http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%98%D0%A7%D0%9A%D0%98_%D0%AD%D0%9D%D0%95%D0%A0%D0%93%D0%98%D0%AFИЧКИ ЭНЕРГИЯ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-22T15:27:45ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%98%D0%A7%D0%9A%D0%98_%D0%AD%D0%9D%D0%95%D0%A0%D0%93%D0%98%D0%AF&diff=32438&oldid=prevTemirkan, 07:47, 29 Сентябрь (Аяк оона) 2025 карата2025-09-29T07:47:53Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">07:47, 29 Сентябрь (Аяк оона) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>ИЧКИ ЭНЕ&#769;РГИЯ</b> н е р с е н и н – <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">физ. </del>система&shy;нын ички абалына көз каранды энергия. Ага микробөлүкчөнүн (молекула, атом, ион ж. б.) башаламан (жылуулук) кыймылынын ж-а ошол бөлүкчөнүн өз ара аракеттешүү энергиясы ки&shy;рет. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">И. э. </del>– системанын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">термод. </del>абалын анык&shy;тоочу функция, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б. а. </del>система ар бир абалда бел&shy;гилүү бир ички энергияга ээ. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">И. э. </del>түшүнүгүн 1851-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. англ. </del>физик У. Томсон (лорд Кельвин) киргизген. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Физ. </del>системанын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">И. э-сынын </del>өзгөрү&shy;шү (<i>DU</i>) ага сырттан берилген жылуулук саны (<i>dQ</i>) м-н системанын сырткы күчүнө каршы аткарган жумушунун (<i>d А</i>) айырмасына бара&shy;бар: <i>DU=d Q– dА.</i> Бул теңдеме – термодина&shy;микадагы энергиянын сакталуу закону. Систе&shy;манын кабыл алган жылуулук саны ж-а аткар&shy;ган жумушу анын абалын өзгөрткөн процесстин мүнөзүнө көз каранды. Эгер система чөйрө м-н жылуулук алмашпаса (<i>адиабата процесси</i>), анда <i>dQ = 0</i> болгондуктан, <i>DU = –dА</i> алынат, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б. а. </del>системанын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">И. э-сынын </del>өзгөрүшү сырткы күчкө каршы аткарылган жумушка барабар. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Термод. </del>тең салмактагы системанын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">И. э-сы темп-рага </del>ж-а көлөмгө көз каранды. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Физ. </del>системанын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">И. э-сы мол.</del>-кинетикалык теориянын негизин&shy;де да аныкталат. Төмөнкү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">темп-рада абс. </del>нөлгө жакындаганда суюк ж-а катуу заттардын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">И. э-сы </del>белгилүү турактуу маанисине <i>U</i><sub>0 </sub>умту&shy;лат. <i>U</i><sub>0 </sub>дун мааниси <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">И. э-ны </del>эсептөөнүн башта&shy;лышы катары колдонулат.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>ИЧКИ ЭНЕ&#769;РГИЯ</b> н е р с е н и н – <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">физикалык </ins>система&shy;нын ички абалына көз каранды энергия. Ага микробөлүкчөнүн (молекула, атом, ион ж. б.) башаламан (жылуулук) кыймылынын ж-а ошол бөлүкчөнүн өз ара аракеттешүү энергиясы ки&shy;рет. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ички энергия </ins>– системанын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">термодинамикалык </ins>абалын анык&shy;тоочу функция, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">башкача айтканда </ins>система ар бир абалда бел&shy;гилүү бир ички энергияга ээ. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ички энергия </ins>түшүнүгүн 1851-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы англиялык </ins>физик У. Томсон (лорд Кельвин) киргизген. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Физикалык </ins>системанын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ички энергиясынын </ins>өзгөрү&shy;шү (<i>DU</i>) ага сырттан берилген жылуулук саны (<i>dQ</i>) м-н системанын сырткы күчүнө каршы аткарган жумушунун (<i>d А</i>) айырмасына бара&shy;бар: <i>DU=d Q– dА.