КОКОС АРАЛДАРЫ - Түзөтүүлөр тарыхы

Temirkan, 08:17, 17 Март (Жалган куран) 2026 карата

2026-03-17T08:17:33Z

← Мурунку нускасы		08:17, 17 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>КОКО́С АРАЛДАРЫ</b> , К и л и н г – Инди океанынын чыгыш бөлүгүндө, Суматра ~~а-нан~~ түштүктө жайгашкан аралдар тобу. Австралиянын тышкы аймагы. Аянты 14,2 <i>км</i><sup>2</sup>. ~~К. а.~~ 26 аралдан турат. Бул аралдардын үчөөндө гана эл бар. Калкы 629 (2009); негизинен малайзиялыктар (Хом ~~а-нда~~), о. эле европалыктар да жашайт. Калкынын 80%ке жакыны мусулман-сүннөттөр, калгандары христиандар ж-а башка диндердин		<b type='title'>КОКО́С АРАЛДАРЫ</b> , К и л и н г – Инди океанынын чыгыш бөлүгүндө, Суматра аралынан түштүктө жайгашкан аралдар тобу. Австралиянын тышкы аймагы. Аянты 14,2 <i>км</i><sup>2</sup>. Кокос аралдары 26 аралдан турат. Бул аралдардын үчөөндө гана эл бар. Калкы 629 (2009); негизинен малайзиялыктар (Хом аралында), ошондой эле европалыктар да жашайт. Калкынын 80%ке жакыны мусулман-сүннөттөр, калгандары христиандар ж-а башка диндердин өкүлдөрү да кездешет. Эл аралык аэропорту бар (Уэст-Айленд аралында; негизинен Австралия ж-а Түштүк-Чыгыш Азия м-н байланышат). Административдик борбору – Уэст-Айленд (калкы 200гө чукул, 2008; аталышы ушундай аралда жайгашкан). Бантам посёлкасынын калкы 400гө жакын (Хом аралында). Расмий тили – англис тили. Акча бирдиги – австралия доллары. Климаты тропиктик пассаттык, нымдуу. Орточо температурасы 23–30°С; жаан-чачыны 2000 <i>мм</i> (негизинен январдан сентябрга чейин жаайт). Кокос пальмасы, бадал өсөт. Түндүк атоллу чектеш жаткан акваториялары м-н Пулу-Килинг улуттук паркынын аймагына туура келет. Аралдарды 1609-жылы капитан У. Киллинг ачкан. 1825-жылы 6-декабрда капитан Ж. Клюнис Росс башкарган экспедиция аралга келген. Ал 1827-жылы Түштүк атоллдун аралдарынын биринде посёлка негиздеп, суматралыктар м-н явалыктарды алып келип отурукташтырган. Алар дыйканчылык м-н алектенишкен. Росс 1831-жылы эки атоллго тең ээлик кылып, аралды үй-бүлөнүн менчиги деп жарыялаган. Аралга 1836-жылы апрелде атактуу табият таануучу Чарльз Дарвин келген. 1857-жылы Улуу Британия тарабынан аннекцияланып, 1878-жылы Цейлондун британиялык губернаторунун бийлигине баш ийдирилген. 1886-ж. Британия колониясы Стрейтс-Сетлментстин курамына киргизилип, мөөнөтсүз пайдаланууга Клюнис-Росстун үй-бүлөсүнө кайтарылган. 1955-жылы Австралияга берилген, бирок Клюнис-Росстун тукумдары ээлик кылып келген. Австралия өкмөтү 1978–86-жылдарда гана Клюнис-Росстордон сатып алган. 1984-жылы 4-апрелде аралдын жашоочулары Австралиянын курамына киргенге макулдугун берип, добуш беришкен. Аралдын экономикасынын негизин кокос өстүрүү ж-а туризм түзөт. Балык кармалат. Калкы негизинен портто эмгектенет. Автомобиль жолунун узундугу 22 <i>км</i> (анын 10 <i>км</i>и асфальтталган). Түштүк атоллдун борбордук лагунасында деңиз кемелери туруучу якорлуу жай салынган. Сыртка копра, кокос жаңгагы чыгарылат. Сырттан азык-түлүк ж. б. керектүү товарларды алат.
	өкүлдөрү да кездешет. Эл аралык аэропорту бар
	(Уэст-Айленд ~~а-нда~~; негизинен Австралия ж-а ~~Түш.~~-Чыгыш Азия м-н байланышат). ~~Адм.~~ борбору – Уэст-Айленд (калкы 200гө чукул, 2008;
	аталышы ушундай аралда жайгашкан). Бантам посёлкасынын калкы 400гө жакын (Хом ~~а-нда~~).~~<br>~~
	Расмий тили – англис тили. Акча бирдиги –
	австралия доллары. Климаты тропиктик пассаттык, нымдуу. ~~Орт. темп-расы~~ 23–30°С; жаанчачыны 2000 <i>мм</i> (негизинен январдан сентябрга чейин жаайт). Кокос пальмасы, бадал өсөт. ~~Түн.~~ атоллу чектеш жаткан акваториялары м-н Пулу-Килинг улуттук паркынын аймагына туура келет. Аралдарды 1609-ж. капитан У. Киллинг ачкан. 1825-ж. 6-декабрда капитан Ж. Клюнис Росс башкарган экспедиция аралга келген. Ал 1827-~~ж. Түш.~~ атоллдун аралдарынын биринде посёлка негиздеп, суматралыктар м-н явалыктарды алып келип отурукташтырган. Алар дыйканчылык м-н алектенишкен. Росс 1831-ж. эки атоллго тең ээлик кылып, аралды үй-бүлөнүн менчиги деп жарыялаган. Аралга 1836-ж. апрелде атактуу табият таануучу Чарльз Дарвин келген. 1857-ж. Улуу Британия тарабынан аннекцияланып, 1878-ж. Цейлондун британиялык
	губернаторунун бийлигине баш ийдирилген. 1886-ж. Британия колониясы Стрейтс-Сетлментстин курамына киргизилип, мөөнөтсүз пайдаланууга Клюнис-Росстун үй-бүлөсүнө кайтарылган. 1955-ж. Австралияга берилген, бирок Клюнис-Росстун тукумдары ээлик кылып келген.~~<br>~~
	Австралия өкмөтү 1978–86-ж. гана Клюнис-
	Росстордон сатып алган. 1984-ж. 4-апрелде аралдын жашоочулары Австралиянын курамына киргенге макулдугун берип, добуш беришкен. Аралдын ~~экономи кас ынын~~ негизин ~~кок ос~~
	өстүрүү ж-а туризм түзөт. Балык кармалат. Калкы негизинен портто эмгектенет. Автомобиль жолунун ~~уз.~~ 22 <i>км</i> (анын 10 <i>км</i>и асфальтталган). ~~Түш.~~ атоллдун ~~борб.~~ лагунасында деңиз кемелери туруучу якорлуу жай салынган. Сыртка копра, кокос жаңгагы чыгарылат. Сырттан азык-түлүк ж. б. керектүү товарларды алат.


