http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%A3%D0%9AКУК - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-23T06:35:59ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%A3%D0%9A&diff=39979&oldid=prevvol4>KadyrM, 10:37, 28 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата2025-12-28T10:37:46Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:37, 28 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol4>KadyrMhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%A3%D0%9A&diff=39980&oldid=prevKadyrm: 1 версия2025-12-28T04:42:20Z<p>1 версия</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>КУК</b> Жеймс (27. 10. 1728, Улуу Британия Йоркшир графтыгы, Мартон, – 14. 2. 1779, Гавайи а.) – англис деңиз саякатчысы. Жер шарын айланып<br />
<br />
[[File:КУК4.png | thumb | none]]<br />
чыккан 3 экспедицияга жетекчилик кылган. Тынч океандагы 11 архипелагды жана 27 аралды ачкан. Канададагы, Жаңы Зелан&shy;диядагы деңиз өткөөлдөрүн жана ал ар дын жээктерин (1759, 1763–67), Австралиянын чыгыш жээгин жана Жаңы Гвинеянын бир бөлүгүн картага түшүргөн (1768–71). Б и р и н ч и э к с п е д и ц и я с ы н д а (1768–71) Жаңы Зеландия 2 аралдан (Түш. жана Түн.) тургандыгын далилдеген. Аларды бөлүп турган кысыкты, Австралиянын чыгыш жээгин, Чоң Тоскоол рифин изилдеп, э к и н ч и э к с п е д и ц и я с ы н д а (1772–75) Түш. жарым шардагы мелүүн алкактарда кургактыктын ири массивдери жок экендигин аныктап, Жаңы Гебрид а-нын түш. тобун, Жаңы Каледонияны, Норфолк а-н, Туамоту архипелагынын 2 атоллун, Коом, Кук а-нын түш. бөлүгүн картага түшүргөн. Азия менен Американын ортосунда кысык бар экенин толугу менен далилдеген. 1773-ж. тарыхта 1-болуп Түш. уюлдук тегеректи кесип өтүп, 71°10' түш. кеңдикке жеткен. К. Уюл жакта материк же ири кургактык бар экенин божомолдогон, бирок аны издөөнү токтотууга аргасыз болгон. Ү ч ү н ч ү э к с п е д и ц и я с ы н д а (1776–79) Гавайи а-на жетип,<br />
Американын түн.-батыш жээгин изилдеген. К. Гавайи а-ндагы жерг. калк менен болгон кагылышта курман болгон. Жаңы Зеландиянын Түш. а-ндагы тоо, Тынч океандагы аралдар тобу (Кук архипелагы), Жаңы Зеландиядагы Түш. жана Түн. а-н бөлүп турган кысык, Алясканын жээгиндеги булуң К-тун ысмынан аталган.<br />
<br />
<br />
Эмг.: Первое кругосветное плавание. Плавание на «Индевре» в 1768–1771 гг., М., 1960; Второе кругосветное плавание. Плавание к Южному полюсу и вокруг света в 1772–1775 гг., М., 1964; Третье плавание. Плавание в Тихом океане в 1776–1780 гг., М., 1971.<br />
<br />
<br />
Ад.: <i>Свет Я. М.</i> История открытия и исследования<br />
Австралии и Океании. М., 1966; <i>он же.</i> Д. Кук. М., 1979: Оксфордская иллюстрированная энциклопедия. Т. 1. Физический мир. М., 2000; Новейший энциклопедический словарь. М., 2006.<br />
[[Категория:4-том, 597-656 бб]]<br />
</div>Kadyrm