http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%90%D0%9D_%D0%91%D0%90%D0%A1%D0%AB%D0%9C%D0%ABКАН БАСЫМЫ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-22T23:53:47ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%9D_%D0%91%D0%90%D0%A1%D0%AB%D0%9C%D0%AB&diff=36935&oldid=prevDilde, 04:47, 2 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата2025-12-02T04:47:18Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:47, 2 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КАН БАСЫМЫ</b> – кан тамырлардагы кандын</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КАН БАСЫМЫ</b> – кан тамырлардагы кандын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>жүрөк ишинен пайда болгон гидродинамикалык басымы. Артериялык басымдын чоңдугу жүрөк&shy;түн жыйрылуу күчүнө, жүрөктөн чыккан кан&shy;дын өлчөмүнө, кан тамыр капталдарынын кан агуу тоскоолуна, ошондой эле жүрөктүн жыйрылуу ылдамдыгына, кандын илээшкектигине ж. б. байланыштуу болот. Артериядагы кан басымы жүрөк&shy;түн сол карынчасы жыйрылганда (систола) жо&shy;горулайт. Бул учурда жүрөк 60–70 <i>мл</i>ге жакын кан чыгарат. Мындай өлчөмдөгү кан майда кан тамырлар (айрыкча капиллярлар) аркылуу да&shy;роо агып өтө албайт. Ошондуктан <i>толто</i> чою&shy;лат да, андагы басым жогорулайт (систолалык басым). Нормада ал жоон артерияларда 110–130 <i>сымап мамыча мм</i>ге жетет. Жүрөк карынчалары&shy;нын жыйрылуу аралыгында (башкача айтканда диастола) чоюлуп турган кан тамырлар м-н жоон артерия&shy;лар жыйрылып, канды капиллярларга түртөт. Кан басымы төмөндөп, диастола аяктарда төмөнкү дең&shy;гээлге жетет. Систолалык ж-а диастолалык ба&shy;сымдардын айырмасы п у л ь с деп аталат. Кан тамырдагы кан басымы жүрөктөн алыстаган са&shy;йын азаят. Мисалы, толтодо кан басымы 140/90 <i>сымап мамыча мм</i> түзөт (биринчи цифра – систолалык же жо&shy;горку басымды, экинчиси диастолалык же тө&shy;мөнкү басымды билдирет). Кан басымы, адатта, арте&shy;риялык басымды ченөө м-н аныкталат. Жаш өткөн сайын кан басымы өзгөрөт, күч келүү, эмоция&shy;лык чыңалуу ж. б-дан жогорулайт. Кан басымынын деңгээлин нерв-рефлекстик механизмдер жөнгө салып турат. Анын туруктуу жогорулашын – артериялык гипертензия, ал эми төмөндөшү ги&shy;потензия деп аталат.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>жүрөк ишинен пайда болгон гидродинамикалык басымы. Артериялык басымдын чоңдугу жүрөк&shy;түн жыйрылуу күчүнө, жүрөктөн чыккан кан&shy;дын өлчөмүнө, кан тамыр капталдарынын кан агуу тоскоолуна, ошондой эле жүрөктүн жыйрылуу ылдамдыгына, кандын илээшкектигине ж. б. байланыштуу болот. Артериядагы кан басымы жүрөк&shy;түн сол карынчасы жыйрылганда (систола) жо&shy;горулайт. Бул учурда жүрөк 60–70 <i>мл</i>ге жакын кан чыгарат. Мындай өлчөмдөгү кан майда кан тамырлар (айрыкча капиллярлар) аркылуу да&shy;роо агып өтө албайт. Ошондуктан <i>толто</i> чою&shy;лат да, андагы басым жогорулайт (систолалык басым). Нормада ал жоон артерияларда 110–130 <i>сымап мамыча мм</i>ге жетет. Жүрөк карынчалары&shy;нын жыйрылуу аралыгында (башкача айтканда диастола) чоюлуп турган кан тамырлар м-н жоон артерия&shy;лар жыйрылып, канды капиллярларга түртөт. Кан басымы төмөндөп, диастола аяктарда төмөнкү дең&shy;гээлге жетет. Систолалык ж-а диастолалык ба&shy;сымдардын айырмасы п у л ь с деп аталат. Кан тамырдагы кан басымы жүрөктөн алыстаган са&shy;йын азаят. Мисалы, толтодо кан басымы 140/90 <i>сымап мамыча мм</i> түзөт (биринчи цифра – систолалык же жо&shy;горку басымды, экинчиси диастолалык же тө&shy;мөнкү басымды билдирет). Кан басымы, адатта, арте&shy;риялык басымды ченөө м-н аныкталат. Жаш өткөн сайын кан басымы өзгөрөт, күч келүү, эмоция&shy;лык чыңалуу ж. б-дан жогорулайт. Кан басымынын деңгээлин нерв-рефлекстик механизмдер жөнгө салып турат. Анын туруктуу жогорулашын – артериялык гипертензия, ал эми төмөндөшү ги&shy;потензия деп аталат.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 51-100 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 51-100 бб]]</div></td></tr>
