<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%9A%D0%98%D0%95%D0%92_%D0%9E%D0%A0%D0%A3%D0%A1_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98</id>
	<title>КИЕВ ОРУС МАМЛЕКЕТИ - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%9A%D0%98%D0%95%D0%92_%D0%9E%D0%A0%D0%A3%D0%A1_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%98%D0%95%D0%92_%D0%9E%D0%A0%D0%A3%D0%A1_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-23T10:20:45Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%98%D0%95%D0%92_%D0%9E%D0%A0%D0%A3%D0%A1_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&amp;diff=41475&amp;oldid=prev</id>
		<title>Temirkan, 08:08, 29 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%98%D0%95%D0%92_%D0%9E%D0%A0%D0%A3%D0%A1_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&amp;diff=41475&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-12-29T08:08:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;08:08, 29 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;b type=&#039;title&#039;&amp;gt;КИ&amp;amp;#769;ЕВ ОРУС МАМЛЕКЕТИ&amp;lt;/b&amp;gt; , Б а й ы р к ы о р у с м а м л е к е т и – Чыгыш Европадагы байыркы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;феод. &lt;/del&gt;мамлекет (9–12-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к.&lt;/del&gt;). &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;К. о. м-нин &lt;/del&gt;түзүлүшү&amp;amp;shy;нө негизинен чыгыш славян уруулары ж-а Скан&amp;amp;shy;динавиядан Чыгыш Европага келген варягдар&amp;amp;shy;дын таасири тийип, түштүгүнөн Тамань &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. а.&lt;/del&gt;, батышынан Днестр ж-а Висла &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;д.&lt;/del&gt;, түндүгүнөн Двинанын жогорку агымы м-н чектешкен. 18-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дын &lt;/del&gt;2-чейрегинде Г. З. Байер, Г. Ф. Мил&amp;amp;shy;лер ж. б. иштеп чыккан «норман теориясы» &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б-ча &lt;/del&gt;байыркы орус мамлекетинин түзүлүшүнө варягдар (норманндар) негизги роль ойногон. Ал эми Нестор жазган «Убактылуу жылдардын повести» &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б-ча &lt;/del&gt;варягдар алгачкы мезгилде сла&amp;amp;shy;вян (словен, кривич) ж-а финн (чуд, мер, вест) урууларынан салык гана чогултуп турган. Ки&amp;amp;shy;йин бул уруулар көтөрүлүш чыгарып, салык төлөөдөн кутулган, бирок ички бытырандылык&amp;amp;shy;тын натыйжасында князь катары варяг Рюрик м-н анын жакын туугандарын чакырууга арга&amp;amp;shy;сыз болгон. Аскольд м-н Дир башында турган Рюриктин жарым кошууну түштүктү көздөй жылып, Киевге отурукташса, Рюрик Новгород&amp;amp;shy;до калган. Түштүктөгү варягдар ылдамыраак, ал эми түндүктөгү скандинавия уруулары жа&amp;amp;shy;йыраак ассимиляциялашууга дуушар болгон. Рюрик өлгөндөн кийин анын тууганы Олег 882-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;Киевди алып, Новгороддун түндүгү м-н Киевдин түштүгүн бириктирген ж-а Эски Ладога, Гнёздова ж. б. жерлерди кошуп, борбору &amp;lt;i&amp;gt;Киев&amp;lt;/i&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ш.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;b type=&#039;title&#039;&amp;gt;КИ&amp;amp;#769;ЕВ ОРУС МАМЛЕКЕТИ&amp;lt;/b&amp;gt; , Б а й ы р к ы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/ins&gt;о р у с &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/ins&gt;м а м л е к е т и – Чыгыш Европадагы байыркы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;феодалдык &lt;/ins&gt;мамлекет (9–12-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдар&lt;/ins&gt;). &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Киев орус мамлекетинин &lt;/ins&gt;түзүлүшү&amp;amp;shy;нө негизинен чыгыш славян уруулары ж-а Скан&amp;amp;shy;динавиядан Чыгыш Европага келген варягдар&amp;amp;shy;дын таасири тийип, түштүгүнөн Тамань &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жарым аралы&lt;/ins&gt;, батышынан Днестр ж-а Висла &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;дарыялары&lt;/ins&gt;, түндүгүнөн Двинанын жогорку агымы м-н чектешкен. 