	Ад.: Кокосовые Острова // Всё о странах мира, атлас-справочник. М., 2006; Кокосовые (Килинг) Острова// Большая Российская Энциклопедия. Т. 14. М., 2009.		Ад.: Кокосовые Острова // Всё о странах мира, атлас-справочник. М., 2006; Кокосовые (Килинг) Острова// Большая Российская Энциклопедия. Т. 14. М., 2009.
	<p align='right'><i type='author'>Р. Карачалова.</i></p>		<p align='right'><i type='author'>Р. Карачалова.</i></p>
	[[Категория:4-том, 307-352 бб]]		[[Категория:4-том, 307-352 бб]]

vol4>KadyrM, 10:36, 13 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата

2025-12-13T10:36:19Z

← Мурунку нускасы	10:36, 13 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

Kadyrm: 1 версия

2025-12-13T04:40:29Z

1 версия

Жаңы барак

КОКО́С АРАЛДАРЫ , К и л и н г – Инди океанынын чыгыш бөлүгүндө, Суматра а-нан түштүктө жайгашкан аралдар тобу. Австралиянын тышкы аймагы. Аянты 14,2 км2. К. а. 26 аралдан турат. Бул аралдардын үчөөндө гана эл бар. Калкы 629 (2009); негизинен малайзиялыктар (Хом а-нда), о. эле европалыктар да жашайт. Калкынын 80%ке жакыны мусулман-сүннөттөр, калгандары христиандар ж-а башка диндердин
өкүлдөрү да кездешет. Эл аралык аэропорту бар
(Уэст-Айленд а-нда; негизинен Австралия ж-а Түш.-Чыгыш Азия м-н байланышат). Адм. борбору – Уэст-Айленд (калкы 200гө чукул, 2008;
аталышы ушундай аралда жайгашкан). Бантам посёлкасынын калкы 400гө жакын (Хом а-нда). 
Расмий тили – англис тили. Акча бирдиги –
австралия доллары. Климаты тропиктик пассаттык, нымдуу. Орт. темп-расы 23–30°С; жаанчачыны 2000 мм (негизинен январдан сентябрга чейин жаайт). Кокос пальмасы, бадал өсөт. Түн. атоллу чектеш жаткан акваториялары м-н Пулу-Килинг улуттук паркынын аймагына туура келет. Аралдарды 1609-ж. капитан У. Киллинг ачкан. 1825-ж. 6-декабрда капитан Ж. Клюнис Росс башкарган экспедиция аралга келген. Ал 1827-ж. Түш. атоллдун аралдарынын биринде посёлка негиздеп, суматралыктар м-н явалыктарды алып келип отурукташтырган. Алар дыйканчылык м-н алектенишкен. Росс 1831-ж. эки атоллго тең ээлик кылып, аралды үй-бүлөнүн менчиги деп жарыялаган. Аралга 1836-ж. апрелде атактуу табият таануучу Чарльз Дарвин келген. 1857-ж. Улуу Британия тарабынан аннекцияланып, 1878-ж. Цейлондун британиялык
губернаторунун бийлигине баш ийдирилген. 1886-ж. Британия колониясы Стрейтс-Сетлментстин курамына киргизилип, мөөнөтсүз пайдаланууга Клюнис-Росстун үй-бүлөсүнө кайтарылган. 1955-ж. Австралияга берилген, бирок Клюнис-Росстун тукумдары ээлик кылып келген. 
Австралия өкмөтү 1978–86-ж. гана Клюнис-
Росстордон сатып алган. 1984-ж. 4-апрелде аралдын жашоочулары Австралиянын курамына киргенге макулдугун берип, добуш беришкен. Аралдын экономи кас ынын негизин кок ос
өстүрүү ж-а туризм түзөт. Балык кармалат. Калкы негизинен портто эмгектенет. Автомобиль жолунун уз. 22 км (анын 10 кми асфальтталган). Түш. атоллдун борб. лагунасында деңиз кемелери туруучу якорлуу жай салынган. Сыртка копра, кокос жаңгагы чыгарылат. Сырттан азык-түлүк ж. б. керектүү товарларды алат.

Ад.: Кокосовые Острова // Всё о странах мира, атлас-справочник. М., 2006; Кокосовые (Килинг) Острова// Большая Российская Энциклопедия. Т. 14. М., 2009.
Р. Карачалова.
[[Категория:4-том, 307-352 бб]]