http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%95%D0%9C%D0%98%D0%9D_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3КЕМИН РАЙОНУ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-23T00:49:36ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%95%D0%9C%D0%98%D0%9D_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=38581&oldid=prevTemirkan, 09:21, 16 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата2025-12-16T09:21:40Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:21, 16 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КЕМИН РАЙОНУ</b> – Чүй <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">обл-ндагы адм. </del>бир&shy;дик. 1936-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>уюшулган. Чоң Кемин, Кичи Ке-</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КЕМИН РАЙОНУ</b> – Чүй <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">облусундагы административдик </ins>бир&shy;дик. 1936-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>уюшулган. Чоң Кемин, Кичи Ке-мин өрөөндөрүн, Чүй өрөөнүнүн чыгыш бөлүгүн </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>мин өрөөндөрүн, Чүй өрөөнүнүн чыгыш бөлүгүн</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:КЕМИН РАЙОНУ21.png | thumb | none]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:КЕМИН РАЙОНУ21.png | thumb | none]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">иң т, С</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ээлейт. Түндүгүнөн Казакстан, батышынан Чүй</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">р-ну, түштүгүнөн Нарын, түш.-чыгышынан Ысык-Көл обл. м-н чектешет. Аймагы батыштан чы&shy;гышка 170 <i>км</i>ге, түндүктөн түштүккө 13 <i>км</i>ге созулуп жатат. Аянты 3,5 миң <i>км</i><sup>2</sup>. Калкы 44,2 миң (2009). Райондо 4 шаарча (Ак-Түз, Борду, Кемин, Орловка), 10 айыл округу, 33 кыштак</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бар. Борбору – Кемин (Быстровка) шаарчасы.<br></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Райондун батышы түзөң (деңиз деңг. 1000–</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1600 <i>м</i> бийикте), чыгышы тоолуу. Түш.-баты-</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ээлейт. Түндүгүнөн Казакстан, батышынан Чүй району, түштүгүнөн Нарын, түштүк-чыгышынан Ысык-Көл облусу м-н чектешет. Аймагы батыштан чы&shy;гышка 170 <i>км</i>ге, түндүктөн түштүккө 13 <i>км</i>ге созулуп жатат. Аянты 3,5 миң <i>км</i><sup>2</sup>. Калкы 51 миң (2022). Райондо 4 шаарча (Ак-Түз, Борду, Кемин, Орловка), 10 айыл округу, 33 кыштак бар. Борбору – Кемин (Быстровка) шаарчасы.<br>Райондун батышы түзөң (деңиз деңгээлинен 1000–1600 <i>м</i> бийикте), чыгышы тоолуу. Түштүк-батышында </ins>Окторкой тоосу, Байбиченин соорусу, Көк-Жар тоосу жайгашкан. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Түндүк</ins>-чыгышында Кичи ж-а Чоң Кемин өрөөндөрү, Кемин тоосу (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бийиктиги </ins>3900 <i>м</i> чейин), Күнгөй Ала-Тоо (4770 <i>м</i>, Чоктал чокусу), Боом капчыгайы, түндүгүндө Иле Ала-Тоосу (Кемин чегиндеги эң бийик жери 4612 <i>м</i>, Ак-Кум чокусу) бар. Райондун чыгышы Кемин-Челек тоо тоомуна барып такалат. Кен байлыктары сейрек кездешүүчү металлдар: кор&shy;гошун, цинк (Ак-Түз), алтын (Камоо-Төр, Тал&shy;ды-Булак, Далпраң), висмут (Кара-Булак), аки&shy;таш теги, мрамор, гранит ж. б. Климаты кон&shy;тиненттик, кышы суугураак, жайы салкын. Ян&shy;вардын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">орточо температурасы </ins>–5––10°С, июлдуку <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">17–18°С</ins>. Жылдык жаан-чачыны 300 <i>мм</i>ден (өрөөн&shy;дөрдө) 600–700 <i>мм</i>ге (тоолордо) чейин. Тоолуу бөлүгүндө бийиктеген сайын климаты өзгөрөт. Ири суулары: Чүй, Чоң Кемин, Кичи Кемин, Бейшеке, Кызыл-Суу ж. б. Райондун түндүгүнөн <i>Чоң Чүй каналы</i> башталат. Ири көлдөрү: Чоң Көл-Төр (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">узундугу </ins>600–700 <i>м</i>, туурасы 400–500 <i>м</i>), Жаңы-Көл, Кош-Көл, Челек ж. б. Ландшафты бийиктик алкактуулук <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>өзгөрөт: жарым чөлдүү кургак талаа (1200–1900 <i>м</i>), шалбаалуу талаа (1900–2100 <i>м</i>), токой, субальп (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2600–3200 </ins><i>м</i>), альп (3100–3900 <i>м</i>), гляциалдык-ни&shy;валдык (3800 <i>м</i>ден жогору) алкактары. Дыйкан&shy;чылык зоналары негизинен ачык күрөң, күрөң, кара күрөң топурактуу. Токой 37,2 миң <i>га</i> аянт&shy;ты ээлейт. Райондо Чоң Кемин улуттук жара&shy;тылыш паркы уюшулган.<br>Калкынын көбү кыргыздар, андан тышкары орус, украин, казак, өзбек, дунган ж. б. 20дан ашуун улут өкүлдөрү жашайт. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Орточо </ins>жыштыгы 1 <i>км</i><sup>2 </sup>жерге 15 (облуста 38) киши туура келет. Калкынын 40,3%и (21,1 миң) шаардыктар, 59,7%ин (31,2 миң) элеттиктер түзөт. Эмгекке жарамдуу (35,2% же 18,7 миң адам) калктын 11,9 миңи <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">айыл чарбасында</ins>, 6,6 миңи <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өнөр жайда </ins>иштейт.<br>Райондун чарбасынын негизги тармагы – айыл чарбасы. Негизинен мал чарбасына (уяң ж-а чала уяң жүндүү кой, сүт-эт багытындагы уй ж. б.) адистешкен. Жылкы чарбасы – мал чарбасынын кошумча тармагы. Райондо 10 ири&shy;лештирилген <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">айыл чарба </ins>кооперациясы, 34 бирикме дыйкан чарбалары, 1800 майда жеке дыйкан чар&shy;балары бар. Райондо 12,1 миң уй (сааны 6,9 миң), 34,4 миң кой-эчки, 1,9 миң чочко, 6,3 миң[[File:КЕМИН РАЙОНУ22.png | thumb | Кемин шаарчасы.]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шында </del>Окторкой тоосу, Байбиченин соорусу, Көк-Жар тоосу жайгашкан. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Түн.</del>-чыгышында Кичи ж-а Чоң Кемин өрөөндөрү, Кемин тоосу (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бийикт. </del>3900 <i>м</i> чейин), Күнгөй Ала-Тоо (4770 <i>м</i>,</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>жылкы бар. Райондун <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">айыл чарбагага </ins>жарактуу жери 205 миң <i>га</i>, анын 28,1 миң <i>га</i>сы айдоо жер, 6,2 миң <i>га</i>сы табигый чабынды, 173,6 миң <i>га</i> жайыт ж. б. Дан эгиндери (12 миң <i>га</i>), тоют өсүмдүктөрү (12,7 миң <i>га</i>), картөшкө (900 <i>га</i>) ж. б. эгилет. Кемин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">районунда </ins>9 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өнөр жай </ins>ишканасы бар. Алардын ирилери: Кыргыз <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тоо </ins>металлур&shy;гия комбинаты, Кемин линолеум, акиташ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">заводдо</ins>&shy;ру ж. б. Райондун аймагы аркылуу Чалдыбар – Бишкек – Балыкчы темир ж-а автомобиль жол&shy;дору өтүп, Кемин<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </ins>Жел-Арык, Кыз-Күйөө <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">темир жол </ins>бекеттери иштейт.