</table>Dildehttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%9D_%D0%91%D0%90%D0%A1%D0%AB%D0%9C%D0%AB&diff=34802&oldid=prevTemirkan, 07:45, 30 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 карата2025-10-30T07:45:12Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">07:45, 30 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КАН БАСЫМЫ</b> – кан тамырлардагы кандын</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КАН БАСЫМЫ</b> – кан тамырлардагы кандын</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>жүрөк ишинен пайда болгон гидродинамикалык басымы. Артериялык басымдын чоңдугу жүрөк&shy;түн жыйрылуу күчүнө, жүрөктөн чыккан кан&shy;дын өлчөмүнө, кан тамыр капталдарынын кан агуу тоскоолуна, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле жүрөктүн жыйрылуу ылдамдыгына, кандын илээшкектигине ж. б. байланыштуу болот. Артериядагы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. б. </del>жүрөк&shy;түн сол карынчасы жыйрылганда (систола) жо&shy;горулайт. Бул учурда жүрөк 60–70 <i>мл</i>ге жакын</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>жүрөк ишинен пайда болгон гидродинамикалык басымы. Артериялык басымдын чоңдугу жүрөк&shy;түн жыйрылуу күчүнө, жүрөктөн чыккан кан&shy;дын өлчөмүнө, кан тамыр капталдарынын кан агуу тоскоолуна, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой </ins>эле жүрөктүн жыйрылуу ылдамдыгына, кандын илээшкектигине ж. б. байланыштуу болот. Артериядагы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кан басымы </ins>жүрөк&shy;түн сол карынчасы жыйрылганда (систола) жо&shy;горулайт. Бул учурда жүрөк 60–70 <i>мл</i>ге жакын кан чыгарат. Мындай өлчөмдөгү кан майда кан тамырлар (айрыкча капиллярлар) аркылуу да&shy;роо агып өтө албайт. Ошондуктан <i>толто</i> чою&shy;лат да, андагы басым жогорулайт (систолалык басым). Нормада ал жоон артерияларда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">110–130 </ins><i><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">сымап мамыча </ins>мм</i>ге жетет. Жүрөк карынчалары&shy;нын жыйрылуу аралыгында (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">башкача айтканда </ins>диастола) чоюлуп турган кан тамырлар м-н жоон артерия&shy;лар жыйрылып, канды капиллярларга түртөт. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кан басымы </ins>төмөндөп, диастола аяктарда төмөнкү дең&shy;гээлге жетет. Систолалык ж-а диастолалык ба&shy;сымдардын айырмасы п у л ь с деп аталат. Кан тамырдагы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кан басымы </ins>жүрөктөн алыстаган са&shy;йын азаят. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мисалы</ins>, толтодо <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кан басымы </ins>140/90 <i><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">сымап мамыча </ins>мм</i> түзөт (биринчи цифра – систолалык же жо&shy;горку басымды, экинчиси диастолалык же тө&shy;мөнкү басымды билдирет). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кан басымы</ins>, адатта, арте&shy;риялык басымды ченөө м-н аныкталат. Жаш өткөн сайын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кан басымы </ins>өзгөрөт, күч келүү, эмоция&shy;лык чыңалуу ж. б-дан жогорулайт. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кан басымынын </ins>деңгээлин нерв-рефлекстик механизмдер жөнгө салып турат. Анын туруктуу жогорулашын – артериялык гипертензия, ал эми төмөндөшү ги&shy;потензия деп аталат.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>кан чыгарат. Мындай өлчөмдөгү кан майда кан тамырлар (айрыкча капиллярлар) аркылуу да&shy;роо агып өтө албайт. Ошондуктан <i>толто</i> чою&shy;лат да, андагы басым жогорулайт (систолалык</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>басым). Нормада ал жоон артерияларда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">110–</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">130 </del><i><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">сым. мам. </del>мм</i>ге жетет. Жүрөк карынчалары&shy;нын жыйрылуу аралыгында (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б. а. </del>диастола)</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чоюлуп турган кан тамырлар м-н жоон артерия&shy;лар жыйрылып, канды капиллярларга түртөт. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. б. </del>төмөндөп, диастола аяктарда төмөнкү дең&shy;гээлге жетет. Систолалык ж-а диастолалык ба&shy;сымдардын айырмасы п у л ь с деп аталат. Кан тамырдагы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. б. </del>жүрөктөн алыстаган са&shy;йын азаят. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мис.</del>, толтодо <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. б. </del>140/90 <i><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">сым. мам.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>мм</i> түзөт (биринчи цифра – систолалык же жо&shy;горку басымды, экинчиси диастолалык же тө&shy;мөнкү басымды билдирет). <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. б.</del>, адатта, арте&shy;риялык басымды ченөө м-н аныкталат. Жаш</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өткөн сайын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. б. </del>өзгөрөт, күч келүү, эмоция&shy;лык чыңалуу ж. б-дан жогорулайт. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. б-нын </del>деңгээлин нерв-рефлекстик механизмдер жөнгө</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>салып турат. Анын туруктуу жогорулашын –</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>артериялык гипертензия, ал эми төмөндөшү ги&shy;потензия деп аталат.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 51-100 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 51-100 бб]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Temirkanhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%9D_%D0%91%D0%90%D0%A1%D0%AB%D0%9C%D0%AB&diff=31362&oldid=prevKadyrm: 1 версия2025-09-07T08:08:07Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:08, 7 Сентябрь (Аяк оона) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%9D_%D0%91%D0%90%D0%A1%D0%AB%D0%9C%D0%AB&diff=31361&oldid=prevvol4>KadyrM, 02:00, 7 Сентябрь (Аяк оона) 2025 карата2025-09-07T02:00:04Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>КАН БАСЫМЫ</b> – кан тамырлардагы кандын<br />
жүрөк ишинен пайда болгон гидродинамикалык басымы. Артериялык басымдын чоңдугу жүрөк&shy;түн жыйрылуу күчүнө, жүрөктөн чыккан кан&shy;дын өлчөмүнө, кан тамыр капталдарынын кан агуу тоскоолуна, о. эле жүрөктүн жыйрылуу ылдамдыгына, кандын илээшкектигине ж. б. байланыштуу болот. Артериядагы К. б. жүрөк&shy;түн сол карынчасы жыйрылганда (систола) жо&shy;горулайт. Бул учурда жүрөк 60–70 <i>мл</i>ге жакын<br />
кан чыгарат. Мындай өлчөмдөгү кан майда кан тамырлар (айрыкча капиллярлар) аркылуу да&shy;роо агып өтө албайт. Ошондуктан <i>толто</i> чою&shy;лат да, андагы басым жогорулайт (систолалык<br />
басым). Нормада ал жоон артерияларда 110–<br />
130 <i>сым. мам. мм</i>ге жетет. Жүрөк карынчалары&shy;нын жыйрылуу аралыгында (б. а. диастола)<br />
чоюлуп турган кан тамырлар м-н жоон артерия&shy;лар жыйрылып, канды капиллярларга түртөт. К. б. төмөндөп, диастола аяктарда төмөнкү дең&shy;гээлге жетет. Систолалык ж-а диастолалык ба&shy;сымдардын айырмасы п у л ь с деп аталат. Кан тамырдагы К. б. жүрөктөн алыстаган са&shy;йын азаят. Мис., толтодо К. б. 140/90 <i>сым. мам.<br />
мм</i> түзөт (биринчи цифра – систолалык же жо&shy;горку басымды, экинчиси диастолалык же тө&shy;мөнкү басымды билдирет). К. б., адатта, арте&shy;риялык басымды ченөө м-н аныкталат. Жаш<br />
өткөн сайын К. б. өзгөрөт, күч келүү, эмоция&shy;лык чыңалуу ж. б-дан жогорулайт. К. б-нын деңгээлин нерв-рефлекстик механизмдер жөнгө<br />
салып турат. Анын туруктуу жогорулашын –<br />
артериялык гипертензия, ал эми төмөндөшү ги&shy;потензия деп аталат.<br />
[[Категория:4-том, 51-100 бб]]<br />
</div>vol4>KadyrM