http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%A0%D0%AB%D0%9C_%D0%A0%D0%95%D0%A1%D0%9F%D0%A3%D0%91%D0%9B%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%A1%D0%ABКРЫМ РЕСПУБЛИКАСЫ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-23T02:32:44ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%A0%D0%AB%D0%9C_%D0%A0%D0%95%D0%A1%D0%9F%D0%A3%D0%91%D0%9B%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%A1%D0%AB&diff=43807&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-01-29T10:05:29Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:05, 29 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%A0%D0%AB%D0%9C_%D0%A0%D0%95%D0%A1%D0%9F%D0%A3%D0%91%D0%9B%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%A1%D0%AB&diff=43806&oldid=prevvol4>KadyrM, 03:59, 29 Январь (Үчтүн айы) 2026 карата2026-01-29T03:59:51Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>КРЫМ РЕСПУБЛИКАСЫ</b> Украинанын курамы&shy;на кирет. Крым ж. а-нда жайгашкан. Аянты 27 миң <i>км</i><sup>2</sup>. Калкы 2,6 млн (2006). Адм.-айм.<br />
жактан 15 районго, 16 шаарга, 56 шаарчага бө&shy;лүнөт. Борбору–Симферополь ш.<br />
Табиятын <i>Крым</i> макаласынан кара. Калкы&shy;нын негизин орустар, украиндер түзөт, о. эле крым татарлары ж. б. улут өкүлдөрү да жашайт. Шаар калкы 69,2%. Ири шаарлары: Севасто&shy;поль, Симферополь, Керчь. Курорт шаарлары –<br />
Ялта, Евпатория, Алупка, Алушта.<br><br />
Крым Чыгыш Европадагы калк байыртадан эле отурукташкан аймак. Б. з. ч. 2-миң жыл&shy;дыктын аягында киммерийликтер, б. з. ч. 1-<br />
миң жылдыкта таврлар, 8–9-к-дар скифтер оту&shy;рукташкан. Б. з. ч. 480-жыл ченде респ-нын бир бөлүгү Боспор мамлекетине караган. 13-к-да моң&shy;голдор тарабынан басып алынып, Алтын Ордо&shy;го кирген. 1443-ж. Крым хандыгы түзүлүп, ал Осмон империясынын вассалы болгон. 1783-ж.<br />
Россия империясына кошулган. К. Р. 1918–<br />
54-ж. РСФСРдин курамына кирген. 1954-жыл&shy;дан Украинанын курамында. 1944-ж. Крым та&shy;тарлары күч менен О. Азияга көчүрүлгөн. 1967-ж. татарлар реабилитацияланып, кайрадан келүүгө мүмкүнчүлүк алышканы менен 1979-ж. күч менен К. Р-нан чыгарылган. 1987-жылдан Крым татар&shy;лары мекенине кайта башташкан. 1988-ж. феде&shy;рация мыйзамы татарлардын Крымда жашоо уку&shy;гун тастыктаган. К. Р. 1992-ж. көз каранды эмес&shy;тикке ээ болуп, республика статусун алган. Жаңы Конституциясы 1998-ж. 23-декабрда ишке кирип, КР Крым Автономия Респ. болуп аталган.<br><br />
Ө. ж-нын негизги тармактары: тамак-аш (мөмө-жемиш жана жашылча консервалары, шарап, эфир-май ж. б.), машина куруу (кеме, тамак-аш ө. ж. үчүн жабдуу, приборлор, теле&shy;визор), хим., жеңил. Кен байлыктарынан те&shy;мир, нефть, газ казылып алынат. ГРЭС курул&shy;ган. Мөмө-жемиш, жүзүмчүлүк, жашылчачы&shy;лык, бакчачылык өнүккөн. Жүгөрү, соя, шалы, күн карама, тамеки, эфир-май өсүмдүктөрү<br />
өстүрүлөт. Эт-сүт багытындагы мал чарбачылы&shy;гы өнүккөн. Чочко, кой асыралат. Негизги порт&shy;тору: Керчь, Феодосия, Ялта.<br><br />
К.– маанилүү курорттуу аймак. Башкы ку&shy;рорттору: Ялта, Мисхор, Алупка, Симеиз, Гур&shy;зуф, Алушта (Крымдын Түш. жээги), Феодосия, Евпатория.<br />
<br />
<br />
Ад.: Крымская Республика // Большая Российская<br />
энциклопедия, спец. том. Россия. М., 2004.<br />
[[Категория:4-том, 547-596 бб]]<br />
</div>vol4>KadyrM