КОЛУМБ - Түзөтүүлөр тарыхы

Temirkan, 03:24, 23 Март (Жалган куран) 2026 карата

2026-03-23T03:24:16Z

← Мурунку нускасы		03:24, 23 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>КОЛУ́МБ</b> (лат. Columbus, итал. Colombo, испанча Colon) Христофор (1451, Генуя ш., Италия – 20. 5. 1506, Испания Вальядолид ш.) – генуялык деңиз саякатчы.		<b type='title'>КОЛУ́МБ</b> (лат. Columbus, итал. Colombo, испанча Colon) '''Христофор''' (1451, Генуя шаары, Италия – 20. 5. 1506, Испания, Вальядолид шаары) – генуялык деңиз саякатчы.

	[[File:КОЛУМБ12.png \| thumb \| none]]		[[File:КОЛУМБ12.png \| thumb \| none]]
	1476–84-ж. Португалияда		1476–84-жылдарда Португалияда жашаган. Жердин шар формасында экендиги жөнүндөгү байыркы түшүнүктөргө ж-а 15-кылымдагы ката божомолдорго таянып, Европадан Индияга баруучу эң кыска батыш деңиз жолунун долбоорун түзгөн. Долбоорду Португалия колдобогон соң, Испания королу Фердинандды ж-а королева Изабелланы Ост-Индияга жасай турган экспедициясын каржылоого көндүрүп, 1492-жылы үч кичинекей кеме м-н («Санта-Мария», «Пинта», «Нинья») жолго чыгып, Атлантика океанын алгачкы ирет кесип өтүп, Багама аралына, Куба ж-а Гаитиге жетип, Азиядан анча алыс эмес жердебиз деп, ал жерди Вест-Индия атаган. Анын алгачкы отчёту Жаңы Дүйнөнүн бар экенине күбө болгон. Бир жылдан кийин (1493–96) э к и н ч и э к с п е д и ц и я с ы н а 17 кеме м-н чыгып, алтын таап келүүнү максат кылган. Үч жыл бою Кариб архипелагын изилдеп, бирок максатына жетпей кайткан. Кичи Антил аралдар тобундагы айрым аралдарда, Пуэрто- Рикодо, Ямайка ж-а Кубанын түштүк жээгинде (83° батыш узундукка чейин) болот. Ү ч ү н ч ү э к сп е д и ц и я с ы н а (1498–1500) өтө кыйынчылык м-н каражат таап жолго чыгып, Тринидад а-н ж-а Түштүк Американын жээктерин көрөт. Т ө р т ү н ч ү э к с п е д и ц и я с ы н а (1502–04) начар жабдылган 4 кеме м-н чыгып, Борбордук Американын Атлантика жак жээгин (Гондурас булуңуна чейин) изилдейт. Колумбдун Америка жөнүндөгү жыйнаган географиялык маалыматтарынын дүйнөлүк тарыхый мааниси зор. Анын аты м-н Түштүк Америкадагы мамлекет, Канададагы провинция, АКШдагы федерация округу, плато, дарыя, Аляска жарым аралындагы мөңгү, Багама аралындагы тайыздык (банка), Кариб деңизиндеги суу астындагы чуңкурдук, Шри-Ланканын борбору, көптөгөн дарыялар, көлдөр, тоолор, шаркыратмалар ж-а тумшуктар (көпчүлүгү АКШда) аталган.
	жашаган. Жердин шар формасында экендиги ~~ж-дөгү~~ байыркы түшүнүктөргө ж-а 15-~~к-дагы~~ ката божомолдорго таянып, Европадан Индияга баруучу эң кыска батыш деңиз жолунун долбоорун түзгөн. Долбоорду Португалия колдобогон соң, Испания королу Фердинандды ж-а королева Изабелланы Ост-Индияга жасай турган
	экспедициясын каржылоого көндүрүп, 1492-ж.
	үч кичинекей кеме м-н («Санта-Мария», «Пинта», «Нинья») жолго чыгып, Атлантика океанын алгачкы ирет кесип өтүп, Багама ~~а-на~~, Куба ж-а Гаитиге жетип, Азиядан анча алыс эмес жердебиз деп, ал жерди Вест-Индия атаган. Анын алгачкы отчёту Жаңы Дүйнөнүн бар экенине
	күбө болгон. Бир жылдан кийин (1493–96)
	э к и н ч и э к с п е д и ц и я с ы н а 17 кеме м-н чыгып, алтын таап келүүнү максат кылган. Үч жыл бою Кариб архипелагын изилдеп, бирок максатына жетпей кайткан. Кичи Антил аралдар тобундагы айрым аралдарда, Пуэрто- Рикодо, Ямайка ж-а Кубанын ~~түш.~~ жээгинде (83° батыш узундукка чейин) болот. Ү ч ү н ч ү э к сп е д и ц и я с ы н а (1498–1500) өтө кыйынчылык м-н каражат таап жолго чыгып, Тринидад а-н ж-а ~~Түш.~~ Американын жээктерин көрөт.~~<br>~~
	Т ө р т ү н ч ү э к с п е д и ц и я с ы н а (~~1502–~~
	04) начар жабдылган 4 кеме м-н чыгып, ~~Борб.~~ Американын Атлантика жак жээгин (Гондурас булуңуна чейин) изилдейт. ~~К-дун~~ Америка ~~ж-дөгү~~ жыйнаган ~~геогр.~~ маалыматтарынын дүйнөлүк тарыхый мааниси зор. Анын аты м-н ~~Түш.~~ Америкадагы мамлекет, Канададагы провинция, АКШдагы федерация округу, плато, дарыя, Аляска ~~ж. а-ндагы~~ мөңгү, Багама ~~а-ндагы~~ тайыздык (банка), Кариб деңизиндеги суу астындагы чуңкурдук, Шри-Ланканын борбору, көптөгөн дарыялар, көлдөр, тоолор, шаркыратмалар ж-а тумшуктар (көпчүлүгү АКШда) аталган.

