http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%92%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%90%D0%A0
КВАРКТАР - Түзөтүүлөр тарыхы
2026-04-21T11:31:34Z
Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы
MediaWiki 1.40.0
http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%92%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%90%D0%A0&diff=38429&oldid=prev
Temirkan, 04:44, 15 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата
2025-12-15T04:44:37Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:44, 15 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КВАРКТАР</b> – спини 1/2 болгон элементардык</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КВАРКТАР</b> – спини 1/2 болгон элементардык бөлүкчөлөр. Азыркы көз караш <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>бардык <i>ад&shy;рондордун</i> түзүүчүлөрү: <i>бариондор</i> ж-а <i>мезондор</i> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кварктардан </ins>турат деп эсептелет. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кварктар жөнүндөгү </ins>божомол&shy;ду 1964-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>бири бирине байланышпай туруп М. Гелл-Манн (АКШ) ж-а Ж. Цвейг (Австрия) спектроскопиядагы закон ченемдерди ж-а адрон&shy;дордун касиеттерин түшүндүрүүдө айтышкан. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кварктар </ins>божомолуна ылайык бариондор үч <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кварктардан </ins>(ан&shy;тибариондор – үч антикварктан), мезондор – <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кварктардан </ins>ж-а антикварктардан турат. Эркин абал&shy;дагы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кварктар </ins>али табыла элек ж-а адрондорду аны түзүүчү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кварктарга </ins>ажыратууга мүмкүн эмес деп эсеп&shy;телинет. 19-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>80-жылдарынын башында <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кварктардын </ins>5 түрү белгилүү болгон: <i>u, d, s, c, b.</i> Андан кийин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">теориялык </ins>негизде алтынчы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кварктар </ins>– t-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кварктардын </ins>бо&shy;лору алдын ала айтылган. Бардык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кварктар </ins>барион&shy;дук сан (бариондук заряд) <i>В</i>=1/3 м-н түшүндү&shy;рүлөт. Бариондор үчүн <i>В</i>=1, ал эми мезондорду&shy;ку <i>В</i>=0. Бул бардык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кварктардын </ins>бариондук заряды 1/3; <i>u, c, t</i> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кварктардын </ins>электр заряды – 2/3; <i>d, s, b</i> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> кварктардыкы </ins>1/3. Бардык <i>лептондор</i> ж-а <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кварктар </ins><i>фер&shy;миондор</i> (спини 1/2ге барабар) болуп эсептели&shy;нет. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Квактардын </ins>типтери баарыдан мурда төмөнкү ички <i>кванттык сандар [Изотоптук спин (I)</i></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>бөлүкчөлөр. Азыркы көз караш <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>бардык <i>ад&shy;рондордун</i> түзүүчүлөрү: <i>бариондор</i> ж-а <i>мезондор</i> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-дан </del>турат деп эсептелет. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ж-дөгү </del>божомол&shy;ду 1964-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>бири бирине байланышпай туруп М. Гелл-Манн (АКШ) ж-а Ж. Цвейг (Австрия) спектроскопиядагы закон ченемдерди ж-а адрон&shy;дордун касиеттерин түшүндүрүүдө айтышкан. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. </del>божомолуна ылайык бариондор үч <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-дан </del>(ан&shy;тибариондор – үч антикварктан), мезондор –</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ж-а анын проекциясы (<i>I</i><sub>3</sub>), кызыктуулук (стран&shy;ность) (<i>S</i>), суктануу <i>(очарование) (C</i>), сулуулук (красота) (<i>b</i>) аныктык (истинность) (<i>t</i>) ж-а электр заряды (Q)] м-н мүнөздөлөт. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кварктардын </ins>электр заряды жогорудагы ички кванттык сандар м-н туюнтулуп, Гелл-Манн – Нишижиманын жал&shy;пыланган формуласы м-н берилет (е элементар&shy;дык заряд бирдиги б-ча): <i>Q=I</i><sub>3</sub>+1/2<i>(В+S+C–b+t)</i>. Экинчи кошулуучунун эки эселенген мааниси <i>гиперзаряд</i> деп аталат. Кванттык хромодинами&shy;када түс деп аталуучу үч жаңы заряд (кызыл, жашыл ж-а көк) киргизилген. Ага карама-кар&shy;шы: антикызыл, антижашыл ж-а антикөк түс&shy;төр да бар. Ар кандай ароматтагы кварк үч түстүн бирине, ал эми антикварк – үч антитүстүн би&shy;рине ээ.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-дан </del>ж-а антикварктардан турат. Эркин абал&shy;дагы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. </del>али табыла элек ж-а адрондорду аны түзүүчү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-га </del>ажыратууга мүмкүн эмес деп эсеп&shy;телинет. 19-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>80-жылдарынын башында <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-дын </del>5 түрү белгилүү болгон: <i>u, d, s, c, b.