http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%90%D0%9D_%D0%96%D2%AE%D0%A0%D2%AE%D2%AE_%D0%A1%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%95%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%ABКАН ЖҮРҮҮ СИСТЕМАСЫ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-21T07:50:08ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%9D_%D0%96%D2%AE%D0%A0%D2%AE%D2%AE_%D0%A1%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%95%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB&diff=36938&oldid=prevDilde, 05:14, 2 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата2025-12-02T05:14:47Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">05:14, 2 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КАН ЖҮРҮҮ СИСТЕМАСЫ</b> – жаныбарлар м-н адам организминде <i>кан</i> же гемолимфа айлануу&shy;чу <i>кан <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тамыр</del></i> ж-а көңдөй системалар. Кандын үзгүлтүксүз айланышын <i>жүрөк</i> ж-а кан тамыр&shy;лар камсыз кылат. Бул системанын жардамы м-н ткань ж-а клеткалар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тамак заттарын</del>, кыч&shy;кылтекти алат, зат алмашуу продуктуларынан бошонот. Көпчүлүк омурткасыздардын (муунак буттуулар, моллюскалар), жөнөкөй хордалуу&shy;лардын кан жүрүү системасы туташпаган (ачык); адам ж-а бардык омурткалуулар, кээ бир омурткасыздар&shy;дыкы туташ (туюк) болот. Кан жүрүү системасы туташпаган (ачык) жаныбардын тамыр капталы жок, жыл&shy;чык сымал боштуктар (чуңкур, коңул) м-н бө&shy;лүнгөн. Мында дененин бүткүл ткандарына кан (гемолимфа) тикеден тике тийишүү м-н катта-</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КАН ЖҮРҮҮ СИСТЕМАСЫ</b> – жаныбарлар м-н адам организминде <i>кан</i> же гемолимфа айлануу&shy;чу <i>кан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тамырлар</ins></i> ж-а көңдөй системалар. Кандын үзгүлтүксүз айланышын <i>жүрөк</i> ж-а кан тамыр&shy;лар камсыз кылат. Бул системанын жардамы м-н ткань ж-а клеткалар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">азык заттарды</ins>, кыч&shy;кылтекти алат, зат алмашуу продуктуларынан бошонот. Көпчүлүк омурткасыздардын (муунак буттуулар, моллюскалар), жөнөкөй хордалуу&shy;лардын кан жүрүү системасы туташпаган (ачык); адам ж-а бардык омурткалуулар, кээ бир омурткасыздар&shy;дыкы туташ (туюк) болот. Кан жүрүү системасы туташпаган (ачык) жаныбардын тамыр капталы жок, жыл&shy;чык сымал боштуктар (чуңкур, коңул) м-н бө&shy;лүнгөн. Мында дененин бүткүл ткандарына кан (гемолимфа) тикеден тике тийишүү м-н катта-</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:КАН ЖҮРҮҮ СИСТЕМАСЫ17.png | thumb | Кан жүрүү системасы:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:КАН ЖҮРҮҮ СИСТЕМАСЫ17.png | thumb | Кан жүрүү системасы: І Балыктыкы: 1 бакалоор кан тамырлары; 2 дене кан тамырлары; 3 - жүрөк толтосу; 4- жүрөк карынчасы. ІІ Жерде-сууда жашоочулардыкы: 1 өпкө кан тамырлары; 2<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-</ins>оң жүрөк толтосу; 3-сол жүрөк толтосу; 4 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-</ins>жүрөк карынчасы; 5- дене кан тамырлары. ІII Адамдыкы: 1 - баш ж-а моюн кан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тамырлары</ins>; 2 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- </ins>кол кан тамыры; 3 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- </ins>толто; 4 - өпкө венасы; 5 - өпкө кан тамырлары; 6 - карын кан тамырлары; 7<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- </ins>көк боор кан тамыры; 8 - ичеги кан тамырлары; 9<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- </ins>бут кан тамырлары; 10 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- </ins>бөйрөк кан тамырлары; 11 - боор кан тамырлары; 12<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-</ins>төмөнкү күрөө вена тамыры; 13- жүрөктүн сол карынчасы; 14 - <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жүрөктүн </ins>оң карынчасы; 15 - жүрөктүн он толтосу; 16 - <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жүрөктүн </ins>сол толтосу; 17 - өпкө артериясы; 