<br>Райондо 30 жалпы билим берүүчү орто мек&shy;теп, 33 бала бакча, 2 кесиптик-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">техникалык </ins>окуу жайы, райондук борборлоштурулган китепкана, анын 30 филиалы, 22 клуб мекемелери, 6 оорукана ж-а 7 бейтапкана бар. Райондун айылдарында 6 базар (анын бирөө мал базар) иштейт. «Эмгек жарчысы» гезити чыгат. Райондун аймагында&shy;гы <i>Чоң Кемин өрөөнү,</i> андагы <i>Көк-Ойрок</i> жайлоо&shy;су, <i>Боом</i> ж. б. капчыгайлары кооз; туризм, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой </ins>эле альпинизмди өнүктүрүүгө зор мүмкүнчүлүктөр бар. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Чоктал чокусу), Боом капчыгайы, түндүгүндө</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Иле Ала-Тоосу (Кемин чегиндеги эң бийик жери 4612 <i>м</i>, Ак-Кум чокусу) бар. Райондун чыгышы Кемин-Челек тоо тоомуна барып такалат. Кен байлыктары сейрек кездешүүчү металлдар: кор&shy;гошун, цинк (Ак-Түз), алтын (Камоо-Төр, Тал&shy;ды-Булак, Далпраң), висмут (Кара-Булак), аки&shy;таш теги, мрамор, гранит ж. б. Климаты кон&shy;тиненттик, кышы суугураак, жайы салкын. Ян&shy;вардын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">орт. темп-расы </del>–5––10°С, июлдуку <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">17–</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">18°С</del>. Жылдык жаан-чачыны 300 <i>мм</i>ден (өрөөн&shy;дөрдө) 600–700 <i>мм</i>ге (тоолордо) чейин. Тоолуу</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>бөлүгүндө бийиктеген сайын климаты өзгөрөт. Ири суулары: Чүй, Чоң Кемин, Кичи Кемин, Бейшеке, Кызыл-Суу ж. б. Райондун түндүгүнөн</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><i>Чоң Чүй каналы</i> башталат. Ири көлдөрү: Чоң Көл-Төр (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">уз. </del>600–700 <i>м</i>, туурасы 400–500 <i>м</i>),</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Жаңы-Көл, Кош-Көл, Челек ж. б. Ландшафты бийиктик алкактуулук <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>өзгөрөт: жарым</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чөлдүү кургак талаа (1200–1900 <i>м</i>), шалбаалуу</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>талаа (1900–2100 <i>м</i>), токой, субальп (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2600–</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3200 </del><i>м</i>), альп (3100–3900 <i>м</i>), гляциалдык-ни&shy;валдык (3800 <i>м</i>ден жогору) алкактары. Дыйкан&shy;чылык зоналары негизинен ачык күрөң, күрөң, кара күрөң топурактуу. Токой 37,2 миң <i>га</i> аянт&shy;ты ээлейт. Райондо Чоң Кемин улуттук жара&shy;тылыш паркы уюшулган.<br></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Калкынын көбү кыргыздар, андан тышкары орус, украин, казак, өзбек, дунган ж. б. 20дан ашуун улут өкүлдөрү жашайт. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Орт. </del>жыштыгы 1 <i>км</i><sup>2 </sup>жерге 15 (облуста 38) киши туура келет. Калкынын 40,3%и (21,1 миң) шаардыктар, 59,7%ин (31,2 миң) элеттиктер түзөт. Эмгекке жарамдуу (35,2% же 18,7 миң адам) калктын 11,9 миңи <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а. ч-да</del>, 6,6 миңи <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ө. ж-да </del>иштейт.<br></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Райондун чарбасынын негизги тармагы –</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>айыл чарбасы. Негизинен мал чарбасына (уяң ж-а чала уяң жүндүү кой, сүт-эт багытындагы</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>уй ж. б.) адистешкен. Жылкы чарбасы – мал</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чарбасынын кошумча тармагы. Райондо 10 ири&shy;лештирилген <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а. ч. </del>кооперациясы, 34 бирикме дыйкан чарбалары, 1800 майда жеке дыйкан чар&shy;балары бар. Райондо 12,1 миң уй (сааны 6,9 миң), 34,4 миң кой-эчки, 1,9 миң чочко, 6,3 миң</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:КЕМИН РАЙОНУ22.png | thumb | Кемин шаарчасы.]