КАГАЗ - Түзөтүүлөр тарыхы

Temirkan, 03:47, 2 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 карата

2025-10-02T03:47:17Z

← Мурунку нускасы		03:47, 2 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>КАГАЗ</b> – өсүмдүктөрдүн ~~хим.~~ ж-а ~~мех.~~ жол м-н алдын ала иштетилген майда буласынан жасалган жука материал. К. жасоодо түрдүү жыгачтан ж-а бир жылдык өсүмдүктөрдөн алынган целлюлоза ж-а жыгач массалары пайдаланылат. ~~К-дын~~ түрүнө жараша өсүмдүк булаларына анын өңүн агартуучу, жылмакай ж-а жакшы басылуучу касиет бере турган, сыя жайылтпас, бышыктыгын ж-а тыгыздыгын арттыруучу ар кандай минерал заттардан (каолин, тальк		<b type='title'>КАГАЗ</b> – өсүмдүктөрдүн химиялык ж-а механикалык жол м-н алдын ала иштетилген майда буласынан жасалган жука материал. Кагаз жасоодо түрдүү жыгачтан ж-а бир жылдык өсүмдүктөрдөн алынган целлюлоза ж-а жыгач массалары пайдаланылат. Кагаздын түрүнө жараша өсүмдүк булаларына анын өңүн агартуучу, жылмакай ж-а жакшы басылуучу касиет бере турган, сыя жайылтпас, бышыктыгын ж-а тыгыздыгын арттыруучу ар кандай минерал заттардан (каолин, тальк ж. б.) турган кошумчалар, өңүн өзгөртүүчү боёктор аралаштырылат. Кээ бир учурда Кагаз м-н картон пайдаланылышы боюнча жеңил ж-а жыгач иштетүү, айнек өнөр жайынын продукциялары м-н тең тайлаша алат. Кагаз биринчи жолу 2-кылымда Кытайда, 6-кылымдан Япония, Корея, Индия ж. б. Азия өлкөлөрүнө, 10-кылымдан баштап Европага, Россияга тараган. Кагаз жасоо айрыкча 15–16-кылымдарда китеп басып чыгаруу пайда болгондон кийин өнүккөн. Азыр кагаздын 600дөн ашык түрү (ватман, калька, көчүрүүчү кагаз ж. б.) белгилүү. Басма кагазы төмөнкү класстарга бөлүнөт: басуу ыкмасына жараша – жогорку басма, офсеттик басма, терең басма; бетине жараша – жалтырак, күңүрт, жибек сымал ж. б.; арналышы боюнча – газета, китеп, журнал, иллюстрация, этикетка кагазы ж. б.; чыккан формасына жараша барактуу ж-а рулондуу. Кагаз басылуучу продукцияга жараша тандалат. Көлөмдүү басылмаларды (сөздүк, маалыматтама, энциклопедия ж. б.) басууда жука, бышык ж-а тыгыз кагаз (30–45 <i>г/м</i><sup>2</sup>) пайдаланылат. Ошондой эле кагаз жазуу (почталык, конверттик, дептерлик кагаз), кооздук – декоративдик (бархат, тери ж. б-дын астына кетүүчү), каптоо (обойлук), чийүү, тартуу (ватман, калька ж. б.), өндүрүш техникасында (патрондук, наждак, катмарлоо, жасалгалоо), жарык сезгич (сүрөт чыгарууда), электр изоляциялоочу (конденсатордук, кабелдик), санитардык-гигиеналык максатта ж. б. болуп бөлүнөт. Ал эми картографиялык продукциялар, акча, документтер, кино экраны ж. б-да өзгөчө катуу ж-а жыртылбаган синтездик кагаз колдонулат. Кагаздын 1 <i>м</i><sup>2</sup>деги массасы (4–250 <i>г</i>), калыңдыгы (4 <i>мм</i>ден 400 <i>мкм</i>ге); механикалык касиеттери (үзүлүшү, сынышы, сүрүлүүсү, тыгыздыгы, оролгучтугу ж. б.), нымдалышы, түсү, актыгы, жылмакайлыгы, ным сиңиргичтиги, аба, суу, май өткөрбөстүгү ж-а диэлектрик касиеттери м-н
