КИРОВ (Россиядагы шаар) - Түзөтүүлөр тарыхы

Temirkan, 07:50, 4 Март (Жалган куран) 2026 карата

2026-03-04T07:50:22Z

← Мурунку нускасы		07:50, 4 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	[[Файл:Кир.jpg\|thumb\|293x293px\|Киров шаары]]		[[Файл:Кир.jpg\|thumb\|293x293px\|Киров шаары]]
	<b type='title'>КИ́РОВ</b> (1781-жылга чейин Х л ы н о в, 1934-жылга чейин В я т к а) – Россиядагы шаар (1708-жылдан). Киров облусунун административдик борбору. Вятка дарыясындагы порт. Калкы ~~464~~,6 миң (~~2008~~). Ири автомобиль жана темир жол тоому, аэропорту бар. Алгач Вятка дарыясынын оң жээгинде жайгашып, Вятка аталган. 1489-жылы Россия мамлекетинин курамына кирген. Сибирь (1708–1727) жана Казан (1727–1780) губернияларындагы шаар. Вятка провинциясынын административдик борбору (1719–1780). XIX–XX кылымдын башында саясий сүргүн жайы болгон. Кировдо А. И. Герцен, А. Л. Витберг жана Ф. Ф. Павленков, А. И. Герцен сүргүндө болушкан. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде маанилүү тыл борбору болуп, бул шаарга бир нече ири өнөр жай ишканалары [анын ичинде «Красный инструментальшик» (азыр КРИН аспап) заводу жана Коломна паровоз куруу заводу] эвакуацияланган. Ноговицынск (биздин заманга чейинки VII–III кылымдар) жана Чижевск (VIII–IIII кылымдар) шаар чалдыбарлары, Ыйык-Успенье Трифон эркектер монастырь ансамбли беш башкы Успенье собору менен (1684–1689), Благовещенье, Троица чиркөөлөрү, классицизм стилиндеги турак жайлар (XVIII–XIX кылымдар) сакталган. С. Я. Машковцевдин (1792–1796), Жмакиндердин (1815) чарбагы, көпөс Я. А. Прозоровдун үйү (1871–1872) жана башкалар сакталган. Өнөр жайынын негизги тармактары: машина куруу (анын ичинде станок жана прибор куруу), электр-техника, металл иштетүү, микробиология, жыгаччылык, булгаары, бут кийим («Артэкс»), кебез-кездеме («Вятка-текс»), «Новая Вятка» жыгач такталар комбинаты, тамак-аш («Здрава», «Вятушка»). Чопо оюнчуктар өндүрүшү («Комтех») иштейт. Жети илим изилдөө институту (педагогикалык, политехникалык, айыл чарба), жогорку окуу жайлардын филиалдары (финансы-экономика жана медицина), калк китепканалары, музейлер (сүрөт, край таануу, вяткалык көркөм кол өнөрчүлөрдүн, К. Э. Циолковский атындагы авиа жана космонавтика), А. С. Гриндин, М. Е. Салтыков-Щедриндин үй-музейлери, театрлар (драма, куурчак жана башкалар), филармония, камералык оркестр бар. Ботаникалык бак жана планетарий уюштурулган. Советтик мамлекеттик жана партиялык ишмер С. М. Кировдун ысымынан аталган.		<b type='title'>КИ́РОВ</b> (1781-жылга чейин Х л ы н о в, 1934-жылга чейин В я т к а) – Россиядагы шаар (1708-жылдан). Киров облусунун административдик борбору. Вятка дарыясындагы порт. Калкы 475,8 миң (2025). Ири автомобиль жана темир жол тоому, аэропорту бар. Алгач Вятка дарыясынын оң жээгинде жайгашып, Вятка аталган. 1489-жылы Россия мамлекетинин курамына кирген. Сибирь (1708–1727) жана Казан (1727–1780) губернияларындагы шаар. Вятка провинциясынын административдик борбору (1719–1780). XIX–XX кылымдын башында саясий сүргүн жайы болгон. Кировдо А. И. Герцен, А. Л. Витберг жана Ф. Ф. Павленков, А. И. Герцен сүргүндө болушкан. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде маанилүү тыл борбору болуп, бул шаарга бир нече ири өнөр жай ишканалары [анын ичинде «Красный инструментальшик» (азыр КРИН аспап) заводу жана Коломна паровоз куруу заводу] эвакуацияланган. Ноговицынск (биздин заманга чейинки VII–III кылымдар) жана Чижевск (VIII–IIII кылымдар) шаар чалдыбарлары, Ыйык-Успенье Трифон эркектер монастырь ансамбли беш башкы Успенье собору менен (1684–1689), Благовещенье, Троица чиркөөлөрү, классицизм стилиндеги турак жайлар (XVIII–XIX кылымдар) сакталган. С. Я. Машковцевдин (1792–1796), Жмакиндердин (1815) чарбагы, көпөс Я. А. Прозоровдун үйү (1871–1872) жана башкалар сакталган. Өнөр жайынын негизги тармактары: машина куруу (анын ичинде станок жана прибор куруу), электр-техника, металл иштетүү, микробиология, жыгаччылык, булгаары, бут кийим («Артэкс»), кебез-кездеме («Вятка-текс»), «Новая Вятка» жыгач такталар комбинаты, тамак-аш («Здрава», «Вятушка»). Чопо оюнчуктар өндүрүшү («Комтех») иштейт. Жети илим изилдөө институту (педагогикалык, политехникалык, айыл чарба), жогорку окуу жайлардын филиалдары (финансы-экономика жана медицина), калк китепканалары, музейлер (сүрөт, край таануу, вяткалык көркөм кол өнөрчүлөрдүн, К. Э. Циолковский атындагы авиа жана космонавтика), А. С. Гриндин, М. Е. Салтыков-Щедриндин үй-музейлери, театрлар (драма, куурчак жана башкалар), филармония, камералык оркестр бар. Ботаникалык бак жана планетарий уюштурулган. Советтик мамлекеттик жана партиялык ишмер С. М. Кировдун ысымынан аталган.
	[[Категория:4-том, 257-306 бб]]		[[Категория:4-том, 257-306 бб]]

