. з. ч. 1-к-дан – б. з. 3-к-нын башына чейин Парфиялыктардын көркөм ма-

	[[File:~~Part2 556~~-~~бет2~~.png \| thumb \| Багдаддагы «Алтын мечит».]]		[[File:ИРАК 2-бөлүк2.png \| thumb \| Багдаддагы «Алтын мечит».]]
	даний очоктору гүлдөсө, 4-к-дан 7-к-дын биринчи жарымына чейин Сасаниддер мезгилинде байыркы ирак мад-ты Месопотамия иск-восу м-н бирдикте өнүккөн. Араб халифаты мезгилинде И. ислам иск-восунун маанилүү очокторунан болгон. О. кылымдагы И. арх-расына кумпалар, бийик порталдар, курулушта композициянын тактыгы, дубалга оюм-чийим салуу, кыш кыноо аркылуу кооздоо мүнөздүү. Багдад м-н Түн. И-та китеп миниатюрасы (12–13-к.)		даний очоктору гүлдөсө, 4-к-дан 7-к-дын биринчи жарымына чейин Сасаниддер мезгилинде байыркы ирак мад-ты Месопотамия иск-восу м-н бирдикте өнүккөн. Араб халифаты мезгилинде И. ислам иск-восунун маанилүү очокторунан болгон. О. кылымдагы И. арх-расына кумпалар, бийик порталдар, курулушта композициянын тактыгы, дубалга оюм-чийим салуу, кыш кыноо аркылуу кооздоо мүнөздүү. Багдад м-н Түн. И-та китеп миниатюрасы (12–13-к.)
	өнүккөн. Көркөм карапа, токуучулук, айнек		өнүккөн. Көркөм карапа, токуучулук, айнек
28 сап:		28 сап:
	<i>Ө. Бараталиев, А. Кубатова</i>.		<i>Ө. Бараталиев, А. Кубатова</i>.
	[[Категория:3-том, 607-672 бб]]		[[Категория:3-том, 607-672 бб]]