	ж. б.) турган кошумчалар, өңүн өзгөртүүчү боёктор аралаштырылат. Кээ бир учурда К. м-н картон пайдаланылышы ~~б-ча~~ жеңил ж-а жыгач иштетүү, айнек ~~ө. ж-нын~~ продукциялары м-н тең тайлаша алат. К. биринчи жолу 2-~~к-да~~ Кытайда, 6-~~к-дан~~ Япония, Корея, Индия ж. б. Азия		мүнөздөлөт. Кагаздын бул касиеттери була материалдарын ж-а аларды майдалоо жолун тандап алуу, кагаз жасалчу массага ар түрдүү кошулмаларды кошуу ж-а куюу режимин сактоо, Кагаз тилкесин ныктоо ж-а кургатуу, бетин жылмалоо, аягында анын сапатын жакшыртуучу кошумча заттар м-н иштетүү аркылуу жетишилет (к. <i>Кагаз машинасы</i>). Кагаз өтө кеңири колдонулган чөйрө – полиграфия өндүрүшү.
	өлкөлөрүнө, 10-~~к-дан~~ баштап Европага, Россияга тараган. К. жасоо айрыкча 15–16-~~к-да~~ китеп басып чыгаруу пайда болгондон кийин өнүккөн. Азыр ~~К-дын~~ 600дөн ашык түрү (ватман, калька, көчүрүүчү К. ж. б.) белгилүү. Басма ~~К-ы~~ төмөнкү класстарга бөлүнөт: басуу ыкмасына жараша – жогорку басма, офсеттик басма, терең басма; бетине жараша – жалтырак, күңүрт, жибек сымал ж. б.; арналышы ~~б-ча~~ – газета, китеп, журнал, иллюстрация, этикетка ~~К-ы~~ ж. б.; чыккан формасына жараша барактуу ж-а рулондуу. К. басылуучу продукцияга жараша тандалат. Көлөмдүү басылмаларды (сөздүк, маалыматтама, энциклопедия ж. б.) басууда жука, бышык ж-а тыгыз К. (30–45 <i>г/м</i><sup>2</sup>) пайдаланылат. О. эле К. жазуу (почталык, конверттик, дептерлик К.), кооздук – декоративдик (бархат, тери ж. б-дын астына кетүүчү), каптоо (обойлук), чийүү, тартуу (ватман, калька ж. б.),
	өндүрүш техникасында (патрондук, наждак,
	катмарлоо, жасалгалоо), жарык сезгич (сүрөт
	чыгарууда), электр изоляциялоочу (конденсатордук, кабелдик), ~~санит.~~-гигиеналык максатта ж. б. болуп бөлүнөт. Ал эми ~~картогр.~~ продукциялар, акча, документтер, кино экраны ж. б-да
	өзгөчө катуу ж-а жыртылбаган синтездик К. колдонулат. ~~К-дын~~ 1 <i>м</i><sup>2</sup>деги массасы (4–250 <i>г</i>), калыңдыгы (4 <i>мм</i>ден 400 <i>мкм</i>ге); ~~мех.~~ касиеттери (үзүлүшү, сынышы, сүрүлүүсү, тыгыздыгы, оролгучтугу ж. б.), нымдалышы, түсү, актыгы, жылмакайлыгы, ным сиңиргичтиги, аба, суу, май
	өткөрбөстүгү ж-а диэлектрик касиеттери м-н
	мүнөздөлөт. ~~К-дын~~ бул касиеттери була материалдарын ж-а аларды майдалоо жолун тандап алуу, кагаз жасалчу массага ар түрдүү кошулмаларды кошуу ж-а куюу режимин сактоо, К. тилкесин ныктоо ж-а кургатуу, бетин жылмалоо, аягында анын сапатын жакшыртуучу кошумча заттар м-н иштетүү аркылуу жетишилет (к. <i>Кагаз машинасы</i>). К. өтө кеңири колдонулган чөйрө – полиграфия өндүрүшү.

