КОБАЛЬТ КЕНТАШЫ - Түзөтүүлөр тарыхы

Temirkan, 07:11, 13 Март (Жалган куран) 2026 карата

2026-03-13T07:11:56Z

← Мурунку нускасы		07:11, 13 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>КО́БАЛЬТ КЕНТАШЫ</b> – курамында кобальт		<b type='title'>КО́БАЛЬТ КЕНТАШЫ</b> – курамында кобальт ж-а анын бирикмелери кездешкен кендүү таш. Жаратылышта кобальттын 100дөн ашык бирикмеси бар, анын ичинде 30га жакыны – кобальттын өзүнүн минералы. Химиялык ж-а минералдык курамы боюнча мышьяктуу, күкүрттүү, оксиддүү түрлөрдөн турат. М ы ш ь я к т у у кенташта негизги минералдарга арсениддер, сульфоарсениддер кирет. Арсениддерге скуттерудит (курамында 16–20% кобальт бар), шмальтин хлоантит (1–20% кобальт), сульфоарсениддерге кобальтин-герсдорфит (20–30% кобальт), глуакодот-арсенопирит (15–16% кобальт) кирет. Кенташта булардан тышкары никель, жез, күмүш, уран, калай, алтын, висмут, сурьма минералдары жолугат. Мындай кенташтардын өнөр жайлык маанидеги кендеринде кобальттын орточо саны 1–2% болот. Ири кендери Тувадан (Хову-Ак-Суу), Мароккодон (Бу-Аззер) орун алган. К ү к ү р т т ү ү кенташта жез, темир, никелдин комплекстүү бирикмелери кездешет. Кенташтын курамында кобальт аз санда (0,001–0,1%) жолугат. Негизинен никелдүү пириттен (0,1–3% кобальт), линнеиттен (24–33% кобальт), каттиериттен (36–40% кобальт), пентландиттен (0,5–3% кобальт) турат. Ири кобальт кендери Красноярск крайында (Норильск), Кола жарым аралында, Канадада (сульфид-жез-никелдүү кендер) орун алган. О к с и д д ү ү к е н т а ш т а р курамында кобальт м-н никель кездешкен ультранегиздүү тектерде (0,1%ке чейин кобальт) же күкүрттүү кенташтардын физикалык-химиялык жол м-н кычкылданган зоналарында (1–4% кобальт) жолугат. Кобальт марганецтин гидрооксиддеринде топтолуп (асболан), сульфиддердин кычкылдануу аймагында кобальттын суулуу кычкылы м-н карбонаттары кошулат. Ультранегиздүү тектер м-н байланыштуу болгон силикат-никелдүү кендер Урал, Казакстан, Куба, Жаңы Каледония, күкүрт кенташтары Заирде (Катанга) кездешет. Кобальт кенташы негизинен гидротерм, скарн, магма ж-а талкалануу процесстеринен пайда болот.
	ж-а анын бирикмелери кездешкен кендүү таш. Жаратылышта кобальттын 100дөн ашык ~~бирик-~~


	~~меси~~ бар, ~~а. и.~~ 30га жакыны – кобальттын
	өзүнүн минералы. ~~Хим.~~ ж-а минералдык курамы ~~б-ча~~ мышьяктуу, күкүрттүү, оксиддүү түрлөрдөн турат. М ы ш ь я к т у у кенташта негизги минералдарга арсениддер, сульфоарсениддер кирет. Арсениддерге скуттерудит (курамында 16–20% кобальт бар), шмальтин хлоантит
	(1–20% кобальт), сульфоарсениддерге кобальтин-герсдорфит (20–30% кобальт), глуакодот-арсенопирит (15–16% кобальт) кирет. Кенташта
	булардан тышкары никель, жез, күмүш, уран, калай, алтын, висмут, сурьма минералдары жолугат. Мындай кенташтардын ~~ө. ж-лык~~ маанидеги кендеринде кобальттын ~~орт.~~ саны 1–
	2% болот. Ири кендери Тувадан (Хову-Ак-Суу), Мароккодон (Бу-Аззер) орун алган. К ү к ү р тт ү ү кенташта жез, темир, никелдин комплекстүү бирикмелери кездешет. Кенташтын курамында кобальт аз санда (0,001–0,1%) жолугат. Негизинен никелдүү пириттен (0,1–3% кобальт), линнеиттен (24–33% кобальт), каттиериттен (36–40% кобальт), пентландиттен (0,5–
	3% кобальт) турат. Ири кобальт кендери Красноярск ~~крайын~~ (Норильск), Кола ~~ж. а-нда~~, Канадада (сульфид-жез-никелдүү кендер) орун алган. О к с и д д ү ү к е н т а ш т а р курамында кобальт м-н никель кездешкен ультранегиздүү тектерде (0,1%ке чейин кобальт) же күкүрттүү кенташтардын ~~физ.~~-~~хим.~~ жол м-н кычкылданган зоналарында (1–4% кобальт) жолугат. Кобальт марганецтин гидрооксиддеринде топтолуп (асболан), сульфиддердин кычкылдануу аймагында кобальттын суулуу кычкылы м-н карбонаттары кошулат. Ультранегиздүү тектер м-н байланыштуу болгон силикат-никелдүү кендер Урал, Казакстан, Куба, Жаңы Каледония, күкүрт кенташтары Заирде (Катанга) кездешет. ~~К. к.~~ негизинен гидротерм, скарн, магма ж-а талкалануу процесстеринен пайда болот.