Temirkan: Temirkan moved page КИРОВ шаары to КИРОВ (Россиядагы шаар)

2026-03-04T07:48:13Z

Temirkan moved page КИРОВ шаары to КИРОВ (Россиядагы шаар)

← Мурунку нускасы	07:48, 4 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы
(Айырма жок)

Temirkan, 07:47, 4 Март (Жалган куран) 2026 карата

2026-03-04T07:47:43Z

← Мурунку нускасы		07:47, 4 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	[[Файл:Кир.jpg\|thumb\|293x293px\|Киров шаары]]		[[Файл:Кир.jpg\|thumb\|293x293px\|Киров шаары]]
	<b type='title'>КИ́РОВ</b> (1781-жылга чейин Х л ы н о в, 1934-жылга чейин В я т к а) – Россиядагы шаар (1708-жылдан). Киров облусунун административдик борбору. Вятка дарыясындагы порт. Калкы 464,6 миң (2008). Ири автомобиль жана темир жол тоому, аэропорту бар. Алгач Вятка дарыясынын оң жээгинде жайгашып, Вятка аталган. 1489-жылы Россия мамлекетинин курамына кирген. Сибирь (1708–1727) жана Казан (1727–1780) губернияларындагы шаар. Вятка провинциясынын административдик борбору (1719–1780). XIX–XX кылымдын башында саясий сүргүн жайы болгон. Кировдо А. И. Герцен, А. Л. Витберг жана Ф. Ф. Павленков, А. И. Герцен сүргүндө болушкан. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде маанилүү тыл борбору болуп, бул шаарга бир нече ири өнөр жай ишканалары [анын ичинде «Красный инструментальшик» (азыр КРИН аспап) заводу жана Коломна паровоз куруу заводу] эвакуацияланган. Ноговицынск (биздин заманга чейинки VII–III кылымдар) жана Чижевск (VIII–IIII кылымдар) шаар чалдыбарлары, Ыйык-Успенье Трифон эркектер монастырь ансамбли беш башкы Успенье собору менен (1684–1689), Благовещенье, Троица чиркөөлөрү, классицизм стилиндеги турак жайлар (XVIII–XIX кылымдар) сакталган. С. Я. Машковцевдин (1792–1796), Жмакиндердин (1815) чарбагы, көпөс Я. А. Прозоровдун үйү (1871–1872) жана башкалар сакталган. Өнөр жайынын негизги тармактары: машина куруу (анын ичинде станок жана прибор куруу), электр-техника, металл иштетүү, микробиология, жыгаччылык, булгаары, бут кийим («Артэкс»), кебез-кездеме («Вятка-текс»), «Новая Вятка» жыгач такталар комбинаты, тамак-аш («Здрава», «Вятушка»). Чопо оюнчуктар өндүрүшү («Комтех») иштейт. Жети ~~Илим~~ изилдөө институту (педагогикалык, политехникалык, айыл чарба), жогорку окуу жайлардын филиалдары (финансы-экономика жана медицина), калк китепканалары, музейлер (сүрөт, край таануу, вяткалык көркөм кол өнөрчүлөрдүн, К. Э. Циолковский атындагы авиа жана космонавтика), А. С. Гриндин, М. Е. Салтыков-Щедриндин үй-музейлери, театрлар (драма, куурчак жана башкалар), филармония, камералык оркестр бар. Ботаникалык бак жана планетарий уюштурулган. Советтик мамлекеттик жана партиялык ишмер С. М. Кировдун ысымынан аталган.		