			Ад.: <i>Морисон С. Э.</i> Христофор Колумб мореплаватель. М., 1958; Путешествия Христофора Колумба.<br>Дневники, письма, документы. М., 1961; <i>Свет Я. М.</i> Севильская западня. (Тяжба о колумбовом наследстве). М., 1969; <i>он же.</i> Колумб. М., 1992; <i>Магидович В. И., Магидович И. П.</i> Эпоха Великих открытий. М., 2003.
	Ад.: <i>Морисон С. Э.</i> Христофор Колумб мореплаватель. М., 1958; Путешествия Христофора Колумба.<br>
	Дневники, письма, документы. М., 1961; <i>Свет Я. М.</i> Севильская западня. (Тяжба о колумбовом наследстве). М., 1969; <i>он же.</i> Колумб. М., 1992; <i>Магидович В. И., Магидович И. П.</i> Эпоха Великих открытий. М., 2003.
	[[Категория:4-том, 353-402 бб]]		[[Категория:4-том, 353-402 бб]]

Kadyrm: 1 версия

2025-12-13T17:01:36Z

1 версия

← Мурунку нускасы	17:01, 13 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

vol4>KadyrM, 12:36, 13 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата

2025-12-13T12:36:26Z

Жаңы барак

КОЛУ́МБ (лат. Columbus, итал. Colombo, испанча Colon) Христофор (1451, Генуя ш., Италия – 20. 5. 1506, Испания Вальядолид ш.) – генуялык деңиз саякатчы.

[[File:КОЛУМБ12.png | thumb | none]]
1476–84-ж. Португалияда
жашаган. Жердин шар формасында экендиги ж-дөгү байыркы түшүнүктөргө ж-а 15-к-дагы ката божомолдорго таянып, Европадан Индияга баруучу эң кыска батыш деңиз жолунун долбоорун түзгөн. Долбоорду Португалия колдобогон соң, Испания королу Фердинандды ж-а королева Изабелланы Ост-Индияга жасай турган
экспедициясын каржылоого көндүрүп, 1492-ж.
үч кичинекей кеме м-н («Санта-Мария», «Пинта», «Нинья») жолго чыгып, Атлантика океанын алгачкы ирет кесип өтүп, Багама а-на, Куба ж-а Гаитиге жетип, Азиядан анча алыс эмес жердебиз деп, ал жерди Вест-Индия атаган. Анын алгачкы отчёту Жаңы Дүйнөнүн бар экенине
күбө болгон. Бир жылдан кийин (1493–96)
э к и н ч и э к с п е д и ц и я с ы н а 17 кеме м-н чыгып, алтын таап келүүнү максат кылган. Үч жыл бою Кариб архипелагын изилдеп, бирок максатына жетпей кайткан. Кичи Антил аралдар тобундагы айрым аралдарда, Пуэрто- Рикодо, Ямайка ж-а Кубанын түш. жээгинде (83° батыш узундукка чейин) болот. Ү ч ү н ч ү э к сп е д и ц и я с ы н а (1498–1500) өтө кыйынчылык м-н каражат таап жолго чыгып, Тринидад а-н ж-а Түш. Американын жээктерин көрөт. 
Т ө р т ү н ч ү э к с п е д и ц и я с ы н а (1502–
04) начар жабдылган 4 кеме м-н чыгып, Борб. Американын Атлантика жак жээгин (Гондурас булуңуна чейин) изилдейт. К-дун Америка ж-дөгү жыйнаган геогр. маалыматтарынын дүйнөлүк тарыхый мааниси зор. Анын аты м-н Түш. Америкадагы мамлекет, Канададагы провинция, АКШдагы федерация округу, плато, дарыя, Аляска ж. а-ндагы мөңгү, Багама а-ндагы тайыздык (банка), Кариб деңизиндеги суу астындагы чуңкурдук, Шри-Ланканын борбору, көптөгөн дарыялар, көлдөр, тоолор, шаркыратмалар ж-а тумшуктар (көпчүлүгү АКШда) аталган.

Ад.: Морисон С. Э. Христофор Колумб мореплаватель. М., 1958; Путешествия Христофора Колумба. 
Дневники, письма, документы. М., 1961; Свет Я. М. Севильская западня. (Тяжба о колумбовом наследстве). М., 1969; он же. Колумб. М., 1992; Магидович В. И., Магидович И. П. Эпоха Великих открытий. М., 2003.
[[Категория:4-том, 353-402 бб]]