КАРА БУУДАЙ - Түзөтүүлөр тарыхы

Dilde, 08:49, 4 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата

2025-12-04T08:49:55Z

← Мурунку нускасы		08:49, 4 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>КАРА БУУДАЙ</b> (Secale) – дан өсүмдүктөр тукумундагы бир ж-а көп жылдык чөп. Кара буудайдын 13 (жапайы ж-а эгилме) түрү белгилүү. КМШ өлкөлөрүндө 5 түрү кезигет. Кичи ж-а Борбордук Азия, Иран, Афганстан, Закавказье ж-а Африканын түштүгүндө өсөт; 1 түрү буудайдын отоо чөбү катары Кавказ, Кичи ж-а Борбордук Азияда белгилүү; эгилме 1 түрү Түндүк Жарым шардагы өлкөлөрдө өстүрүлөт. Кара буудайдын мекени – Кавказ, Кичи ж-а Борбордук Азия. КМШ өлкөлөрүндө негизинен РФте (70%), Украинада (12%), ошондой эле Балтика боюндагы республикаларда, Казакстан, Грузияда эгилет. Кара буудайдын күздүк ж-а жаздык сорттору бар. Күздүк сорту көп эгилет. Тамыры негизинен топурактын үстүнкү катмарында жайгашкан, айрымдарыныкы 2 <i>м</i> тереңдикке чейин жетет. Сабагы көңдөй, бийиктиги 110–180 <i>см</i>, 6–7 муунактуу. Топ гүлү – татаал машак, эки жыныстуу. Даны кабыксыз, түсү көк, боз, кээде күрөң же сары. Күздүк ~~Кара~~ буудайдын вегетация мезгили 120–150 күнгө созулат. Үрөнү 1–2°С жылуулукта өнүп, 4–5°Сде өсүп чыгат. Кара буудай суукка ж-а кургакчылыкка байымдуу. Башка эгиндерге караганда топуракты көп тандабайт. Бирок кара топурактуу жерде мол түшүм берет. Данында 18,0%и белок, 69,1%и углевод, 1,8%и май, В , В , Е, РР витаминдери ж-а А провитамини бар. Уну нанга, акшагы ж-а улпагы жем катары пайдаланылат, ошондой эле спирт ж-а крахмал өндүрүшүнө жумшалат. Наны жыттуу, жегиликтүү, сиңимдүү келет. Кара буудай көк кезинде сапаттуу тоют катары, саманы кагаз, целлюлоза ж. б. жасоого жумшалат, малга төшөлөт. Жапайы түрү селекция ишинде колдонулат. Кара буудай м-н буудайды аргындаштырып, сапаттуу тритикале гибриди алынган. Кыргызстанда чыгарылган Кыргыз 1 сорту Ош облусунда, Чүй, Талас өрөөндөрүндө, ал эми буудай-кара буудай гибриди – Немига 2 Ысык-Көл өрөөнүндө тоют катары айдалат.		<b type='title'>КАРА БУУДАЙ</b> (Secale) – дан өсүмдүктөр тукумундагы бир ж-а көп жылдык чөп. Кара буудайдын 13 (жапайы ж-а эгилме) түрү белгилүү. КМШ өлкөлөрүндө 5 түрү кезигет. Кичи ж-а Борбордук Азия, Иран, Афганстан, Закавказье ж-а Африканын түштүгүндө өсөт; 1 түрү буудайдын отоо чөбү катары Кавказ, Кичи ж-а Борбордук Азияда белгилүү; эгилме 1 түрү Түндүк Жарым шардагы өлкөлөрдө өстүрүлөт. Кара буудайдын мекени – Кавказ, Кичи ж-а Борбордук Азия. КМШ өлкөлөрүндө негизинен РФте (70%), Украинада (12%), ошондой эле Балтика боюндагы республикаларда, Казакстан, Грузияда эгилет. Кара буудайдын күздүк ж-а жаздык сорттору бар. Күздүк сорту көп эгилет. Тамыры негизинен топурактын үстүнкү катмарында жайгашкан, айрымдарыныкы 2 <i>м</i> тереңдикке чейин жетет. Сабагы көңдөй, бийиктиги 110–180 <i>см</i>, 6–7 муунактуу. Топ гүлү – татаал машак, эки жыныстуу. Даны кабыксыз, түсү көк, боз, кээде күрөң же сары. Күздүк кара буудайдын вегетация мезгили 120–150 күнгө созулат. Үрөнү 1–2°С жылуулукта өнүп, 4–5°Сде өсүп чыгат. Кара буудай суукка ж-а кургакчылыкка байымдуу. Башка эгиндерге караганда топуракты көп тандабайт. Бирок кара топурактуу жерде мол түшүм берет. Данында 18,0%и белок, 69,1%и углевод, 1,8%и май, В , В , Е, РР витаминдери ж-а А провитамини бар. Уну нанга, акшагы ж-а улпагы жем катары пайдаланылат, ошондой эле спирт ж-а крахмал өндүрүшүнө жумшалат. Наны жыттуу, жегиликтүү, сиңимдүү келет. Кара буудай көк кезинде сапаттуу тоют катары, саманы кагаз, целлюлоза ж. б. жасоого жумшалат, малга төшөлөт. Жапайы түрү селекция ишинде колдонулат. Кара буудай м-н буудайды аргындаштырып, сапаттуу тритикале гибриди алынган. Кыргызстанда чыгарылган Кыргыз 1 сорту Ош облусунда, Чүй, Талас өрөөндөрүндө, ал эми буудай-кара буудай гибриди – Немига 2 Ысык-Көл өрөөнүндө тоют катары айдалат.