18 жогорку күрөө вена тамыры, ]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>І Балыктыкы: 1 бакалоор кан тамырлары; 2 дене кан тамырлары; 3 - жүрөк толтосу; 4- жүрөк карынчасы. ІІ Жерде-сууда жашоочулардыкы: 1 өпкө кан тамырлары; 2 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">— </del>оң жүрөк толтосу; 3-сол жүрөк толтосу; 4 жүрөк карынчасы; 5- дене кан тамырлары. ІII Адамдыкы: 1 - баш ж-а моюн кан <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">та-мырлары</del>; 2 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">— </del>кол кан тамыры; 3 толто; 4 - өпкө венасы; 5 - өпкө кан тамырлары; 6 - карын кан тамырлары; 7 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">— </del>көк боор кан тамыры; 8 - ичеги кан тамырлары; 9 бут кан тамырлары; 10 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">— </del>бөйрөк кан тамырлары; 11 - боор кан тамырлары; 12 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">— </del>төмөнкү күрөө вена тамыры; 13- жүрөктүн сол карынчасы; 14 - оң карынчасы; 15 - жүрөктүн он толтосу; 16 - сол толтосу; 17 - өпкө артериясы; 18 жогорку күрөө вена тамыры, ]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>шат. Туюк кан жүрүү системасы бар жаныбарда кан тамыр м-н айланып, кан м-н ткандын ортосундагы зат алмашуу тамырдын капталы (керегеси) аркы&shy;луу жүрөт. Адам, омурткалуу жаныбар, кээ бир омурткасыздардын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кан </ins>жүрүү системасынын башкы органы – жүрөк. Жүрөктөн кан агып чыгуучу тамырлар артерия, ага кан алып келүүчү тамырлар вена деп аталат. Кан жүрүү системасы бакалоор м-н дем алган <i>оймок ооздуулар</i> ж-а <i>балыктарда</i> (эки түрдүү дем алуучулардан башка) кан айлануунун бир тегерегинен, өпкөсү м-н дем алган бардык омурт&shy;калуу жаныбарларда ж-а кишиде кан айлануу&shy;нун эки тегереги (чоң ж-а кичине) болот, к. ошондой эле Жүрөк, Кан айлануу макалаларын.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>шат. Туюк кан жүрүү системасы бар жаныбарда кан тамыр м-н айланып, кан м-н ткандын ортосундагы зат алмашуу тамырдын капталы (керегеси) аркы&shy;луу жүрөт. Адам, омурткалуу жаныбар, кээ бир омурткасыздардын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кан </del>жүрүү системасынын башкы органы – жүрөк. Жүрөктөн кан агып чыгуучу тамырлар артерия, ага кан алып келүүчү тамырлар вена деп аталат. Кан жүрүү системасы бакалоор м-н дем алган <i>оймок ооздуулар</i> ж-а <i>балыктарда</i> (эки түрдүү дем алуучулардан башка) кан айлануунун бир тегерегинен, өпкөсү м-н дем алган бардык омурт&shy;калуу жаныбарларда ж-а кишиде кан айлануу&shy;нун эки тегереги (чоң ж-а кичине) болот, к. ошондой эле <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><i></del>Жүрөк, Кан айлануу<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></i> </del>макалаларын.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 51-100 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 51-100 бб]]</div></td></tr>
</table>Dildehttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%9D_%D0%96%D2%AE%D0%A0%D2%AE%D2%AE_%D0%A1%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%95%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB&diff=34804&oldid=prevTemirkan, 07:54, 30 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 карата2025-10-30T07:54:36Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">07:54, 30 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КАН ЖҮРҮҮ СИСТЕМАСЫ</b> – жаныбарлар м-н</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КАН ЖҮРҮҮ СИСТЕМАСЫ</b> – жаныбарлар м-н адам организминде <i>кан</i> же гемолимфа айлануу&shy;чу <i>кан тамыр</i> ж-а көңдөй системалар. Кандын үзгүлтүксүз айланышын <i>жүрөк</i> ж-а кан тамыр&shy;лар камсыз кылат. Бул системанын жардамы м-н ткань ж-а клеткалар тамак заттарын, кыч&shy;кылтекти алат, зат алмашуу продуктуларынан бошонот. Көпчүлүк омурткасыздардын (муунак буттуулар, моллюскалар), жөнөкөй хордалуу&shy;лардын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кан жүрүү системасы </ins>туташпаган (ачык); адам ж-а бардык омурткалуулар, кээ бир омурткасыздар&shy;дыкы туташ (туюк) болот. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кан жүрүү системасы </ins>туташпаган (ачык) жаныбардын тамыр капталы жок, жыл&shy;чык сымал боштуктар (чуңкур, коңул) м-н бө&shy;лүнгөн. Мында дененин бүткүл ткандарына кан (гемолимфа) тикеден тике тийишүү м-н катта-</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>адам организминде <i>кан</i> же гемолимфа айлануу&shy;чу <i>кан тамыр</i> ж-а көңдөй системалар. Кандын</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>үзгүлтүксүз айланышын <i>жүрөк</i> ж-а кан тамыр&shy;лар камсыз кылат. Бул системанын жардамы м-н ткань ж-а клеткалар тамак заттарын, кыч&shy;кылтекти алат, зат алмашуу продуктуларынан бошонот. Көпчүлүк омурткасыздардын (муунак буттуулар, моллюскалар), жөнөкөй хордалуу&shy;лардын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ж. с. </del>туташпаган (ачык); адам ж-а бардык омурткалуулар, кээ бир омурткасыздар&shy;дыкы туташ (туюк) болот. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ж. с. </del>туташпаган (ачык) жаныбардын тамыр капталы жок, жыл&shy;чык сымал боштуктар (чуңкур, коңул) м-н бө&shy;лүнгөн. Мында дененин бүткүл ткандарына кан (гемолимфа) тикеден тике тийишүү м-н катта-</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:КАН ЖҮРҮҮ СИСТЕМАСЫ17.png | thumb | Кан жүрүү системасы:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:КАН ЖҮРҮҮ СИСТЕМАСЫ17.png | thumb | Кан жүрүү системасы:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>І Балыктыкы: 1 бакалоор кан тамырлары; 2 дене кан тамырлары; 3 - жүрөк толтосу; 4- жүрөк карынчасы.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>І Балыктыкы: 1 бакалоор кан тамырлары; 2 дене кан тамырлары; 3 - жүрөк толтосу; 4- жүрөк карынчасы. ІІ Жерде-сууда жашоочулардыкы: 1 өпкө кан тамырлары; 2 — оң жүрөк толтосу; 3-сол жүрөк толтосу; 4 жүрөк карынчасы; 5- дене кан тамырлары. ІII Адамдыкы: 1 - баш ж-а моюн кан та-мырлары; 2 — кол кан тамыры; 3 толто; 4 - өпкө венасы; 5 - өпкө кан тамырлары; 6 - карын кан тамырлары; 7 — көк боор кан тамыры; 8 - ичеги кан тамырлары; 9 бут кан тамырлары; 10 — бөйрөк кан тамырлары; 11 - боор кан тамырлары; 12 — төмөнкү күрөө вена тамыры; 13- жүрөктүн сол карынчасы; 14 - оң карынчасы; 15 - жүрөктүн он толтосу; 16 - сол толтосу; 17 - өпкө артериясы; 18 жогорку күрөө вена тамыры, ]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ІІ Жерде-сууда жашоочулардыкы: 1 өпкө кан тамырлары; 2 — оң жүрөк толтосу; 3-сол жүрөк толтосу; 4 жүрөк карынчасы; 5- дене кан тамырлары.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>шат. Туюк <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кан жүрүү системасы </ins>бар жаныбарда кан тамыр м-н айланып, кан м-н ткандын ортосундагы зат алмашуу тамырдын капталы (керегеси) аркы&shy;луу жүрөт. Адам, омурткалуу жаныбар, кээ бир омурткасыздардын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кан жүрүү системасынын </ins>башкы органы – жүрөк. Жүрөктөн кан агып чыгуучу тамырлар артерия, ага кан алып келүүчү тамырлар вена деп аталат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кан жүрүү системасы </ins>бакалоор м-н дем алган <i>оймок ооздуулар</i> ж-а <i>балыктарда</i> (эки түрдүү дем алуучулардан башка) кан айлануунун бир тегерегинен, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>өпкөсү м-н дем алган бардык омурт&shy;калуу жаныбарларда ж-а кишиде кан айлануу&shy;нун эки тегереги (чоң ж-а кичине) болот, к. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой </ins>эле <i>Жүрөк, Кан айлануу</i> макалаларын.