http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%A3%D0%A0%D0%9C%D0%90КУРМА - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-23T10:34:34ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%A3%D0%A0%D0%9C%D0%90&diff=40287&oldid=prevvol4>KadyrM, 10:37, 28 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата2025-12-28T10:37:46Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:37, 28 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol4>KadyrMhttp://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%A3%D0%A0%D0%9C%D0%90&diff=40288&oldid=prevKadyrm: 1 версия2025-12-28T04:42:24Z<p>1 версия</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>КУРМА</b> (Diospyoros) – эбендер тукумундагы өсүмдүк уруусу. Дайыма жашыл же күбүлмө жалбырактуу дарак, бадал. Дүйнөнүн тропик, субтропик алкактарында 500дөй, а. и. КМШ өлкөлөрүндө 3 түрү бар. К а д и м к и К. же Кавказ К-сы (реликт түр) – бийикт. 15<i>м</i>дей,<br />
жалбырагы жөнөкөй, сүйрү, үстүнкү бети күңүрт, жылма. Гүлү бир жыныстуу, майда. Мөмөсү (диаметри<br />
[[File:КУРМА48.png | thumb | none]]<br />
8–16 <i>мм</i>дей) саргыч кызыл, желет. Кургатылган мөмөсүндө 40% кант, 0,5% кислота бар. Бир дарактан 80 <i>кг</i>дай түшүм алынат. Кавказда жана О. Азияда өсөт. Эгилме түрү да бар. Ч ы г ы ш К-сы эки үйлүү (айрымдары бир үйлүү). Мөмөсүндө 25% кант, 1,5% протеин, 0,85% май, 40 <i>мг</i>% С витамини жана темир бар. Япония, Кы&shy;тайдан тараган. Россияда 19-к-дан өстүрүлө баш&shy;таган. Абхазия, Грузияда, Өзбекстан, Түркмөнстан, Тажикстанда өстүрүлөт. Ар дарактан 250 <i>кг</i>дай түшүм жыйналат. Мөмөсү ичеги-карын (гастрит, колит), аз кандуулук ж. б. ооруларды дарылоодо колдонулат. В и р г и н и я К-сы Түн. Америкада, КМШ өлкөлөрүндө нымдуу жана кургак субтропик зоналарда өстүрүлөт.<br><br />
Бийикт. 20–25 <i>м</i>дей, эки үйлүү, жалбырагы сүйрү, мөмөсү тоголок (диаметри 20–50 <i>мм</i>), салм. 25 <i>г</i>, өтө даамдуу. Курамында 40% кант, 0,5% кислота бар. Ар дарактан 300 <i>кг</i>дай түшүм жыйналат. Жыгачы буюм, муз. аспап жасоодо пайдаланылат.<br />
[[Категория:4-том, 597-656 бб]]<br />
</div>Kadyrm