<b type='title'>КИ́РОВ</b> (1781-жылга чейин Х л ы н о в, 1934-жылга чейин В я т к а) – Россиядагы шаар (1708-жылдан). Киров облусунун административдик борбору. Вятка дарыясындагы порт. Калкы 464,6 миң (2008). Ири автомобиль жана темир жол тоому, аэропорту бар. Алгач Вятка дарыясынын оң жээгинде жайгашып, Вятка аталган. 1489-жылы Россия мамлекетинин курамына кирген. Сибирь (1708–1727) жана Казан (1727–1780) губернияларындагы шаар. Вятка провинциясынын административдик борбору (1719–1780). XIX–XX кылымдын башында саясий сүргүн жайы болгон. Кировдо А. И. Герцен, А. Л. Витберг жана Ф. Ф. Павленков, А. И. Герцен сүргүндө болушкан. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде маанилүү тыл борбору болуп, бул шаарга бир нече ири өнөр жай ишканалары [анын ичинде «Красный инструментальшик» (азыр КРИН аспап) заводу жана Коломна паровоз куруу заводу] эвакуацияланган. Ноговицынск (биздин заманга чейинки VII–III кылымдар) жана Чижевск (VIII–IIII кылымдар) шаар чалдыбарлары, Ыйык-Успенье Трифон эркектер монастырь ансамбли беш башкы Успенье собору менен (1684–1689), Благовещенье, Троица чиркөөлөрү, классицизм стилиндеги турак жайлар (XVIII–XIX кылымдар) сакталган. С. Я. Машковцевдин (1792–1796), Жмакиндердин (1815) чарбагы, көпөс Я. А. Прозоровдун үйү (1871–1872) жана башкалар сакталган. Өнөр жайынын негизги тармактары: машина куруу (анын ичинде станок жана прибор куруу), электр-техника, металл иштетүү, микробиология, жыгаччылык, булгаары, бут кийим («Артэкс»), кебез-кездеме («Вятка-текс»), «Новая Вятка» жыгач такталар комбинаты, тамак-аш («Здрава», «Вятушка»). Чопо оюнчуктар өндүрүшү («Комтех») иштейт. Жети илим изилдөө институту (педагогикалык, политехникалык, айыл чарба), жогорку окуу жайлардын филиалдары (финансы-экономика жана медицина), калк китепканалары, музейлер (сүрөт, край таануу, вяткалык көркөм кол өнөрчүлөрдүн, К. Э. Циолковский атындагы авиа жана космонавтика), А. С. Гриндин, М. Е. Салтыков-Щедриндин үй-музейлери, театрлар (драма, куурчак жана башкалар), филармония, камералык оркестр бар. Ботаникалык бак жана планетарий уюштурулган. Советтик мамлекеттик жана партиялык ишмер С. М. Кировдун ысымынан аталган.
	[[Категория:4-том, 257-306 бб]]		[[Категория:4-том, 257-306 бб]]