Temirkan, 09:44, 10 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 карата

2025-11-10T09:44:39Z

← Мурунку нускасы		09:44, 10 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>КАРА БУУДАЙ</b> (Secale) – дан өсүмдүктөр тукумундагы бир ж-а көп жылдык чөп. ~~К. б-дын~~ 13 (жапайы ж-а эгилме) түрү белгилүү. КМШ өлкөлөрүндө 5 түрү кезигет. Кичи ж-а ~~Борб.~~ Азия, Иран, Афганстан, Закавказье ж-а Африканын түштүгүндө өсөт; 1 түрү буудайдын отоо чөбү катары Кавказ, Кичи ж-а ~~Борб.~~ Азияда белгилүү; эгилме 1 түрү ~~Түн.~~ Жарым шардагы өлкөлөрдө		<b type='title'>КАРА БУУДАЙ</b> (Secale) – дан өсүмдүктөр тукумундагы бир ж-а көп жылдык чөп. Кара буудайдын 13 (жапайы ж-а эгилме) түрү белгилүү. КМШ өлкөлөрүндө 5 түрү кезигет. Кичи ж-а Борбордук Азия, Иран, Афганстан, Закавказье ж-а Африканын түштүгүндө өсөт; 1 түрү буудайдын отоо чөбү катары Кавказ, Кичи ж-а Борбордук Азияда белгилүү; эгилме 1 түрү Түндүк Жарым шардагы өлкөлөрдө өстүрүлөт. Кара буудайдын мекени – Кавказ, Кичи ж-а Борбордук Азия. КМШ өлкөлөрүндө негизинен РФте (70%), Украинада (12%), ошондой эле Балтика боюндагы республикаларда, Казакстан, Грузияда эгилет. Кара буудайдын күздүк ж-а жаздык сорттору бар. Күздүк сорту көп эгилет. Тамыры негизинен топурактын үстүнкү катмарында жайгашкан, айрымдарыныкы 2 <i>м</i> тереңдикке чейин жетет. Сабагы көңдөй, бийиктиги 110–180 <i>см</i>, 6–7 муунактуу. Топ гүлү – татаал машак, эки жыныстуу. Даны кабыксыз, түсү көк, боз, кээде күрөң же сары. Күздүк Кара буудайдын вегетация мезгили 120–150 күнгө созулат. Үрөнү 1–2°С жылуулукта өнүп, 4–5°Сде өсүп чыгат. Кара буудай суукка ж-а кургакчылыкка байымдуу. Башка эгиндерге караганда топуракты көп тандабайт. Бирок кара топурактуу жерде мол түшүм берет. Данында 18,0%и белок, 69,1%и углевод, 1,8%и май, В , В , Е, РР витаминдери ж-а А провитамини бар. Уну нанга, акшагы ж-а улпагы жем катары пайдаланылат, ошондой эле спирт ж-а крахмал өндүрүшүнө жумшалат. Наны жыттуу, жегиликтүү, сиңимдүү келет. Кара буудай көк кезинде сапаттуу тоют катары, саманы кагаз, целлюлоза ж. б. жасоого жумшалат, малга төшөлөт. Жапайы түрү селекция ишинде колдонулат. Кара буудай м-н буудайды аргындаштырып, сапаттуу тритикале гибриди алынган. Кыргызстанда чыгарылган Кыргыз 1 сорту Ош облусунда, Чүй, Талас өрөөндөрүндө, ал эми буудай-кара буудай гибриди – Немига 2 Ысык-Көл өрөөнүндө тоют катары айдалат.
	өстүрүлөт. ~~К. б-дын~~ мекени – Кавказ, Кичи ж-а
	~~Борб.~~ Азия. КМШ өлкөлөрүндө негизинен РФте (70%), Украинада (12%), о. эле Балтика боюндагы ~~респ-каларда~~, Казакстан, Грузияда эгилет. ~~К. б-дын~~ күздүк ж-а жаздык сорттору бар. Күздүк сорту көп эгилет. Тамыры негизинен топурактын үстүнкү катмарында жайгашкан, айрымдарыныкы 2 <i>м</i> тереңдикке чейин жетет. Сабагы
	көңдөй, ~~бийикт.~~ 110–180 <i>см</i>, 6–7 муунактуу. Топ
	гүлү – татаал машак, эки жыныстуу. Даны кабыксыз, түсү көк, боз, кээде күрөң же сары. Күздүк ~~К. б-дын~~ вегетация мезгили 120–150 күнгө созулат. Үрөнү 1–2°С жылуулукта өнүп, 4–5°Сде
	өсүп чыгат. ~~К. б.~~ суукка ж-а кургакчылыкка байымдуу. Башка эгиндерге караганда топуракты көп тандабайт. Бирок кара топурактуу жерде мол түшүм берет. Данында 18,0%и белок, 69,1%и углевод, 1,8%и май, В , В , Е, РР витаминдери ж-а А провитамини бар. Уну нанга,
	акшагы ж-а улпагы жем катары пайдаланылат, о. эле спирт ж-а крахмал өндүрүшүнө жумшалат. Наны жыттуу, жегиликтүү, сиңимдүү келет. ~~К. б.~~ көк кезинде сапаттуу тоют катары, саманы кагаз, целлюлоза ж. б. жасоого жумшалат, малга төшөлөт. Жапайы түрү селекция ишинде колдонулат. ~~К. б.~~ м-н буудайды аргындаштырып, сапаттуу тритикале гибриди алынган. ~~Кырг-нда~~ чыгарылган Кыргыз 1 сорту Ош ~~обл-нда~~, Чүй, Талас өрөөндөрүндө, ал эми буудай-~~К. б.~~ гибриди – Немига ~~нүндө~~ тоют катары айдалат.