18-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдын &lt;/ins&gt;2-чейрегинде Г. З. Байер, Г. Ф. Мил&amp;amp;shy;лер ж. б. иштеп чыккан «норман теориясы» &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;боюнча &lt;/ins&gt;байыркы орус мамлекетинин түзүлүшүнө варягдар (норманндар) негизги роль ойногон. Ал эми Нестор жазган «Убактылуу жылдардын повести» &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;боюнча &lt;/ins&gt;варягдар алгачкы мезгилде сла&amp;amp;shy;вян (словен, кривич) ж-а финн (чуд, мер, вест) урууларынан салык гана чогултуп турган. Ки&amp;amp;shy;йин бул уруулар көтөрүлүш чыгарып, салык төлөөдөн кутулган, бирок ички бытырандылык&amp;amp;shy;тын натыйжасында князь катары варяг Рюрик м-н анын жакын туугандарын чакырууга арга&amp;amp;shy;сыз болгон. Аскольд м-н Дир башында турган Рюриктин жарым кошууну түштүктү көздөй жылып, Киевге отурукташса, Рюрик Новгород&amp;amp;shy;до калган. Түштүктөгү варягдар ылдамыраак, ал эми түндүктөгү скандинавия уруулары жа&amp;amp;shy;йыраак ассимиляциялашууга дуушар болгон. Рюрик өлгөндөн кийин анын тууганы Олег 882-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;Киевди алып, Новгороддун түндүгү м-н Киевдин түштүгүн бириктирген ж-а Эски Ладога, Гнёздова ж. б. жерлерди кошуп, борбору &amp;lt;i&amp;gt;Киев&amp;lt;/i&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;шаары &lt;/ins&gt;болгон Байыркы орус мамлекетин түзгөн. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;988–89&lt;/ins&gt;-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылдарда Киев орус мамлекетинин &lt;/ins&gt;улуу князы Владимир I Свя&amp;amp;shy;тославич христиан динин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;мамлекеттик &lt;/ins&gt;динге айлан&amp;amp;shy;дырган. Киев, Новгород, Ладога, Белоозёр, Рос&amp;amp;shy;тов, Суздаль, Псков, Полоцк ж. б. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;шаарларда &lt;/ins&gt;кол өнөрчүлүк, дыйканчылык, мал чарбачылык, соода, агартуу иштери өнүгүп, Ярослав Мудрый&amp;amp;shy;дын (1019–54) тушунда &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Киев орус мамлекети &lt;/ins&gt;өнүгүүнүн жо-&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;болгон Байыркы орус мамлекетин түзгөн. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;988–&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;89&lt;/del&gt;-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. К. о. м-нин &lt;/del&gt;улуу князы Владимир I Свя&amp;amp;shy;тославич христиан динин &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;мамл. &lt;/del&gt;динге айлан&amp;amp;shy;дырган. Киев, Новгород, Ладога, Белоозёр, Рос&amp;amp;shy;тов, Суздаль, Псков, Полоцк ж. б. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ш-да &lt;/del&gt;кол&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;өнөрчүлүк, дыйканчылык, мал чарбачылык,&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;соода, агартуу иштери өнүгүп, Ярослав Мудрый&amp;amp;shy;дын (1019–54) тушунда &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;К. о. м. &lt;/del&gt;өнүгүүнүн жо-&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:КИЕВ ОРУС МАМЛЕКЕТИ28.png | thumb | &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;К няз ь &lt;/del&gt;Владимир &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Свят ос лавич т ин &lt;/del&gt;Днепр жээгиндеги &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;эс телиги&lt;/del&gt;. 1853 . &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ску льп т ор лор &lt;/del&gt;: В. И. Демут-Малинов&amp;amp;shy;ский, П. К. Клодт. Архитектор К. А. Тон.