http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%98%D0%99_%D0%96%D0%95%D0%A0_%D0%A1%D0%95%D0%9C%D0%98%D0%A0%D0%A2%D0%9A%D0%98%D0%A7%D0%A2%D0%95%D0%A0%D0%98КАЛИЙ ЖЕР СЕМИРТКИЧТЕРИ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-20T19:11:01ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%98%D0%99_%D0%96%D0%95%D0%A0_%D0%A1%D0%95%D0%9C%D0%98%D0%A0%D0%A2%D0%9A%D0%98%D0%A7%D0%A2%D0%95%D0%A0%D0%98&diff=36889&oldid=prevDilde, 04:20, 1 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата2025-12-01T04:20:34Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:20, 1 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КА&#769;ЛИЙ ЖЕР СЕМИРТКИЧТЕРИ</b> – өсүмдүктүн азыктанышына, өсүп-өнүгүшүнө керектелүүчү калийлүү минерал. Калий азот ж-а фосфор сыяк&shy;туу эле өсүмдүктөрдүн өсүп-өнүгүшүндө негизги орунду ээлеген микроэлементтердин бири. Эң жөнөкөй ж-а арзан жер семирткич болуп эсеп&shy;телет. Өсүмдүктү күйгүзгөндөн калган күлүн калий жер семирткичтери катары пайдаланса болот. Өсүмдүктүн түрүнө жараша калий ар кандай санда болот, мисалы, күн караманын күлүндө 30–40%, кара буу&shy;дай саманынын күлүндө 20% ж. б. Өсүмдүктү кошумча азыктандыруу үчүн пайдаланылат. Калий жер семирткичтери калий туздары бар тоо тектеринен алы&shy;нат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">алий </del>жер семирткичтери чийки калий тузу ж-а концентраттык калий тузуна бөлүнөт. Концентраттык калий жер семирткичтерине хлор&shy;дуу калий, калий күкүрт кычкылы, 30–40%түү калий туздары, калимагнезия, шакар, күл ки&shy;рет. Булар негизинен өнөр жайлык жол м-н алы&shy;нат. Чийки калий тузу табигый калий тузун майдалоо жолу м-н алынат. Чийки калий туз&shy;дарынан сильвинит, каинит, карналлит, ланг&shy;бейнит, полигалит мааниге ээ. Хлордуу калий&shy;дин (КСl) – курамында 56–69% калий бар, ал негизги калий жер семирткичтери. Анда сильвинитке караганда хлор 4–5 эсе аз болуп, айыл чарба өсүмдүктөрүнүн бар&shy;дык түрүнө ар кандай топуракта пайдаланса болот. Хлордуу калий (40%түү калий тузу) майда майдаланган сильвинит же каинит м-н аралаштыруу жолу аркылуу алынат. Аны то&shy;пуракка күзүндө себүү талап кылынат. Бирок хлорду көп талап кылбаган өсүмдүктөргө көп берилсе, анын сапатына терс таасирин тийги&shy;зиши мүмкүн. Калий сульфатын – К<sub>2</sub>SO<sub>4 </sub>(46%</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КА&#769;ЛИЙ ЖЕР СЕМИРТКИЧТЕРИ</b> – өсүмдүктүн азыктанышына, өсүп-өнүгүшүнө керектелүүчү калийлүү минерал. Калий азот ж-а фосфор сыяк&shy;туу эле өсүмдүктөрдүн өсүп-өнүгүшүндө негизги орунду ээлеген микроэлементтердин бири. Эң жөнөкөй ж-а арзан жер семирткич болуп эсеп&shy;телет. Өсүмдүктү күйгүзгөндөн калган күлүн калий жер семирткичтери катары пайдаланса болот. Өсүмдүктүн түрүнө жараша калий ар кандай санда болот, мисалы, күн караманын күлүндө 30–40%, кара буу&shy;дай саманынын күлүндө 20% ж. б. Өсүмдүктү кошумча азыктандыруу үчүн пайдаланылат. Калий жер семирткичтери калий туздары бар тоо тектеринен алы&shy;нат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">калий </ins>жер семирткичтери чийки калий тузу ж-а концентраттык калий тузуна бөлүнөт. Концентраттык калий жер семирткичтерине хлор&shy;дуу калий, калий күкүрт кычкылы, 30–40%түү калий туздары, калимагнезия, шакар, күл ки&shy;рет. Булар негизинен өнөр жайлык жол м-н алы&shy;нат. Чийки калий тузу табигый калий тузун майдалоо жолу м-н алынат. Чийки калий туз&shy;дарынан сильвинит, каинит, карналлит, ланг&shy;бейнит, полигалит