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>жылкы бар. Райондун <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а. ч-га </del>жарактуу жери 205 миң <i>га</i>, анын 28,1 миң <i>га</i>сы айдоо жер, 6,2 миң <i>га</i>сы табигый чабынды, 173,6 миң <i>га</i> жайыт ж. б. Дан эгиндери (12 миң <i>га</i>), тоют</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өсүмдүктөрү (12,7 миң <i>га</i>), картөшкө (900 <i>га</i>)</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ж. б. эгилет. Кемин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">р-нунда </del>9 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ө. ж. </del>ишканасы бар. Алардын ирилери: Кыргыз<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-Тоо </del>металлур&shy;гия комбинаты, Кемин линолеум, акиташ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">з-ддо</del>&shy;ру ж. б. Райондун аймагы аркылуу Чалдыбар –</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Бишкек – Балыкчы темир ж-а автомобиль жол&shy;дору өтүп, Кемин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">– </del>Жел-Арык, Кыз-Күйөө <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">т. ж.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>бекеттери иштейт.<br></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Райондо 30 жалпы билим берүүчү орто мек&shy;теп, 33 бала бакча, 2 кесиптик-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тех. </del>окуу жайы, райондук борборлоштурулган китепкана, анын 30 филиалы, 22 клуб мекемелери, 6 оорукана ж-а 7 бейтапкана бар. Райондун айылдарында 6 базар (анын бирөө мал базар) иштейт. «Эмгек жарчысы» гезити чыгат. Райондун аймагында&shy;гы <i>Чоң Кемин өрөөнү,</i> андагы <i>Көк-Ойрок</i> жайлоо&shy;су, <i>Боом</i> ж. б. капчыгайлары кооз; туризм, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле альпинизмди өнүктүрүүгө зор мүмкүнчүлүктөр бар. </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p align='right'><i type='author'>А. Мырзаев.</i></p></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p align='right'><i type='author'>А. Мырзаев.</i></p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 204-256 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 204-256 бб]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Temirkanhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%95%D0%9C%D0%98%D0%9D_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=35255&oldid=prevKadyrm: 1 версия2025-11-10T08:29:56Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:29, 10 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%95%D0%9C%D0%98%D0%9D_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=35254&oldid=prevvol4>KadyrM, 02:24, 10 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 карата2025-11-10T02:24:58Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>КЕМИН РАЙОНУ</b> – Чүй обл-ндагы адм. бир&shy;дик. 1936-ж. уюшулган. Чоң Кемин, Кичи Ке-<br />
мин өрөөндөрүн, Чүй өрөөнүнүн чыгыш бөлүгүн<br />
м<br />
[[File:КЕМИН РАЙОНУ21.png | thumb | none]]иң т, С<br />
ээлейт. Түндүгүнөн Казакстан, батышынан Чүй<br />
р-ну, түштүгүнөн Нарын, түш.-чыгышынан Ысык-Көл обл. м-н чектешет. Аймагы батыштан чы&shy;гышка 170 <i>км</i>ге, түндүктөн түштүккө 13 <i>км</i>ге созулуп жатат. Аянты 3,5 миң <i>км</i><sup>2</sup>. Калкы 44,2 миң (2009). Райондо 4 шаарча (Ак-Түз, Борду, Кемин, Орловка), 10 айыл округу, 33 кыштак<br />
бар. Борбору – Кемин (Быстровка) шаарчасы.<br><br />
Райондун батышы түзөң (деңиз деңг. 1000–<br />