</i> Андан</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>кийин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">теор. </del>негизде алтынчы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. </del>– t-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-дын </del>бо&shy;лору алдын ала айтылган. Бардык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. </del>барион&shy;дук сан (бариондук заряд) <i>В</i>=1/3 м-н түшүндү&shy;рүлөт. Бариондор үчүн <i>В</i>=1, ал эми мезондорду&shy;ку <i>В</i>=0. Бул бардык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-дын </del>бариондук заряды</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1/3; <i>u, c, t</i> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-дын </del>электр заряды – 2/3; <i>d, s, b</i></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-дыкы – </del>1/3. Бардык <i>лептондор</i> ж-а <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. </del><i>фер&shy;миондор</i> (спини 1/2ге барабар) болуп эсептели&shy;нет. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-дын </del>типтери баарыдан мурда төмөнкү ички <i>кванттык сандар [Изотоптук спин (I)</i></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ж-а анын проекциясы (<i>I</i><sub>3</sub>), кызыктуулук (стран&shy;ность) (<i>S</i>), суктануу <i>(очарование) (C</i>), сулуулук</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(красота) (<i>b</i>) аныктык (истинность) (<i>t</i>) ж-а электр заряды (Q)] м-н мүнөздөлөт. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-дын </del>электр заряды жогорудагы ички кванттык сандар м-н</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>туюнтулуп, Гелл-Манн – Нишижиманын жал&shy;пыланган формуласы м-н берилет (е элементар&shy;дык заряд бирдиги б-ча): <i>Q=I</i><sub>3</sub>+1/2<i>(В+S+C–b+t)</i>. Экинчи кошулуучунун эки эселенген мааниси</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><i>гиперзаряд</i> деп аталат. Кванттык хромодинами&shy;када түс деп аталуучу үч жаңы заряд (кызыл, жашыл ж-а көк) киргизилген. Ага карама-кар&shy;шы: антикызыл, антижашыл ж-а антикөк түс&shy;төр да бар. Ар кандай ароматтагы кварк үч түстүн</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>бирине, ал эми антикварк – үч антитүстүн би&shy;рине ээ.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: <i>Окунь Л. Б.</i> Лептоны и кварки. 4-е изд. М., 2008.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: <i>Окунь Л. Б.</i> Лептоны и кварки. 4-е изд. М., 2008.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 204-256 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 204-256 бб]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Temirkan
http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%92%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%90%D0%A0&diff=35123&oldid=prev
Kadyrm: 1 версия
2025-11-10T08:29:52Z
<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:29, 10 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>
Kadyrm
http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%92%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%90%D0%A0&diff=35122&oldid=prev
vol4>KadyrM, 02:24, 10 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 карата
2025-11-10T02:24:58Z
<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>КВАРКТАР</b> – спини 1/2 болгон элементардык<br />
бөлүкчөлөр. Азыркы көз караш б-ча бардык <i>ад&shy;рондордун</i> түзүүчүлөрү: <i>бариондор</i> ж-а <i>мезондор</i> К-дан турат деп эсептелет. К. ж-дөгү божомол&shy;ду 1964-ж. бири бирине байланышпай туруп М. Гелл-Манн (АКШ) ж-а Ж. Цвейг (Австрия) спектроскопиядагы закон ченемдерди ж-а адрон&shy;дордун касиеттерин түшүндүрүүдө айтышкан. К. божомолуна ылайык бариондор үч К-дан (ан&shy;тибариондор – үч антикварктан), мезондор –<br />
К-дан ж-а антикварктардан турат. Эркин абал&shy;дагы К. али табыла элек ж-а адрондорду аны түзүүчү К-га ажыратууга мүмкүн эмес деп эсеп&shy;телинет. 19-к-дын 80-жылдарынын башында К-дын 5 түрү белгилүү болгон: <i>u, d, s, c, b.</i> Андан<br />
кийин теор. негизде алтынчы К. – t-К-дын бо&shy;лору алдын ала айтылган. Бардык К. барион&shy;дук сан (бариондук заряд) <i>В</i>=1/3 м-н түшүндү&shy;рүлөт. Бариондор үчүн <i>В</i>=1, ал эми мезондорду&shy;ку <i>В</i>=0. Бул бардык К-дын бариондук заряды<br />
1/3; <i>u, c, t</i> К-дын электр заряды – 2/3; <i>d, s, b</i><br />
К-дыкы – 1/3. Бардык <i>лептондор</i> ж-а К. <i>фер&shy;миондор</i> (спини 1/2ге барабар) болуп эсептели&shy;нет. К-дын типтери баарыдан мурда төмөнкү ички <i>кванттык сандар [Изотоптук спин (I)</i><br />
ж-а анын проекциясы (<i>I</i><sub>3</sub>), кызыктуулук (стран&shy;ность) (<i>S</i>), суктануу <i>(очарование) (C</i>), сулуулук<br />
(красота) (<i>b</i>) аныктык (истинность) (<i>t</i>) ж-а электр заряды (Q)] м-н мүнөздөлөт. К-дын электр заряды жогорудагы ички кванттык сандар м-н<br />
туюнтулуп, Гелл-Манн – Нишижиманын жал&shy;пыланган формуласы м-н берилет (е элементар&shy;дык заряд бирдиги б-ча): <i>Q=I</i><sub>3</sub>+1/2<i>(В+S+C–b+t)</i>. Экинчи кошулуучунун эки эселенген мааниси<br />
<i>гиперзаряд</i> деп аталат. Кванттык хромодинами&shy;када түс деп аталуучу үч жаңы заряд (кызыл, жашыл ж-а көк) киргизилген. Ага карама-кар&shy;шы: антикызыл, антижашыл ж-а антикөк түс&shy;төр да бар. Ар кандай ароматтагы кварк үч түстүн<br />
бирине, ал эми антикварк – үч антитүстүн би&shy;рине ээ.<br />
<br />
<br />
Ад.: <i>Окунь Л. Б.</i> Лептоны и кварки. 4-е изд. М., 2008.<br />
[[Категория:4-том, 204-256 бб]]<br />
</div>
vol4>KadyrM