	Ад.: <i>Тиунов А. Н. и др.</i> Рожь. М., 1972; Справочник по апробации и основам семеноводства зерновых и зернобобовых культур. Ф., 1986.		Ад.: <i>Тиунов А. Н. и др.</i> Рожь. М., 1972; Справочник по апробации и основам семеноводства зерновых и зернобобовых культур. Ф., 1986.

	~~1 2~~

	[[Категория:4-том, 51-100 бб]]		[[Категория:4-том, 51-100 бб]]

Kadyrm: 1 версия

2025-09-07T08:08:13Z

1 версия

← Мурунку нускасы	08:08, 7 Сентябрь (Аяк оона) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

vol4>KadyrM, 02:00, 7 Сентябрь (Аяк оона) 2025 карата

2025-09-07T02:00:04Z

Жаңы барак

КАРА БУУДАЙ (Secale) – дан өсүмдүктөр тукумундагы бир ж-а көп жылдык чөп. К. б-дын 13 (жапайы ж-а эгилме) түрү белгилүү. КМШ өлкөлөрүндө 5 түрү кезигет. Кичи ж-а Борб. Азия, Иран, Афганстан, Закавказье ж-а Африканын түштүгүндө өсөт; 1 түрү буудайдын отоо чөбү катары Кавказ, Кичи ж-а Борб. Азияда белгилүү; эгилме 1 түрү Түн. Жарым шардагы өлкөлөрдө
өстүрүлөт. К. б-дын мекени – Кавказ, Кичи ж-а
Борб. Азия. КМШ өлкөлөрүндө негизинен РФте (70%), Украинада (12%), о. эле Балтика боюндагы респ-каларда, Казакстан, Грузияда эгилет. К. б-дын күздүк ж-а жаздык сорттору бар. Күздүк сорту көп эгилет. Тамыры негизинен топурактын үстүнкү катмарында жайгашкан, айрымдарыныкы 2 м тереңдикке чейин жетет. Сабагы
көңдөй, бийикт. 110–180 см, 6–7 муунактуу. Топ
гүлү – татаал машак, эки жыныстуу. Даны кабыксыз, түсү көк, боз, кээде күрөң же сары. Күздүк К. б-дын вегетация мезгили 120–150 күнгө созулат. Үрөнү 1–2°С жылуулукта өнүп, 4–5°Сде
өсүп чыгат. К. б. суукка ж-а кургакчылыкка байымдуу. Башка эгиндерге караганда топуракты көп тандабайт. Бирок кара топурактуу жерде мол түшүм берет. Данында 18,0%и белок, 69,1%и углевод, 1,8%и май, В , В , Е, РР витаминдери ж-а А провитамини бар. Уну нанга,
акшагы ж-а улпагы жем катары пайдаланылат, о. эле спирт ж-а крахмал өндүрүшүнө жумшалат. Наны жыттуу, жегиликтүү, сиңимдүү келет. К. б. көк кезинде сапаттуу тоют катары, саманы кагаз, целлюлоза ж. б. жасоого жумшалат, малга төшөлөт. Жапайы түрү селекция ишинде колдонулат. К. б. м-н буудайды аргындаштырып, сапаттуу тритикале гибриди алынган. Кырг-нда чыгарылган Кыргыз 1 сорту Ош обл-нда, Чүй, Талас өрөөндөрүндө, ал эми буудай-К. б. гибриди – Немига нүндө тоют катары айдалат.

Ад.: Тиунов А. Н. и др. Рожь. М., 1972; Справочник по апробации и основам семеноводства зерновых и зернобобовых культур. Ф., 1986.

1 2

[[Категория:4-том, 51-100 бб]]