Lera, 04:53, 25 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 карата

2025-11-25T04:53:43Z

← Мурунку нускасы		04:53, 25 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
			[[Файл:Кир.jpg\|thumb\|293x293px\|Киров шаары]]
	<b type='title'>КИ́РОВ</b> (1781-жылга чейин Х л ы н о в, 1934-жылга чейин В я т к а) – Россиядагы шаар (1708-жылдан). Киров облусунун административдик борбору. Вятка дарыясындагы порт. Калкы 464,6 миң (2008). Ири автомобиль жана темир жол тоому, аэропорту бар. Алгач Вятка дарыясынын оң жээгинде жайгашып, Вятка аталган. 1489-жылы Россия мамлекетинин курамына кирген. Сибирь (1708–1727) жана Казан (1727–1780) губернияларындагы шаар. Вятка провинциясынын административдик борбору (1719–1780). XIX–XX кылымдын башында саясий сүргүн жайы болгон. Кировдо А. И. Герцен, А. Л. Витберг жана Ф. Ф. Павленков, А. И. Герцен сүргүндө болушкан. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде маанилүү тыл борбору болуп, бул шаарга бир нече ири өнөр жай ишканалары [анын ичинде «Красный инструментальшик» (азыр КРИН аспап) заводу жана Коломна паровоз куруу заводу] эвакуацияланган. Ноговицынск (биздин заманга чейинки VII–III кылымдар) жана Чижевск (VIII–IIII кылымдар) шаар чалдыбарлары, Ыйык-Успенье Трифон эркектер монастырь ансамбли беш башкы Успенье собору менен (1684–1689), Благовещенье, Троица чиркөөлөрү, классицизм стилиндеги турак жайлар (XVIII–XIX кылымдар) сакталган. С. Я. Машковцевдин (1792–1796), Жмакиндердин (1815) чарбагы, көпөс Я. А. Прозоровдун үйү (1871–1872) жана башкалар сакталган. Өнөр жайынын негизги тармактары: машина куруу (анын ичинде станок жана прибор куруу), электр-техника, металл иштетүү, микробиология, жыгаччылык, булгаары, бут кийим («Артэкс»), кебез-кездеме («Вятка-текс»), «Новая Вятка» жыгач такталар комбинаты, тамак-аш («Здрава», «Вятушка»). Чопо оюнчуктар өндүрүшү («Комтех») иштейт. Жети Илим изилдөө институту (педагогикалык, политехникалык, айыл чарба), жогорку окуу жайлардын филиалдары (финансы-экономика жана медицина), калк китепканалары, музейлер (сүрөт, край таануу, вяткалык көркөм кол өнөрчүлөрдүн, К. Э. Циолковский атындагы авиа жана космонавтика), А. С. Гриндин, М. Е. Салтыков-Щедриндин үй-музейлери, театрлар (драма, куурчак жана башкалар), филармония, камералык оркестр бар. Ботаникалык бак жана планетарий уюштурулган. Советтик мамлекеттик жана партиялык ишмер С. М. Кировдун ысымынан аталган.		<b type='title'>КИ́РОВ</b> (1781-жылга чейин Х л ы н о в, 1934-жылга чейин В я т к а) – Россиядагы шаар (1708-жылдан). Киров облусунун административдик борбору. Вятка дарыясындагы порт. Калкы 464,6 миң (2008). Ири автомобиль жана темир жол тоому, аэропорту бар. Алгач Вятка дарыясынын оң жээгинде жайгашып, Вятка аталган. 1489-жылы Россия мамлекетинин курамына кирген. Сибирь (1708–1727) жана Казан (1727–1780) губернияларындагы шаар. Вятка провинциясынын административдик борбору (1719–1780). XIX–XX кылымдын башында саясий сүргүн жайы болгон. Кировдо А. И. Герцен, А. Л. Витберг жана Ф. Ф. Павленков, А. И. Герцен сүргүндө болушкан. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде маанилүү тыл борбору болуп, бул шаарга бир нече ири өнөр жай ишканалары [анын ичинде «Красный инструментальшик» (азыр КРИН аспап) заводу жана Коломна паровоз куруу заводу] эвакуацияланган. Ноговицынск (биздин заманга чейинки VII–III кылымдар) жана Чижевск (VIII–IIII кылымдар) шаар чалдыбарлары, Ыйык-Успенье Трифон эркектер монастырь ансамбли беш башкы Успенье собору менен (1684–1689), Благовещенье, Троица чиркөөлөрү, классицизм стилиндеги турак жайлар (XVIII–XIX кылымдар) сакталган. С. Я. Машковцевдин (1792–1796), Жмакиндердин (1815) чарбагы, көпөс Я. А. Прозоровдун үйү (1871–1872) жана башкалар сакталган. Өнөр жайынын негизги тармактары: машина куруу (анын ичинде станок жана прибор куруу), электр-техника, металл иштетүү, микробиология, жыгаччылык, булгаары, бут кийим («Артэкс»), кебез-кездеме («Вятка-текс»), «Новая Вятка» жыгач такталар комбинаты, тамак-аш («Здрава», «Вятушка»). Чопо оюнчуктар өндүрүшү («Комтех») иштейт. Жети Илим изилдөө институту (педагогикалык, политехникалык, айыл чарба), жогорку окуу жайлардын филиалдары (финансы-экономика жана медицина), калк китепканалары, музейлер (сүрөт, край таануу, вяткалык көркөм кол өнөрчүлөрдүн, К. Э. Циолковский атындагы авиа жана космонавтика), А. С. Гриндин, М. Е. Салтыков-Щедриндин үй-музейлери, театрлар (драма, куурчак жана башкалар), филармония, камералык оркестр бар. Ботаникалык бак жана планетарий уюштурулган. Советтик мамлекеттик жана партиялык ишмер С. М. Кировдун ысымынан аталган.
	[[Категория:4-том, 257-306 бб]]		[[Категория:4-том, 257-306 бб]]