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:КИЕВ ОРУС МАМЛЕКЕТИ28.png | thumb | &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Князь &lt;/ins&gt;Владимир &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Святославичтин &lt;/ins&gt;Днепр жээгиндеги &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;эстелиги&lt;/ins&gt;. 1853 . &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Скульпторлор&lt;/ins&gt;: В. И. Демут-Малинов&amp;amp;shy;ский, П. К. Клодт. Архитектор К. А. Тон.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;горку баскычына жеткен. Бул мезгилде дин кызматкерлери маанилүү орунду ээлеп, чиркөөнү Константинополдун патриархы дайындоочу митрополит башкарган ж-а коомдук мамилелер&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;горку баскычына жеткен. Бул мезгилде дин кызматкерлери маанилүү орунду ээлеп, чиркөөнү Константинополдун патриархы дайындоочу митрополит башкарган ж-а коомдук мамилелер «Русская правда» ж. б. укуктук актылар м-н көзөмөлдөнүп турган. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Түштүк &lt;/ins&gt;ж-а батыш славян&amp;amp;shy;дар, Византия, Батыш Европа, Кавказ, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Орто &lt;/ins&gt;Азия элдери м-н байланыш түзүлгөн. 11-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдын &lt;/ins&gt;аягын&amp;amp;shy;да кыпчактардын кол салуусунан ж-а орус княз&amp;amp;shy;дарынын ич ара талаш-тартыштарынан мамле&amp;amp;shy;кет начарлаган. 12-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдын &lt;/ins&gt;башында &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Киев орус мамлекетинде феодалдык &lt;/ins&gt;бытырандылык башталган. Мамлекеттин биримдүүлүгүн сактап калууга 1113–25-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылдарда &lt;/ins&gt;баш&amp;amp;shy;карган князь Владимир II Мономах ж-а анын уулу Мстислав (1125–32) аракет кылган, бирок 12-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдын &lt;/ins&gt;2-жарымында бытырандылык күчөп, Новгород ж-а Псков өз алдынча бөлүнүп, мам&amp;amp;shy;лекет кулаган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«Русская правда» ж. б. укуктук актылар м-н көзөмөлдөнүп турган. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Түш. &lt;/del&gt;ж-а батыш славян&amp;amp;shy;дар, Византия, Батыш Европа, Кавказ, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;О. &lt;/del&gt;Азия элдери м-н байланыш түзүлгөн. 11-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дын &lt;/del&gt;аягын&amp;amp;shy;да кыпчактардын кол салуусунан ж-а орус княз&amp;amp;shy;дарынын ич ара талаш-тартыштарынан мамле&amp;amp;shy;кет начарлаган. 12-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дын &lt;/del&gt;башында &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;К. о. м-нде феод. &lt;/del&gt;бытырандылык башталган. Мамлекеттин&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;биримдүүлүгүн сактап калууга 1113–25-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;баш&amp;amp;shy;карган князь Владимир II Мономах ж-а анын уулу Мстислав (1125–32) аракет кылган, бирок&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;12-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дын &lt;/del&gt;2-жарымында бытырандылык күчөп, Новгород ж-а Псков өз алдынча бөлүнүп, мам&amp;amp;shy;лекет кулаган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:4-том, 257-306 бб]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:4-том, 257-306 бб]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%98%D0%95%D0%92_%D0%9E%D0%A0%D0%A3%D0%A1_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&amp;diff=35854&amp;oldid=prev</id>
