Kadyrm: 1 версия

2026-01-29T10:05:28Z

1 версия

← Мурунку нускасы	10:05, 29 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы
(Айырма жок)

vol4>KadyrM, 03:59, 29 Январь (Үчтүн айы) 2026 карата

2026-01-29T03:59:51Z

Жаңы барак

<b type='title'>КРИМИНАЛИ́СТИКА</b> (лат. criminalis – кылмышка тиешелүү) – сот далилдерин чогултуу,
изилдөө жана баалоо б-ча атайын ыкмалар, методдор, каражаттар системасын иштеп чыгуучу илим. Бул ыкмалар, методдор уголовный сот иштерин жүргүзүүдө, кылмыштын бетин ачууда жана тергөөдө, уголовный, кээде жарандык иштерди кароодо колдонулат. К. кылмыш процессинин чегинде пайда болуп, 19-к-дын аягында өз алдынча илимге айланган. К. илимине А. Бертильон, Е. Ф. Буринский (Россия), Р. А. Рейс (Швейцария), У. Гершель, Г. Фолдс,
Ф. Гальтон, Э. Генри (бардыгы – Улуу Британия), Ч. Ломброзо, Э. Локар (Франция) ж. б. салымдарын кошкон. Алардын эмгектерине таянып, 1898-ж. Г. Гросс илимге «К.» терминин киргизген. К-нын маанилүү бөлүктөрү: К-нын жалпы теориясы, К. техникасы, К. тактикасы жана тергөө методикасы. К. техникасы далилдерди жыйноо, аныктоо, изилдөө б-ча атайын ыкмалар менен ил.-тех. каражаттар системасын
камтыйт. К-нын бул бөлүгүнө сот баллистикасы, сүрөт жана видео жазма, габитоскопия, фоноскопия, трасология, кол жазма изилдөө документтери, дактилоскопия, К-лык одорология ж. б. кирет. К-лык техника өзүнүн өнүгүүсүндө табигый жана тех. илимдердин жетишкендиктерин, матем. жана статистикалык методдорду, эсептөөчү аппаратураларды, газ хроматография методун, үн жазууну, кинофототехника жана спектроскопия ж. б-ды кеңири пайдаланат. Ушунун негизинде кол жазманы аныктоо, портретти идентификациялоо методикасы калыптанып, трасологияда м үмкүн болгон бардык көчүрмөлөрдү алуу ж. б. ишке ашырылат. К. техникасы издөө жана тергөө иштери б-ча тех. жабдуулар менен камсыз кылууну талап кылат. К-лык техника каражаттарына тергөө кызматкерлери, судьялар, эксперттер пайдалануучу аппаратуралар, жабдуулар, материалдар, тергөө чемоданы, атайын констр-дагы фотоаппарат, салыштыргыч микроскоп, электрон-оптикалык
өзгөртүп түзүүчү аппарат, спектрограф, рентген аппараты ж. б. кирет. К. иш б-ча конкреттүү жагдайды эске алуу менен ар бир тергөө жана сот иштеринин, оперативдик издөө чараларынын мүмкүнчүлүгүн өтө натыйжалуу пайдаланууга
мүмкүндүк берүүчү ыкмалардын системасын –
К. тактикасын иштеп чыгат. К. тактикасынын ыкмалары тергөө иштерин жүргүзүүдө, тергөө экспериментинде, сурак жүргүзүүдө ж. б. учурларда кеңири колдонулат. Кылмыштын түрлөрүн (киши өлтүрүү, уурдоо, карактоо, тоноо,
өрттөө ж. б.) изилдөөдө колдонулуучу ыкма, метод жана каражаттардын жыйындысы К-нын
өзгөчө бөлүмүн – конкреттүү кылмыш түрлөрүн
изилдөө методикасын (жекече методиканы) түзөт. Бул методикага ылайык тергөө иштерин жүргүзүүнүн, оперативдик-издөө чараларын колдонуунун ырааттуулугу жана өзгөчөлүгү аныкталып, тергөөдө колдонуу үчүн К. техникасы менен тактикасынын ыкмалары жана каражаттары тандалат. К. кылмышты болтурбоо чараларын да алдын ала иштеп чыгат.
пературадагы суукту туюндурат (мис., <i>криосфера, криоскопия</i> ж. б.).
[[Категория:4-том, 547-596 бб]]

КРИМИНАЛИСТИКА - Түзөтүүлөр тарыхы

Kadyrm: 1 версия

vol4>KadyrM, 03:59, 29 Январь (Үчтүн айы) 2026 карата