Lera: Lera moved page КИРОВ to КИРОВ шаары

2025-11-25T04:49:09Z

Lera moved page КИРОВ to КИРОВ шаары

← Мурунку нускасы	04:49, 25 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

Lera, 04:48, 25 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 карата

2025-11-25T04:48:28Z

← Мурунку нускасы		04:48, 25 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>КИ́РОВ</b> (1781-ж. чейин Х л ы н о в, 1934-ж.		<b type='title'>КИ́РОВ</b> (1781-жылга чейин Х л ы н о в, 1934-жылга чейин В я т к а) – Россиядагы шаар (1708-жылдан). Киров облусунун административдик борбору. Вятка дарыясындагы порт. Калкы 464,6 миң (2008). Ири автомобиль жана темир жол тоому, аэропорту бар. Алгач Вятка дарыясынын оң жээгинде жайгашып, Вятка аталган. 1489-жылы Россия мамлекетинин курамына кирген. Сибирь (1708–1727) жана Казан (1727–1780) губернияларындагы шаар. Вятка провинциясынын административдик борбору (1719–1780). XIX–XX кылымдын башында саясий сүргүн жайы болгон. Кировдо А. И. Герцен, А. Л. Витберг жана Ф. Ф. Павленков, А. И. Герцен сүргүндө болушкан. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде маанилүү тыл борбору болуп, бул шаарга бир нече ири өнөр жай ишканалары [анын ичинде «Красный инструментальшик» (азыр КРИН аспап) заводу жана Коломна паровоз куруу заводу] эвакуацияланган. Ноговицынск (биздин заманга чейинки VII–III кылымдар) жана Чижевск (VIII–IIII кылымдар) шаар чалдыбарлары, Ыйык-Успенье Трифон эркектер монастырь ансамбли беш башкы Успенье собору менен (1684–1689), Благовещенье, Троица чиркөөлөрү, классицизм стилиндеги турак жайлар (XVIII–XIX кылымдар) сакталган. С. Я. Машковцевдин (1792–1796), Жмакиндердин (1815) чарбагы, көпөс Я. А. Прозоровдун үйү (1871–1872) жана башкалар сакталган. Өнөр жайынын негизги тармактары: машина куруу (анын ичинде станок жана прибор куруу), электр-техника, металл иштетүү, микробиология, жыгаччылык, булгаары, бут кийим («Артэкс»), кебез-кездеме («Вятка-текс»), «Новая Вятка» жыгач такталар комбинаты, тамак-аш («Здрава», «Вятушка»). Чопо оюнчуктар өндүрүшү («Комтех») иштейт. Жети Илим изилдөө институту (педагогикалык, политехникалык, айыл чарба), жогорку окуу жайлардын филиалдары (финансы-экономика жана медицина), калк китепканалары, музейлер (сүрөт, край таануу, вяткалык көркөм кол өнөрчүлөрдүн, К. Э. Циолковский атындагы авиа жана космонавтика), А. С. Гриндин, М. Е. Салтыков-Щедриндин үй-музейлери, театрлар (драма, куурчак жана башкалар), филармония, камералык оркестр бар. Ботаникалык бак жана планетарий уюштурулган. Советтик мамлекеттик жана партиялык ишмер С. М. Кировдун ысымынан аталган.
