http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%A3%D0%9A_%D0%90%D0%A0%D0%90%D0%9B%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%ABКУК АРАЛДАРЫ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-23T02:56:30ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%A3%D0%9A_%D0%90%D0%A0%D0%90%D0%9B%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%AB&diff=39981&oldid=prevvol4>KadyrM, 10:37, 28 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата2025-12-28T10:37:46Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:37, 28 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol4>KadyrMhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%A3%D0%9A_%D0%90%D0%A0%D0%90%D0%9B%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%AB&diff=39982&oldid=prevKadyrm: 1 версия2025-12-28T04:42:20Z<p>1 версия</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>КУК АРАЛДАРЫ</b> – Тынч океандын борб. бөлүгүндөгү архипелаг. Полинезияда. Жаңы Зеландия менен эркин ассоциациядагы «өзүн-өзү башкарган аймак». Архипелаг 15 аралды камтып, эки топко (Түш. жана Түн.) бөлүнөт. Ири аралдары: Раротонга, Мангаиа, Пенрин, Ракаханга, Манихики, Дейнжер, Суворов ж. б. жанартоонун аракетинен пайда болуп, бийикт. 652 <i>м</i>. Аянты 236,7 <i>км</i><sup>2</sup>. Калкы 19,8 миң (2009); негизинен полинезиялыктар жана маорилер жашайт. Расмий тили – кук (аралда жашаган маорилердин<br />
тили) жана англис тилдери. Адм. борбору – Аваруа (калкы 12,9 миң; Раротонга а-нда). Акча бирдиги – Жаңы Зеландия доллары. Аралдын башчысы – Улуу Британия королевасы. Аралда Жаңы Зеландия өкмөтүнүн өкүлү да бар. Мыйзам чыгаруучу органы – парламент (Өкүлдөр палатасы). Климаты тропиктик пассаттык, нымдуу. Жылдык орт. темп-расы 24°Сден (түштүгүндө) 28°Сге чейин (түндүгүндө). Жылдык жаан-чачынын саны 2000 <i>мм</i>. Ноябрдан апрелге чейин<br />
тайфундар болуп турат. Өсүмдүктөрү адамдар&shy;дын таасиринен өзгөргөн. Раротонга жана Мангаиа а-нда нымдуу дайыма жашыл тропик токойлору сакталган. Кокос пальмасы, цитрус<br />
өсүмдүктөрү, ананас, банан, жашылча ж. б.<br />
өстүрүлөт. Орнитофаунага бай. Аралда эндемик 4 куштун түрү мекендейт.<br><br />
Аралга 6-к-дын башынан полинезиялыктар отурукташа баштаган. Алгач аралды ачкандар&shy;дын арасында орус деңиз сүзүүчүлөрү да болгон. Алар архипелагдагы бир атоллго Суворовдун ысмын ыйгарышкан. 1888-жылдан Улуу Британия протектораты. 1901-ж. К. а. Жаңы Зеландияга кошулуп, 1965-ж. өз ыктыяры менен Жаңы Зеландияга бириккен. 1971-жылдан арал өз алдынча эл аралык укукка ээ субъект катары Тынч океан аралдары форумуна мүчө. 1974-ж. Жаңы Зеландияда К. а-нын чет өлкөдөгү өкүлчүлүгү ачылып, ал 1985-ж. элчилик болгон. 1987-ж. аралдын өкмөтүнө бейтараптыкты сактоо милдеттендирилген. К. а. БУУга мүчө болбогону менен анын атайын уюмдарына кирет.<br><br />
Кийим тигүү, мөмө-жемиш консервалары, аррорут (крахмал) даярдоо өндүрүшү иштейт. Белек-бечкектерди чыгарат. Кара бермет, ташбака чопкуту чогултулат. Балык кармалат. Мейманкана жана туризм окуу борбору, Түштүк Тынч океан ун-тинин филиалы (Раротонга а-нда) бар. Ту&shy;ризм өнүккөн. Сырттан азык-түлүк, отун ж. б. алат. Башкы соода шериктештери: Жаңы Зелан&shy;дия, Австралия, Япония.<br />
<br />
<br />
Ад.: Острова Кука // Всё о странах мира, атлас&shy;справочник. М., 2004; Кука острова // Большая Российская Энциклопедия. Т. 16. М., 2010.<br><br />
Р. <i>Карачалова.</i><br />
<br />
[[Категория:4-том, 597-656 бб]]<br />
</div>Kadyrm