http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%A3%D0%A0%D0%98%D0%9B_%D0%90%D0%A0%D0%90%D0%9B%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%ABКУРИЛ АРАЛДАРЫ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-23T06:40:20ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%A3%D0%A0%D0%98%D0%9B_%D0%90%D0%A0%D0%90%D0%9B%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%AB&diff=40277&oldid=prevvol4>KadyrM, 10:37, 28 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата2025-12-28T10:37:46Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:37, 28 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol4>KadyrMhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%A3%D0%A0%D0%98%D0%9B_%D0%90%D0%A0%D0%90%D0%9B%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%AB&diff=40278&oldid=prevKadyrm: 1 версия2025-12-28T04:42:24Z<p>1 версия</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>КУРИ&#769;Л АРАЛДАРЫ</b> – Камчатка ж. а-нан Хоккайдо а-на чейин созулуп жаткан жанар тоолуу аралдар архипелагы. Сахалин обл-нда. Охота деңизин Тынч океандан бөлүп турат. 30дан ашык ири (Итуруп, Кунашир, Парамушир, Уруп ж. б.) жана көптөгөн майда аралдардан, аскалардан турат. Жалпы аянты 15,6 миң <i>км</i><sup>2</sup>дей, уз. 1200 <i>км</i> чамасында. Курил кысыктары менен бөлүнөт. Чоң жана Кичи Курил жалчаларынан турат. Аралдарынын көбү тоолуу, басымдуу бийикт. 500–1000 <i>м</i> (эң бийик жери 2339 <i>м</i>, Алаид чокусу). 160тай жанар тоо бар, анын 40тайы аракеттеги жанар тоо; катуу жер титирөөлөр болуп турат. Негизинен палеоген, неоген жана ан&shy;тропогендин жанартоо тектеринен (туф, брекчия, лава, жанартоо кумдары) турат. Көлү көп (а. и. кратер жана лагуна көлдөрү да бар). Түн. тарабына жана ортоңку аралдардын айрым бөлүк&shy;төрүнө ийри-буйру өскөн токой, жапалак арча жана океан шалбаасы, түш.-батыш бөлүгүнө ка&shy;рагай, көк карагай жана жазы жалбырактуу<br />
.<br />
[[File:КУРИЛ АРАЛДАРЫ46.png | thumb | Кунашир аралынын ландшафты]]<br />
токой мүнөздүү. Жээк сууларында лосось сымалдар, ит балык, суу жолборс, кундуз бар. Балык кармалат. Ири шаарлары: Курильск, Северо-Курильск.<br><br />
К. а. ж-дөгү алгачкы даректи 1697-ж. орус жер кезүүчүсү В. В. Атласов билдирген. 1855-ж. Россия К. а-нын бир бөлүгүн (Уруп а-нан түштүктү карай) Японияга берүүгө аргасыз болгон. 1875- жылдагы келишим б-ча Япония Сахалинге ум&shy;тулуусунан расмий баш тартып, ордуна К. а-н бүт алган. Крым конф-ясынын (1945) чечимине ылайык К. а. СССРге өтүп, 1945-ж. август-сен&shy;тябрь айларында сов. аскерлер аралдарды бүт бошоткон. Сан-Франциско тынчтык келишими б-ча (1951) Япония К. а-на карата талаш-тартышынан толук баш тарткан.<br />
[[Категория:4-том, 597-656 бб]]<br />
</div>Kadyrm