	чейин В я т к а) – Россиядагы шаар (1708-жылдан). Киров ~~обл-нун адм.~~ борбору. Вятка ~~д-нда~~гы порт. Калкы 464,6 миң (2008). Ири ~~автомо-~~


	~~биль ж-а т. ж.~~ тоому~~. Аэропорту~~ бар. Алгач Вятка ~~д-нын~~ оң жээгинде жайгашып, Вятка аталган. 1489-ж. Россия мамлекетинин курамына кирген. Сибирь (~~1708–27~~) ~~ж-а~~ Казан (~~1727–~~
	80) губернияларындагы шаар. Вятка провинциясынын ~~адм.~~ борбору (~~1719–80~~). ~~19–20-к-дын~~
	башында саясий сүргүн жайы болгон. ~~К-до~~ А. И. Герцен, А. Л. Витберг ~~ж-а~~ Ф. Ф. Павленков, А. И. Герцен сүргүндө болушкан. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде маанилүү тыл борбору болуп, бул шаарга бир нече ири ~~ө. ж.~~ ишканалары [~~а. и.~~ «Красный инструментальшик» (азыр КРИН аспап) ~~з-ду ж-а~~ Коломна паровоз куруу ~~з-ду~~] эвакуацияланган. Ноговицынск
	(~~б. з. ч. 7–3-к.~~) ~~ж-а~~ Чижевск (~~8–3-к.~~) шаар чалдыбарлары, Ыйык-Успенье Трифон эркектер монастырь ансамбли беш башкы Успенье собору
	~~м-н~~ (~~1684–89~~), Благовещенье, Троица чиркөөлөрү,
	классицизм стилиндеги турак жайлар (~~18–19-к.~~)
	сакталган. С. Я. Машковцевдин (~~1792–96~~), Жмакиндердин (1815) чарбагы, көпөс Я. А. Прозоровдун үйү (~~1871–72~~) ~~ж. б.~~ сакталган. ~~Ө. ж-нын~~
	негизги тармактары: машина куруу (~~а. и.~~ станок ~~ж-а~~ прибор куруу), электр-~~тех.~~, металл иштетүү, микробиология, жыгаччылык, булгаа~~ры–бут-~~кийим («Артэкс»), кебез-кездеме («Вятка-текс»), «Новая Вятка» жыгач такталар комбинаты, тамак-аш («Здрава», «Вятушка»). Чопо оюнчуктар өндүрүшү («Комтех») иштейт. Жети ~~ИИИ~~ (~~пед.~~, ~~политех.~~, ~~а. ч.~~), ~~ЖОЖдордун~~ филиалдары (финансы-~~экон. ж-а мед.~~), калк китепканалары, музейлер (сүрөт, край таануу, вяткалык көркөм кол өнөрчүлөрдүн, К. Э. Циолковский ~~атн.~~ авиа ~~ж-а~~ космонавтика), А. С. Гриндин, М. Е. Салтыков-Щедриндин үй-музейлери, театрлар (драма, куурчак ~~ж. б.~~), филармония, камералык оркестр бар. ~~Ботан.~~ бак ~~ж-а~~ планетарий уюштурулган. ~~Сов. мамл. ж-а парт.~~ ишмер С. М. Кировдун ~~ысмынан~~ аталган.
	[[Категория:4-том, 257-306 бб]]		[[Категория:4-том, 257-306 бб]]

