http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%9E%D0%A7%D2%A2%D0%90%D0%A0-%D0%91%D0%90%D0%A8%D0%98КОЧҢАР-БАШИ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-23T11:35:22ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%9E%D0%A7%D2%A2%D0%90%D0%A0-%D0%91%D0%90%D0%A8%D0%98&diff=41610&oldid=prevvol4>KadyrM, 10:39, 9 Январь (Үчтүн айы) 2026 карата2026-01-09T10:39:48Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:39, 9 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol4>KadyrMhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%9E%D0%A7%D2%A2%D0%90%D0%A0-%D0%91%D0%90%D0%A8%D0%98&diff=41611&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-01-09T05:19:41Z<p>1 версия</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>КОЧҢАР-БАШИ</b> ,<span style="letter-spacing:2px;"> К о ч к о р - Б а ш ы</span> – Кочкор<br />
өрөөнүндөгү 10–12-к-га таандык шаар. Шаар ар&shy;кылуу <i>Караханиддер</i> кагандыгынын аймагын&shy;дагы байыркы Жибек жолунун бир айрыгы<br />
өткөн. К.-Б. тууралуу алгачкы маалыматтар Абу Саид <i>Гардизинин</i> 1050–52-ж. фарсы тилин&shy;де жазылган «Зайн ал-ах-бар» («Кабарларды көркөм сүрөттөө») чыгармасында кездешет. Ка&shy;раханиддер династиясынан Мавераннахрды ал&shy;гач каратып алган Буура хан Харун Мусанын, Баласагундан Кашкарга кайтып баратып, 992-ж. К.-Б-да өлгөндүгү айтылат. Мындан ки&shy;йинки К.-Б-га тиешелүү маалыматтар <i>Махмуд Кашгаринин</i> «Дивану лугат-ит-түрк» («Түрк тил&shy;деринин түшүндүрмө сөздүгү») эмгегинде: өзүнчө бир шаар ж-а К.-Б. м-н Баласагундун ортосун&shy;да <i>Занби-Арт</i> деген ашуу бар экени айтылат. В. В. <i>Бартольд</i> Занби-Артты азыркы Шамшы ашуусу м-н салыштырып, К.-Б-ни Чүй суусу&shy;нун жогорку агымындагы Кочкор районундагы о. кылымга тиешелүү шаардын урандысы деп божомолдогон. Кийинки изилдөөлөрдө о. кы&shy;лымдагы К.-Б-нин жайгашкан ордун Кочкор шаар калдыгы м-н байланыштырышууда. (Кум- Дөбө айылынын аймагындагы Төрткүл шаар&shy;часы). 2011-ж. казуу иштери жүргүзүлүп, бул жерден таш кетмендер, жаргылчак, Караханид&shy;дер мезгилине таандык дубал калдыгы, кемеге, малдын сөөктөрү, карапа идиштер, тыйын, суу түтүктөрү, жүгөндүн тогоолору ж. б. темир ж-а коло буюмдар табылган. Карапа идиштер көп түрдүүлүгү м-н айырмаланат. Маданий катма&shy;рынын тереңдиги 4 <i>м</i>ге чейин. К.-Б. Баласагун&shy;дан анча алыс эмес жерде жайгашкандыктан,<br />
Караханиддер мамлекетиндеги соода-экон. кат&shy;нашты өнүктүрүүнү камсыз кылган. К.-Б. ар&shy;кылуу өтүү Караханиддердин Кашкар тараптан келаткан соода кербендери өткөн Баласагунга түшө калуунун эң кыска жолу болгон.<br />
<br />
<br />
Ад.: <i>Бартольд В. В.</i> Избранные труды по истории кыргызов и Кыргызстана. Б., 1996; <i>Чоротегин Т. К.</i> Махмуд Кашгари (Барскани) жана анын «Дивану<br />
лугати ит-түрк» сөз жыйнагы (1072–1077). Б., 1997;<br />
<i>Бернштам А. Н.</i> Избранные труды по археологии и истории кыргызов и Кыргызстана (в 2-х томах). Б.,<br />
1998; <i>Асанов Т. И.</i> Кочкор-Башы– Караханий түрк&shy;төрдүн байыркы шаары// Коомдук илимдер журналы. Б., 2002. <br />
<p align='right'><i type='author'>Т. Асанов.</i></p><br />
[[Категория:4-том, 497-546 бб]]<br />
</div>Kadyrm