мааниге ээ. Хлордуу калий&shy;дин (КСl) – курамында 56–69% калий бар, ал негизги калий жер семирткичтери. Анда сильвинитке караганда хлор 4–5 эсе аз болуп, айыл чарба өсүмдүктөрүнүн бар&shy;дык түрүнө ар кандай топуракта пайдаланса болот. Хлордуу калий (40%түү калий тузу) майда майдаланган сильвинит же каинит м-н аралаштыруу жолу аркылуу алынат. Аны то&shy;пуракка күзүндө себүү талап кылынат. Бирок хлорду көп талап кылбаган өсүмдүктөргө көп берилсе, анын сапатына терс таасирин тийги&shy;зиши мүмкүн. Калий сульфатын – К<sub>2</sub>SO<sub>4 </sub>(46% калий) бардык топуракта пайдаланса болот. Бирок хлорду көп талап кылбаган өсүмдүктөргө (тамеки, жүзүм, картөшкө ж. б.) кылдат пай&shy;далануу керек. Калий жер семирткичтери картөшкө, беде ж. б. сыяктуу өсүмдүктөрдүн түшүмдүүлүгүн ж-а са&shy;патын жогорулатат.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>калий) бардык топуракта пайдаланса болот. Бирок хлорду көп талап кылбаган өсүмдүктөргө (тамеки, жүзүм, картөшкө ж. б.) кылдат пай&shy;далануу керек. Калий жер семирткичтери картөшкө, беде ж. б. сыяктуу өсүмдүктөрдүн түшүмдүүлүгүн ж-а са&shy;патын жогорулатат.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p align='right'><i type='author'>М. А. Ахматбеков, Г. Эшимкулова.</i></p></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p align='right'><i type='author'>М. А. Ахматбеков, Г. Эшимкулова.</i></p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 1-50 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 1-50 бб]]</div></td></tr>
</table>Dildehttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%98%D0%99_%D0%96%D0%95%D0%A0_%D0%A1%D0%95%D0%9C%D0%98%D0%A0%D0%A2%D0%9A%D0%98%D0%A7%D0%A2%D0%95%D0%A0%D0%98&diff=34173&oldid=prevTemirkan, 04:11, 13 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 карата2025-10-13T04:11:47Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:11, 13 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КА&#769;ЛИЙ ЖЕР СЕМИРТКИЧТЕРИ</b> – өсүмдүктүн</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КА&#769;ЛИЙ ЖЕР СЕМИРТКИЧТЕРИ</b> – өсүмдүктүн азыктанышына, өсүп-өнүгүшүнө керектелүүчү калийлүү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>минерал. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>Калий азот ж-а фосфор сыяк&shy;туу эле өсүмдүктөрдүн өсүп-өнүгүшүндө негизги орунду ээлеген микроэлементтердин бири. Эң жөнөкөй ж-а арзан жер семирткич болуп эсеп&shy;телет. Өсүмдүктү күйгүзгөндөн калган күлүн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">калий жер семирткичтери </ins>катары пайдаланса болот. Өсүмдүктүн түрүнө жараша калий ар кандай санда болот, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мисалы</ins>, күн караманын күлүндө 30–40%, кара буу&shy;дай саманынын күлүндө 20% ж. б. Өсүмдүктү кошумча азыктандыруу үчүн пайдаланылат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Калий жер семирткичтери </ins>калий туздары бар тоо тектеринен алы&shy;нат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">алий жер семирткичтери </ins>чийки калий тузу ж-а <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">концентраттык </ins>калий тузуна бөлүнөт. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Концентраттык калий жер семирткичтерине </ins>хлор&shy;дуу калий, калий күкүрт кычкылы, 30–40%түү калий туздары, калимагнезия, шакар, күл ки&shy;рет. Булар негизинен <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өнөр жайлык </ins>жол м-н алы&shy;нат. Чийки калий тузу табигый калий тузун майдалоо жолу м-н алынат. Чийки калий туз&shy;дарынан сильвинит, каинит, карналлит, ланг&shy;бейнит, полигалит мааниге ээ. Хлордуу калий&shy;дин (КСl) – курамында 56–69% калий бар, ал негизги <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">калий жер семирткичтери</ins>. Анда сильвинитке караганда хлор 4–5 эсе аз болуп, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">айыл чарба </ins>өсүмдүктөрүнүн бар&shy;дык түрүнө ар кандай топуракта пайдаланса болот. Хлордуу калий (40%түү калий тузу) майда майдаланган сильвинит же каинит м-н аралаштыруу жолу аркылуу алынат. Аны то&shy;пуракка күзүндө себүү талап кылынат. Бирок хлорду көп талап кылбаган өсүмдүктөргө көп берилсе, анын сапатына терс таасирин тийги&shy;зиши мүмкүн. Калий сульфатын – К<sub>2</sub>SO<sub>4 </sub>(46%</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>азыктанышына, өсүп-өнүгүшүнө керектелүүчү калийлүү минерал. Калий азот ж-а фосфор сыяк&shy;туу эле өсүмдүктөрдүн өсүп-өнүгүшүндө негизги орунду ээлеген микроэлементтердин бири. Эң жөнөкөй ж-а арзан жер семирткич болуп эсеп&shy;телет. Өсүмдүктү күйгүзгөндөн калган күлүн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ж. с. </del>катары пайдаланса болот. Өсүмдүктүн түрүнө жараша калий ар кандай санда болот,</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>калий) бардык топуракта пайдаланса болот. Бирок хлорду көп талап кылбаган өсүмдүктөргө (тамеки, жүзүм, картөшкө ж. б.) кылдат пай&shy;далануу керек. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Калий жер семирткичтери </ins>картөшкө, беде ж. б. сыяктуу өсүмдүктөрдүн түшүмдүүлүгүн ж-а са&shy;патын жогорулатат.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мис.</del>, күн караманын күлүндө 30–40%, кара буу&shy;дай саманынын күлүндө 20% ж. б. Өсүмдүктү кошумча азыктандыруу үчүн пайдаланылат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ж. с. </del>калий туздары бар тоо тектеринен алы&shy;нат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ж. с. </del>чийки калий тузу ж-а <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">концент. </del>калий тузуна бөлүнөт. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Концент. К. ж. с-не </del>хлор&shy;дуу калий, калий күкүрт кычкылы, 30–40%түү</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>калий туздары, калимагнезия, шакар, күл ки&shy;рет. Булар негизинен <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ө. ж-лык </del>жол м-н алы&shy;нат. Чийки калий тузу табигый калий тузун майдалоо жолу м-н алынат. Чийки калий туз&shy;дарынан сильвинит, каинит, карналлит, ланг&shy;бейнит, полигалит мааниге ээ. Хлордуу калий&shy;дин (КСl) – курамында 56–69% калий бар, ал</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>негизги <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ж. с</del>. Анда сильвинитке караганда хлор 4–5 эсе аз болуп, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а. ч. </del>өсүмдүктөрүнүн бар&shy;дык түрүнө ар кандай топуракта пайдаланса болот. Хлордуу калий (40%түү калий тузу) майда майдаланган сильвинит же каинит м-н аралаштыруу жолу аркылуу алынат. Аны то&shy;пуракка күзүндө себүү талап кылынат. Бирок</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>хлорду көп талап кылбаган өсүмдүктөргө көп берилсе, анын сапатына терс таасирин тийги&shy;зиши мүмкүн. Калий сульфатын – К<sub>2</sub>SO<sub>4 </sub>(46%</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>калий) бардык топуракта пайдаланса болот.