vol4>KadyrM, 10:39, 12 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 карата

2025-11-12T10:39:50Z

← Мурунку нускасы	10:39, 12 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

Kadyrm: 1 версия

2025-11-12T04:50:09Z

1 версия

Жаңы барак

<b type='title'>КИ́РОВ</b> (1781-ж. чейин Х л ы н о в, 1934-ж.
чейин В я т к а) – Россиядагы шаар (1708-жылдан). Киров обл-нун адм. борбору. Вятка д-ндагы порт. Калкы 464,6 миң (2008). Ири автомо-

биль ж-а т. ж. тоому. Аэропорту бар. Алгач Вятка д-нын оң жээгинде жайгашып, Вятка аталган. 1489-ж. Россия мамлекетинин курамына кирген. Сибирь (1708–27) ж-а Казан (1727–
80) губернияларындагы шаар. Вятка провинциясынын адм. борбору (1719–80). 19–20-к-дын
башында саясий сүргүн жайы болгон. К-до А. И. Герцен, А. Л. Витберг ж-а Ф. Ф. Павленков, А. И. Герцен сүргүндө болушкан. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде маанилүү тыл борбору болуп, бул шаарга бир нече ири ө. ж. ишканалары [а. и. «Красный инструментальшик» (азыр КРИН аспап) з-ду ж-а Коломна паровоз куруу з-ду] эвакуацияланган. Ноговицынск
(б. з. ч. 7–3-к.) ж-а Чижевск (8–3-к.) шаар чалдыбарлары, Ыйык-Успенье Трифон эркектер монастырь ансамбли беш башкы Успенье собору
м-н (1684–89), Благовещенье, Троица чиркөөлөрү,
классицизм стилиндеги турак жайлар (18–19-к.)
сакталган. С. Я. Машковцевдин (1792–96), Жмакиндердин (1815) чарбагы, көпөс Я. А. Прозоровдун үйү (1871–72) ж. б. сакталган. Ө. ж-нын
негизги тармактары: машина куруу (а. и. станок ж-а прибор куруу), электр-тех., металл иштетүү, микробиология, жыгаччылык, булгаары–бут-кийим («Артэкс»), кебез-кездеме («Вятка-текс»), «Новая Вятка» жыгач такталар комбинаты, тамак-аш («Здрава», «Вятушка»). Чопо оюнчуктар өндүрүшү («Комтех») иштейт. Жети ИИИ (пед., политех., а. ч.), ЖОЖдордун филиалдары (финансы-экон. ж-а мед.), калк китепканалары, музейлер (сүрөт, край таануу, вяткалык көркөм кол өнөрчүлөрдүн, К. Э. Циолковский атн. авиа ж-а космонавтика), А. С. Гриндин, М. Е. Салтыков-Щедриндин үй-музейлери, театрлар (драма, куурчак ж. б.), филармония, камералык оркестр бар. Ботан. бак ж-а планетарий уюштурулган. Сов. мамл. ж-а парт. ишмер С. М. Кировдун ысмынан аталган.
[[Категория:4-том, 257-306 бб]]