		<title>vol4&gt;KadyrM, 10:39, 12 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%98%D0%95%D0%92_%D0%9E%D0%A0%D0%A3%D0%A1_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&amp;diff=35854&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-11-12T10:39:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:39, 12 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>vol4&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%98%D0%95%D0%92_%D0%9E%D0%A0%D0%A3%D0%A1_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&amp;diff=35855&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%98%D0%95%D0%92_%D0%9E%D0%A0%D0%A3%D0%A1_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&amp;diff=35855&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-11-12T04:50:02Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Жаңы барак&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;b type=&amp;#039;title&amp;#039;&amp;gt;КИ&amp;amp;#769;ЕВ ОРУС МАМЛЕКЕТИ&amp;lt;/b&amp;gt; , Б а й ы р к ы о р у с м а м л е к е т и – Чыгыш Европадагы байыркы феод. мамлекет (9–12-к.). К. о. м-нин түзүлүшү&amp;amp;shy;нө негизинен чыгыш славян уруулары ж-а Скан&amp;amp;shy;динавиядан Чыгыш Европага келген варягдар&amp;amp;shy;дын таасири тийип, түштүгүнөн Тамань ж. а., батышынан Днестр ж-а Висла д., түндүгүнөн Двинанын жогорку агымы м-н чектешкен. 18-к-дын 2-чейрегинде Г. З. Байер, Г. Ф. Мил&amp;amp;shy;лер ж. б. иштеп чыккан «норман теориясы» б-ча байыркы орус мамлекетинин түзүлүшүнө варягдар (норманндар) негизги роль ойногон. Ал эми Нестор жазган «Убактылуу жылдардын повести» б-ча варягдар алгачкы мезгилде сла&amp;amp;shy;вян (словен, кривич) ж-а финн (чуд, мер, вест) урууларынан салык гана чогултуп турган. Ки&amp;amp;shy;йин бул уруулар көтөрүлүш чыгарып, салык төлөөдөн кутулган, бирок ички бытырандылык&amp;amp;shy;тын натыйжасында князь катары варяг Рюрик м-н анын жакын туугандарын чакырууга арга&amp;amp;shy;сыз болгон. Аскольд м-н Дир башында турган Рюриктин жарым кошууну түштүктү көздөй жылып, Киевге отурукташса, Рюрик Новгород&amp;amp;shy;до калган. Түштүктөгү варягдар ылдамыраак, ал эми түндүктөгү скандинавия уруулары жа&amp;amp;shy;йыраак ассимиляциялашууга дуушар болгон. Рюрик өлгөндөн кийин анын тууганы Олег 882-ж. Киевди алып, Новгороддун түндүгү м-н Киевдин түштүгүн бириктирген ж-а Эски Ладога, Гнёздова ж. б. жерлерди кошуп, борбору &amp;lt;i&amp;gt;Киев&amp;lt;/i&amp;gt; ш.&lt;br /&gt;
болгон Байыркы орус мамлекетин түзгөн. 988–&lt;br /&gt;
89-ж. К. о. м-нин улуу князы Владимир I Свя&amp;amp;shy;тославич христиан динин мамл. динге айлан&amp;amp;shy;дырган. Киев, Новгород, Ладога, Белоозёр, Рос&amp;amp;shy;тов, Суздаль, Псков, Полоцк ж. б. ш-да кол&lt;br /&gt;
өнөрчүлүк, дыйканчылык, мал чарбачылык,&lt;br /&gt;
соода, агартуу иштери өнүгүп, Ярослав Мудрый&amp;amp;shy;дын (1019–54) тушунда К. о. м. өнүгүүнүн жо-&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:КИЕВ ОРУС МАМЛЕКЕТИ28.png | thumb | К няз ь Владимир Свят ос лавич т ин Днепр жээгиндеги эс телиги. 1853 . Ску льп т ор лор : В. И. Демут-Малинов&amp;amp;shy;ский, П. К. Клодт. Архитектор К. А. Тон.]]&lt;br /&gt;
горку баскычына жеткен. Бул мезгилде дин кызматкерлери маанилүү орунду ээлеп, чиркөөнү Константинополдун патриархы дайындоочу митрополит башкарган ж-а коомдук мамилелер&lt;br /&gt;
«Русская правда» ж. б. укуктук актылар м-н көзөмөлдөнүп турган. Түш. ж-а батыш славян&amp;amp;shy;дар, Византия, Батыш Европа, Кавказ, О. Азия элдери м-н байланыш түзүлгөн. 11-к-дын аягын&amp;amp;shy;да кыпчактардын кол салуусунан ж-а орус княз&amp;amp;shy;дарынын ич ара талаш-тартыштарынан мамле&amp;amp;shy;кет начарлаган. 12-к-дын башында К. о. м-нде феод. бытырандылык башталган. Мамлекеттин&lt;br /&gt;
биримдүүлүгүн сактап калууга 1113–25-ж. баш&amp;amp;shy;карган князь Владимир II Мономах ж-а анын уулу Мстислав (1125–32) аракет кылган, бирок&lt;br /&gt;
12-к-дын 2-жарымында бытырандылык күчөп, Новгород ж-а Псков өз алдынча бөлүнүп, мам&amp;amp;shy;лекет кулаган.&lt;br /&gt;
[[Категория:4-том, 257-306 бб]]&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
</feed>