http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%A0%D0%AB%D0%9C_%D0%A1%D0%9E%D0%93%D0%A3%D0%A8%D0%A3КРЫМ СОГУШУ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-23T09:46:16ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%A0%D0%AB%D0%9C_%D0%A1%D0%9E%D0%93%D0%A3%D0%A8%D0%A3&diff=43809&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-01-29T10:05:29Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:05, 29 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%A0%D0%AB%D0%9C_%D0%A1%D0%9E%D0%93%D0%A3%D0%A8%D0%A3&diff=43808&oldid=prevvol4>KadyrM, 03:59, 29 Январь (Үчтүн айы) 2026 карата2026-01-29T03:59:51Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>КРЫМ СОГУШУ</b> (1853–56), Ч ы г ы ш с о г у&shy;ш у – Ж. Чыгыш үчүн Россиянын Улуу Брита&shy;ния, Франция, Түркия, Сардиния коалициясы менен болгон согушу. 19-к-дын ортосунда Улуу Британия менен Франция Россияны Ж. Чыгыш рыногунан чыгарып, Түркияны өзүнө баш ий&shy;дирген. Император <i>Николай I</i> Ж. Чыгышты Улуу Британия менен ортоктош бийлөө жөнүндөгү ара&shy;кетинен натыйжа чыкпагандан кийин, Түркия&shy;га түздөн-түз кысым жасоо менен позициясын ка&shy;лыбына келтирүүнү чечкен. Улуу Британия жана Франция чыр-чатакты күчөтүп, Россияны на&shy;чарлатууга, андан Крым, Кавказ ж. б. аймак&shy;тарды тартып алууга умтулган. Согуштун баш&shy;талышына православие жана католицизм дин&shy;чилеринин ортосунда Палестинадагы «ыйык<br />
жерге» ээ болуу үчүн 1852-ж. чыккан талаш-тар&shy;тыш шылтоо болгон. Түркия 1853-ж. 4 (16)-ок&shy;тябрда Россияга согуш жарыялаган, бирок орус армиясы чабуулдун мизин майтарган. Вице-ад&shy;мирал П. С. Нахимов жетектеген орус армиясы Синоп салгылашуусунда түрктөрдүн Кара деңиз&shy;деги флотун талкалаган. Түркиянын жеңили&shy;ши Улуу Британия менен Франциянын согушка киришин тездеткен. 1853-ж. 11 (22)-апрелде Англия-Франция эскадрасы Одессаны аткыла&shy;ган. Севастополь 1854–55-ж. 349 күн баатырдык<br />
менен коргонуп, душманга багынган эмес. 1855-ж. 14(26)-январда Россияга каршы согушка Сар&shy;диния королдугу кирген. Душмандын бир нече<br />
чабуулунан кийин орус аскери Севастополду таш&shy;тап, түндүккө чегинген. 1855-жылдын аягында согуштук кагылышуулар басаңдап, Венада кай&shy;радан сүйлөшүүлөр башталган. Россия согуштук курал-жарак, техника жана эконом. жактан Ба&shy;тыш Европадан өтө артта калган. Швеция, Прус&shy;сия жана Австриянын Россияга кастыгы курчу&shy;ган. Ушундай кырдаалда орус падышалыгы 1856-ж. 18 (30)-мартта Париж тынчтык кели&shy;шимине кол коюуга мажбур болгон (к. <i>Париж тынчтык келишими</i>). К. с. эки тараптан тең адилетсиз, басып алуучу мүнөздө болгон.<br />
<br />
<br />
Ад.: <i>Тарле Е. В</i>. Крымская война. М., 2005. Т. 1–2.<br />
[[Категория:4-том, 547-596 бб]]<br />
</div>vol4>KadyrM