1600 <i>м</i> бийикте), чыгышы тоолуу. Түш.-баты-<br />
<br />
<br />
<br />
шында Окторкой тоосу, Байбиченин соорусу, Көк-Жар тоосу жайгашкан. Түн.-чыгышында Кичи ж-а Чоң Кемин өрөөндөрү, Кемин тоосу (бийикт. 3900 <i>м</i> чейин), Күнгөй Ала-Тоо (4770 <i>м</i>,<br />
Чоктал чокусу), Боом капчыгайы, түндүгүндө<br />
Иле Ала-Тоосу (Кемин чегиндеги эң бийик жери 4612 <i>м</i>, Ак-Кум чокусу) бар. Райондун чыгышы Кемин-Челек тоо тоомуна барып такалат. Кен байлыктары сейрек кездешүүчү металлдар: кор&shy;гошун, цинк (Ак-Түз), алтын (Камоо-Төр, Тал&shy;ды-Булак, Далпраң), висмут (Кара-Булак), аки&shy;таш теги, мрамор, гранит ж. б. Климаты кон&shy;тиненттик, кышы суугураак, жайы салкын. Ян&shy;вардын орт. темп-расы –5––10°С, июлдуку 17–<br />
18°С. Жылдык жаан-чачыны 300 <i>мм</i>ден (өрөөн&shy;дөрдө) 600–700 <i>мм</i>ге (тоолордо) чейин. Тоолуу<br />
бөлүгүндө бийиктеген сайын климаты өзгөрөт. Ири суулары: Чүй, Чоң Кемин, Кичи Кемин, Бейшеке, Кызыл-Суу ж. б. Райондун түндүгүнөн<br />
<i>Чоң Чүй каналы</i> башталат. Ири көлдөрү: Чоң Көл-Төр (уз. 600–700 <i>м</i>, туурасы 400–500 <i>м</i>),<br />
Жаңы-Көл, Кош-Көл, Челек ж. б. Ландшафты бийиктик алкактуулук б-ча өзгөрөт: жарым<br />
чөлдүү кургак талаа (1200–1900 <i>м</i>), шалбаалуу<br />
талаа (1900–2100 <i>м</i>), токой, субальп (2600–<br />
3200 <i>м</i>), альп (3100–3900 <i>м</i>), гляциалдык-ни&shy;валдык (3800 <i>м</i>ден жогору) алкактары. Дыйкан&shy;чылык зоналары негизинен ачык күрөң, күрөң, кара күрөң топурактуу. Токой 37,2 миң <i>га</i> аянт&shy;ты ээлейт. Райондо Чоң Кемин улуттук жара&shy;тылыш паркы уюшулган.<br><br />
Калкынын көбү кыргыздар, андан тышкары орус, украин, казак, өзбек, дунган ж. б. 20дан ашуун улут өкүлдөрү жашайт. Орт. жыштыгы 1 <i>км</i><sup>2 </sup>жерге 15 (облуста 38) киши туура келет. Калкынын 40,3%и (21,1 миң) шаардыктар, 59,7%ин (31,2 миң) элеттиктер түзөт. Эмгекке жарамдуу (35,2% же 18,7 миң адам) калктын 11,9 миңи а. ч-да, 6,6 миңи ө. ж-да иштейт.<br><br />
Райондун чарбасынын негизги тармагы –<br />
айыл чарбасы. Негизинен мал чарбасына (уяң ж-а чала уяң жүндүү кой, сүт-эт багытындагы<br />
уй ж. б.) адистешкен. Жылкы чарбасы – мал<br />
чарбасынын кошумча тармагы. Райондо 10 ири&shy;лештирилген а. ч. кооперациясы, 34 бирикме дыйкан чарбалары, 1800 майда жеке дыйкан чар&shy;балары бар. Райондо 12,1 миң уй (сааны 6,9 миң), 34,4 миң кой-эчки, 1,9 миң чочко, 6,3 миң<br />
<br />
[[File:КЕМИН РАЙОНУ22.png | thumb | Кемин шаарчасы.]]<br />
жылкы бар. Райондун а. ч-га жарактуу жери 205 миң <i>га</i>, анын 28,1 миң <i>га</i>сы айдоо жер, 6,2 миң <i>га</i>сы табигый чабынды, 173,6 миң <i>га</i> жайыт ж. б. Дан эгиндери (12 миң <i>га</i>), тоют<br />
өсүмдүктөрү (12,7 миң <i>га</i>), картөшкө (900 <i>га</i>)<br />
ж. б. эгилет. Кемин р-нунда 9 ө. ж. ишканасы бар. Алардын ирилери: Кыргыз-Тоо металлур&shy;гия комбинаты, Кемин линолеум, акиташ з-ддо&shy;ру ж. б. Райондун аймагы аркылуу Чалдыбар –<br />
Бишкек – Балыкчы темир ж-а автомобиль жол&shy;дору өтүп, Кемин – Жел-Арык, Кыз-Күйөө т. ж.<br />
бекеттери иштейт.<br><br />
Райондо 30 жалпы билим берүүчү орто мек&shy;теп, 33 бала бакча, 2 кесиптик-тех. окуу жайы, райондук борборлоштурулган китепкана, анын 30 филиалы, 22 клуб мекемелери, 6 оорукана ж-а 7 бейтапкана бар. Райондун айылдарында 6 базар (анын бирөө мал базар) иштейт. «Эмгек жарчысы» гезити чыгат. Райондун аймагында&shy;гы <i>Чоң Кемин өрөөнү,</i> андагы <i>Көк-Ойрок</i> жайлоо&shy;су, <i>Боом</i> ж. б. капчыгайлары кооз; туризм, о. эле альпинизмди өнүктүрүүгө зор мүмкүнчүлүктөр бар. <br />
<p align='right'><i type='author'>А. Мырзаев.</i></p><br />
[[Категория:4-том, 204-256 бб]]<br />
</div>vol4>KadyrM