	Ад.: <i>Боришанская С. С., Виноградова Р. А., Крутов Г. А.</i> Минералы никеля и кобальта. М., 1981; Кобальтовые руды Мирового океана. М., 2000; <i>Старостин В. И., Игнатов П. А.</i> Геология полезных ископаемых. М., 2006.		Ад.: <i>Боришанская С. С., Виноградова Р. А., Крутов Г. А.</i> Минералы никеля и кобальта. М., 1981; Кобальтовые руды Мирового океана. М., 2000; <i>Старостин В. И., Игнатов П. А.</i> Геология полезных ископаемых. М., 2006.
	[[Категория:4-том, 307-352 бб]]		[[Категория:4-том, 307-352 бб]]

vol4>KadyrM, 10:36, 13 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата

2025-12-13T10:36:19Z

← Мурунку нускасы	10:36, 13 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

Kadyrm: 1 версия

2025-12-13T04:40:27Z

1 версия

Жаңы барак

КО́БАЛЬТ КЕНТАШЫ – курамында кобальт
ж-а анын бирикмелери кездешкен кендүү таш. Жаратылышта кобальттын 100дөн ашык бирик-

меси бар, а. и. 30га жакыны – кобальттын
өзүнүн минералы. Хим. ж-а минералдык курамы б-ча мышьяктуу, күкүрттүү, оксиддүү түрлөрдөн турат. М ы ш ь я к т у у кенташта негизги минералдарга арсениддер, сульфоарсениддер кирет. Арсениддерге скуттерудит (курамында 16–20% кобальт бар), шмальтин хлоантит
(1–20% кобальт), сульфоарсениддерге кобальтин-герсдорфит (20–30% кобальт), глуакодот-арсенопирит (15–16% кобальт) кирет. Кенташта
булардан тышкары никель, жез, күмүш, уран, калай, алтын, висмут, сурьма минералдары жолугат. Мындай кенташтардын ө. ж-лык маанидеги кендеринде кобальттын орт. саны 1–
2% болот. Ири кендери Тувадан (Хову-Ак-Суу), Мароккодон (Бу-Аззер) орун алган. К ү к ү р тт ү ү кенташта жез, темир, никелдин комплекстүү бирикмелери кездешет. Кенташтын курамында кобальт аз санда (0,001–0,1%) жолугат. Негизинен никелдүү пириттен (0,1–3% кобальт), линнеиттен (24–33% кобальт), каттиериттен (36–40% кобальт), пентландиттен (0,5–
3% кобальт) турат. Ири кобальт кендери Красноярск крайын (Норильск), Кола ж. а-нда, Канадада (сульфид-жез-никелдүү кендер) орун алган. О к с и д д ү ү к е н т а ш т а р курамында кобальт м-н никель кездешкен ультранегиздүү тектерде (0,1%ке чейин кобальт) же күкүрттүү кенташтардын физ.-хим. жол м-н кычкылданган зоналарында (1–4% кобальт) жолугат. Кобальт марганецтин гидрооксиддеринде топтолуп (асболан), сульфиддердин кычкылдануу аймагында кобальттын суулуу кычкылы м-н карбонаттары кошулат. Ультранегиздүү тектер м-н байланыштуу болгон силикат-никелдүү кендер Урал, Казакстан, Куба, Жаңы Каледония, күкүрт кенташтары Заирде (Катанга) кездешет. К. к. негизинен гидротерм, скарн, магма ж-а талкалануу процесстеринен пайда болот.

Ад.: Боришанская С. С., Виноградова Р. А., Крутов Г. А. Минералы никеля и кобальта. М., 1981; Кобальтовые руды Мирового океана. М., 2000; Старостин В. И., Игнатов П. А. Геология полезных ископаемых. М., 2006.
[[Категория:4-том, 307-352 бб]]