</i> Бул теңдеме – термодина&shy;микадагы энергиянын сакталуу закону. Систе&shy;манын кабыл алган жылуулук саны ж-а аткар&shy;ган жумушу анын абалын өзгөрткөн процесстин мүнөзүнө көз каранды. Эгер система чөйрө м-н жылуулук алмашпаса (<i>адиабата процесси</i>), анда <i>dQ = 0</i> болгондуктан, <i>DU = –dА</i> алынат, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">башкача айтканда </ins>системанын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ички энергиясынын </ins>өзгөрүшү сырткы күчкө каршы аткарылган жумушка барабар. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Термодинамикалык </ins>тең салмактагы системанын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ички энергиясы температурага </ins>ж-а көлөмгө көз каранды. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Физикалык </ins>системанын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ички энергиясы молекулалык</ins>-кинетикалык теориянын негизин&shy;де да аныкталат. Төмөнкү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">температурада абсолюттук </ins>нөлгө жакындаганда суюк ж-а катуу заттардын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ички энергиясы </ins>белгилүү турактуу маанисине <i>U</i><sub>0 </sub>умту&shy;лат. <i>U</i><sub>0 </sub>дун мааниси <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ички энергияны </ins>эсептөөнүн башта&shy;лышы катары колдонулат.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: <i>Базаров И. Т</i>. Термодинамика. М., 1983.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: <i>Базаров И. Т</i>. Термодинамика. М., 1983.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:3-том, 673-784 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:3-том, 673-784 бб]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Temirkanhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%98%D0%A7%D0%9A%D0%98_%D0%AD%D0%9D%D0%95%D0%A0%D0%93%D0%98%D0%AF&diff=26485&oldid=prevvol3>KadyrM, 09:49, 4 Июль (Теке) 2025 карата2025-07-04T09:49:39Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:49, 4 Июль (Теке) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol3>KadyrMhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%98%D0%A7%D0%9A%D0%98_%D0%AD%D0%9D%D0%95%D0%A0%D0%93%D0%98%D0%AF&diff=26486&oldid=prevKadyrm: 1 версия2025-07-04T04:06:28Z<p>1 версия</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>ИЧКИ ЭНЕ&#769;РГИЯ</b> н е р с е н и н – физ. система&shy;нын ички абалына көз каранды энергия. Ага микробөлүкчөнүн (молекула, атом, ион ж. б.) башаламан (жылуулук) кыймылынын ж-а ошол бөлүкчөнүн өз ара аракеттешүү энергиясы ки&shy;рет. И. э. – системанын термод. абалын анык&shy;тоочу функция, б. а. система ар бир абалда бел&shy;гилүү бир ички энергияга ээ. И. э. түшүнүгүн 1851-ж. англ. физик У. Томсон (лорд Кельвин) киргизген. Физ. системанын И. э-сынын өзгөрү&shy;шү (<i>DU</i>) ага сырттан берилген жылуулук саны (<i>dQ</i>) м-н системанын сырткы күчүнө каршы аткарган жумушунун (<i>d А</i>) айырмасына бара&shy;бар: <i>DU=d Q– dА.</i> Бул теңдеме – термодина&shy;микадагы энергиянын сакталуу закону. Систе&shy;манын кабыл алган жылуулук саны ж-а аткар&shy;ган жумушу анын абалын өзгөрткөн процесстин мүнөзүнө көз каранды. Эгер система чөйрө м-н жылуулук алмашпаса (<i>адиабата процесси</i>), анда <i>dQ = 0</i> болгондуктан, <i>DU = –dА</i> алынат, б. а. системанын И. э-сынын өзгөрүшү сырткы күчкө каршы аткарылган жумушка барабар. Термод. тең салмактагы системанын И. э-сы темп-рага ж-а көлөмгө көз каранды. Физ. системанын И. э-сы мол.-кинетикалык теориянын негизин&shy;де да аныкталат. Төмөнкү темп-рада абс. нөлгө жакындаганда суюк ж-а катуу заттардын И. э-сы белгилүү турактуу маанисине <i>U</i><sub>0 </sub>умту&shy;лат. <i>U</i><sub>0 </sub>дун мааниси И. э-ны эсептөөнүн башта&shy;лышы катары колдонулат.<br />
<br />
<br />
Ад.: <i>Базаров И. Т</i>. Термодинамика. М., 1983.<br />
[[Категория:3-том, 673-784 бб]]<br />
</div>Kadyrm