			Ад.: <i>Примаков С. Ф., Барбаш В. А., Шутько А. П.</i> Технология бумаги и картона. М., 1996.
	Ад.: <i>Примаков С. Ф., Барбаш В. А., Шутько А. П.</i>
	Технология бумаги и картона. М., 1996.
	[[Категория:3-том, 673-784 бб]]		[[Категория:3-том, 673-784 бб]]

vol3>KadyrM, 09:49, 4 Июль (Теке) 2025 карата

2025-07-04T09:49:39Z

← Мурунку нускасы	09:49, 4 Июль (Теке) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

Kadyrm: 1 версия

2025-07-04T04:06:32Z

1 версия

Жаңы барак

КАГАЗ – өсүмдүктөрдүн хим. ж-а мех. жол м-н алдын ала иштетилген майда буласынан жасалган жука материал. К. жасоодо түрдүү жыгачтан ж-а бир жылдык өсүмдүктөрдөн алынган целлюлоза ж-а жыгач массалары пайдаланылат. К-дын түрүнө жараша өсүмдүк булаларына анын өңүн агартуучу, жылмакай ж-а жакшы басылуучу касиет бере турган, сыя жайылтпас, бышыктыгын ж-а тыгыздыгын арттыруучу ар кандай минерал заттардан (каолин, тальк
ж. б.) турган кошумчалар, өңүн өзгөртүүчү боёктор аралаштырылат. Кээ бир учурда К. м-н картон пайдаланылышы б-ча жеңил ж-а жыгач иштетүү, айнек ө. ж-нын продукциялары м-н тең тайлаша алат. К. биринчи жолу 2-к-да Кытайда, 6-к-дан Япония, Корея, Индия ж. б. Азия
өлкөлөрүнө, 10-к-дан баштап Европага, Россияга тараган. К. жасоо айрыкча 15–16-к-да китеп басып чыгаруу пайда болгондон кийин өнүккөн. Азыр К-дын 600дөн ашык түрү (ватман, калька, көчүрүүчү К. ж. б.) белгилүү. Басма К-ы төмөнкү класстарга бөлүнөт: басуу ыкмасына жараша – жогорку басма, офсеттик басма, терең басма; бетине жараша – жалтырак, күңүрт, жибек сымал ж. б.; арналышы б-ча – газета, китеп, журнал, иллюстрация, этикетка К-ы ж. б.; чыккан формасына жараша барактуу ж-а рулондуу. К. басылуучу продукцияга жараша тандалат. Көлөмдүү басылмаларды (сөздүк, маалыматтама, энциклопедия ж. б.) басууда жука, бышык ж-а тыгыз К. (30–45 г/м2) пайдаланылат. О. эле К. жазуу (почталык, конверттик, дептерлик К.), кооздук – декоративдик (бархат, тери ж. б-дын астына кетүүчү), каптоо (обойлук), чийүү, тартуу (ватман, калька ж. б.),
өндүрүш техникасында (патрондук, наждак,
катмарлоо, жасалгалоо), жарык сезгич (сүрөт
чыгарууда), электр изоляциялоочу (конденсатордук, кабелдик), санит.-гигиеналык максатта ж. б. болуп бөлүнөт. Ал эми картогр. продукциялар, акча, документтер, кино экраны ж. б-да
өзгөчө катуу ж-а жыртылбаган синтездик К. колдонулат. К-дын 1 м2деги массасы (4–250 г), калыңдыгы (4 ммден 400 мкмге); мех. касиеттери (үзүлүшү, сынышы, сүрүлүүсү, тыгыздыгы, оролгучтугу ж. б.), нымдалышы, түсү, актыгы, жылмакайлыгы, ным сиңиргичтиги, аба, суу, май
өткөрбөстүгү ж-а диэлектрик касиеттери м-н
мүнөздөлөт. К-дын бул касиеттери була материалдарын ж-а аларды майдалоо жолун тандап алуу, кагаз жасалчу массага ар түрдүү кошулмаларды кошуу ж-а куюу режимин сактоо, К. тилкесин ныктоо ж-а кургатуу, бетин жылмалоо, аягында анын сапатын жакшыртуучу кошумча заттар м-н иштетүү аркылуу жетишилет (к. Кагаз машинасы). К. өтө кеңири колдонулган чөйрө – полиграфия өндүрүшү.

Ад.: Примаков С. Ф., Барбаш В. А., Шутько А. П.
Технология бумаги и картона. М., 1996.
[[Категория:3-том, 673-784 бб]]