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><br></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Бирок хлорду көп талап кылбаган өсүмдүктөргө (тамеки, жүзүм, картөшкө ж. б.) кылдат пай&shy;далануу керек. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ж. с. </del>картөшкө, беде ж. б. сыяктуу өсүмдүктөрдүн түшүмдүүлүгүн ж-а са&shy;патын жогорулатат.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p align='right'><i type='author'>М. А. Ахматбеков, Г. Эшимкулова.</i></p></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p align='right'><i type='author'>М. А. Ахматбеков, Г. Эшимкулова.</i></p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 1-50 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 1-50 бб]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Temirkanhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%98%D0%99_%D0%96%D0%95%D0%A0_%D0%A1%D0%95%D0%9C%D0%98%D0%A0%D0%A2%D0%9A%D0%98%D0%A7%D0%A2%D0%95%D0%A0%D0%98&diff=30735&oldid=prevKadyrm: 1 версия2025-08-24T09:00:52Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:00, 24 Август (Баш оона) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%98%D0%99_%D0%96%D0%95%D0%A0_%D0%A1%D0%95%D0%9C%D0%98%D0%A0%D0%A2%D0%9A%D0%98%D0%A7%D0%A2%D0%95%D0%A0%D0%98&diff=30734&oldid=prevvol4>KadyrM, 01:04, 24 Август (Баш оона) 2025 карата2025-08-24T01:04:05Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>КА&#769;ЛИЙ ЖЕР СЕМИРТКИЧТЕРИ</b> – өсүмдүктүн<br />
азыктанышына, өсүп-өнүгүшүнө керектелүүчү калийлүү минерал. Калий азот ж-а фосфор сыяк&shy;туу эле өсүмдүктөрдүн өсүп-өнүгүшүндө негизги орунду ээлеген микроэлементтердин бири. Эң жөнөкөй ж-а арзан жер семирткич болуп эсеп&shy;телет. Өсүмдүктү күйгүзгөндөн калган күлүн К. ж. с. катары пайдаланса болот. Өсүмдүктүн түрүнө жараша калий ар кандай санда болот,<br />
мис., күн караманын күлүндө 30–40%, кара буу&shy;дай саманынын күлүндө 20% ж. б. Өсүмдүктү кошумча азыктандыруу үчүн пайдаланылат. К. ж. с. калий туздары бар тоо тектеринен алы&shy;нат. К. ж. с. чийки калий тузу ж-а концент. калий тузуна бөлүнөт. Концент. К. ж. с-не хлор&shy;дуу калий, калий күкүрт кычкылы, 30–40%түү<br />
калий туздары, калимагнезия, шакар, күл ки&shy;рет. Булар негизинен ө. ж-лык жол м-н алы&shy;нат. Чийки калий тузу табигый калий тузун майдалоо жолу м-н алынат. Чийки калий туз&shy;дарынан сильвинит, каинит, карналлит, ланг&shy;бейнит, полигалит мааниге ээ. Хлордуу калий&shy;дин (КСl) – курамында 56–69% калий бар, ал<br />
негизги К. ж. с. Анда сильвинитке караганда хлор 4–5 эсе аз болуп, а. ч. өсүмдүктөрүнүн бар&shy;дык түрүнө ар кандай топуракта пайдаланса болот. Хлордуу калий (40%түү калий тузу) майда майдаланган сильвинит же каинит м-н аралаштыруу жолу аркылуу алынат. Аны то&shy;пуракка күзүндө себүү талап кылынат. Бирок<br />
хлорду көп талап кылбаган өсүмдүктөргө көп берилсе, анын сапатына терс таасирин тийги&shy;зиши мүмкүн. Калий сульфатын – К<sub>2</sub>SO<sub>4 </sub>(46%<br />
калий) бардык топуракта пайдаланса болот.<br><br />
Бирок хлорду көп талап кылбаган өсүмдүктөргө (тамеки, жүзүм, картөшкө ж. б.) кылдат пай&shy;далануу керек. К. ж. с. картөшкө, беде ж. б. сыяктуу өсүмдүктөрдүн түшүмдүүлүгүн ж-а са&shy;патын жогорулатат.<br />
<br />
<p align='right'><i type='author'>М. А. Ахматбеков, Г. Эшимкулова.</i></p><br />
[[Категория:4-том, 1-50 бб]]<br />
</div>vol4>KadyrM