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ІII Адамдыкы: 1 - баш ж-а моюн кан та-мырлары; 2 — кол кан тамыры; 3 толто; 4 - өпкө венасы; 5 - өпкө кан тамырлары; 6 - карын кан тамырлары; 7 — көк боор кан тамыры; 8 - ичеги кан тамырлары; 9 бут кан тамырлары; 10 — бөйрөк кан тамырлары; 11 - боор кан тамырлары; 12 — төмөнкү күрөө вена тамыры; 13- жүрөктүн сол карынчасы; 14 - оң карынчасы; 15 - жүрөктүн он толтосу; 16 - сол толтосу; 17 - өпкө артериясы; 18 жогорку күрөө вена тамыры, ]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>шат. Туюк <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ж. с. </del>бар жаныбарда кан тамыр м-н айланып, кан м-н ткандын ортосундагы зат алмашуу тамырдын капталы (керегеси) аркы&shy;луу жүрөт. Адам, омурткалуу жаныбар, кээ бир</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>омурткасыздардын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ж. с-нын </del>башкы органы –</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>жүрөк. Жүрөктөн кан агып чыгуучу тамырлар артерия, ага кан алып келүүчү тамырлар вена деп аталат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ж. с. </del>бакалоор м-н дем алган <i>оймок ооздуулар</i> ж-а <i>балыктарда</i> (эки түрдүү дем алуучулардан башка) кан айлануунун бир тегерегинен, өпкөсү м-н дем алган бардык омурт&shy;калуу жаныбарларда ж-а кишиде кан айлануу&shy;нун эки тегереги (чоң ж-а кичине) болот, к. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле <i>Жүрөк, Кан айлануу</i> макалаларын.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 51-100 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 51-100 бб]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Temirkanhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%9D_%D0%96%D2%AE%D0%A0%D2%AE%D2%AE_%D0%A1%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%95%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB&diff=31392&oldid=prevKadyrm: 1 версия2025-09-07T08:08:08Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:08, 7 Сентябрь (Аяк оона) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%9D_%D0%96%D2%AE%D0%A0%D2%AE%D2%AE_%D0%A1%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%95%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB&diff=31391&oldid=prevvol4>KadyrM, 02:00, 7 Сентябрь (Аяк оона) 2025 карата2025-09-07T02:00:04Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>КАН ЖҮРҮҮ СИСТЕМАСЫ</b> – жаныбарлар м-н<br />
адам организминде <i>кан</i> же гемолимфа айлануу&shy;чу <i>кан тамыр</i> ж-а көңдөй системалар. Кандын<br />
үзгүлтүксүз айланышын <i>жүрөк</i> ж-а кан тамыр&shy;лар камсыз кылат. Бул системанын жардамы м-н ткань ж-а клеткалар тамак заттарын, кыч&shy;кылтекти алат, зат алмашуу продуктуларынан бошонот. Көпчүлүк омурткасыздардын (муунак буттуулар, моллюскалар), жөнөкөй хордалуу&shy;лардын К. ж. с. туташпаган (ачык); адам ж-а бардык омурткалуулар, кээ бир омурткасыздар&shy;дыкы туташ (туюк) болот. К. ж. с. туташпаган (ачык) жаныбардын тамыр капталы жок, жыл&shy;чык сымал боштуктар (чуңкур, коңул) м-н бө&shy;лүнгөн. Мында дененин бүткүл ткандарына кан (гемолимфа) тикеден тике тийишүү м-н катта-<br />
<br />
[[File:КАН ЖҮРҮҮ СИСТЕМАСЫ17.png | thumb | Кан жүрүү системасы:<br />
І Балыктыкы: 1 бакалоор кан тамырлары; 2 дене кан тамырлары; 3 - жүрөк толтосу; 4- жүрөк карынчасы.<br />
ІІ Жерде-сууда жашоочулардыкы: 1 өпкө кан тамырлары; 2 — оң жүрөк толтосу; 3-сол жүрөк толтосу; 4 жүрөк карынчасы; 5- дене кан тамырлары.<br />
ІII Адамдыкы: 1 - баш ж-а моюн кан та-мырлары; 2 — кол кан тамыры; 3 толто; 4 - өпкө венасы; 5 - өпкө кан тамырлары; 6 - карын кан тамырлары; 7 — көк боор кан тамыры; 8 - ичеги кан тамырлары; 9 бут кан тамырлары; 10 — бөйрөк кан тамырлары; 11 - боор кан тамырлары; 12 — төмөнкү күрөө вена тамыры; 13- жүрөктүн сол карынчасы; 14 - оң карынчасы; 15 - жүрөктүн он толтосу; 16 - сол толтосу; 17 - өпкө артериясы; 18 жогорку күрөө вена тамыры, ]]<br />
шат. Туюк К. ж. с. бар жаныбарда кан тамыр м-н айланып, кан м-н ткандын ортосундагы зат алмашуу тамырдын капталы (керегеси) аркы&shy;луу жүрөт. Адам, омурткалуу жаныбар, кээ бир<br />
омурткасыздардын К. ж. с-нын башкы органы –<br />
жүрөк. Жүрөктөн кан агып чыгуучу тамырлар артерия, ага кан алып келүүчү тамырлар вена деп аталат. К. ж. с. бакалоор м-н дем алган <i>оймок ооздуулар</i> ж-а <i>балыктарда</i> (эки түрдүү дем алуучулардан башка) кан айлануунун бир тегерегинен, өпкөсү м-н дем алган бардык омурт&shy;калуу жаныбарларда ж-а кишиде кан айлануу&shy;нун эки тегереги (чоң ж-а кичине) болот, к. о. эле <i>Жүрөк, Кан айлануу</i> макалаларын.<br />
[[Категория:4-том, 51-100 бб]]<br />
</div>vol4>KadyrM