http://212.24.105.57:9989/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%AB%D0%A0%D0%93%D0%AB%D0%97_%D0%AD%D0%9B%D0%94%D0%98%D0%9A_%D0%9C%D0%A3%D0%97%D0%AB%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%90%D0%A1%D0%9F%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AB 2026-04-23T13:52:57Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%AB%D0%A0%D0%93%D0%AB%D0%97_%D0%AD%D0%9B%D0%94%D0%98%D0%9A_%D0%9C%D0%A3%D0%97%D0%AB%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%90%D0%A1%D0%9F%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AB&diff=43434&oldid=prev 2026-01-16T12:24:55Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">12:24, 16 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;b type='title'&gt;КЫРГЫЗ ЭЛДИК МУЗЫКАЛЫК АСПАПТАРЫ&lt;/b&gt; .</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;b type='title'&gt;КЫРГЫЗ ЭЛДИК МУЗЫКАЛЫК АСПАПТАРЫ&lt;/b&gt; . Муундан-муунга мурас болуп келе жаткан түрдүү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">музыкалык </ins>аспаптарда кыргыз элинин жашоо-турму&amp;shy;шун, кубанычын, кайгы-капасын, махабатын, эрдиктерин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана башкаларды </ins>күүгө салуу, ырга кошуу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>өздөрүнүн кулк-мүнөздөрүнө айкалышкан улут&amp;shy;тук ладдарын, ритмдерин, обондорун, күүлөрүн иштеп чыгышкан. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кыргыз элдик музыкалык аспаптарынын </ins>ар биринин өзүнө таандык үнү, аткаруу ыкмалары, кайта&amp;shy;лангыс өзгөчөлүктөрү бар. Алар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жөнүндө </ins>маалы&amp;shy;маттар оозеки элдик ырларда, уламыштарда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>дастандарда айтылат, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биздин заманга чейинки III–VIII кылымдардагы жана XI–XII кылымдардагы </ins>орус <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>чет элдик саякатчы&amp;shy;лар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>илимпоздордун эмгектеринен да кездеш&amp;shy;тирүүгө болот. Алгачкы аспаптар жыгачтан, түрдүү өсүмдүктөрдөн, малдын териси <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>сөө&amp;shy;гүнөн, мүйүзү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>кылынан жасалган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Музыкалык </ins>ас&amp;shy;паптарга чыгарылган обондор жар чакырууда, жоокерлерди чогултууда, жоого аттанууда, улуу жеңиштерди даңктоодо, кабарлоодо, белги берүүдө, аңды үркүткөндө, куш салууда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана башкаларда </ins>пайдаланылган.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кыргыз элдик музыкалык аспаптары </ins>үйлөмө [чоор түрлөрү: чопо чоор, ышкырык чоор, чогойно чоор, бал&amp;shy;тыркан чоор, сыбызгы, сурнай, керней, жалбы&amp;shy;рак, чыңырткы, зуулдак, барылдак, ышкырык, чымылдак]; какма (темир ооз комуз, жыгач ооз</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Муундан-муунга мурас болуп келе жаткан түрдүү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">муз. </del>аспаптарда кыргыз элинин жашоо-турму&amp;shy;шун, кубанычын, кайгы-капасын, махабатын, эрдиктерин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. б. </del>күүгө салуу, ырга кошуу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>комуз), дирилдек, асатаяк, шалдырак, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">коңгуроо, жылаажын, жекесан; кылдуу чертме (ко&amp;shy;муз); тартма (кыл кыяк); урма (добулбас, до&amp;shy;булбаш, доол) болуп бөлүнөт. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өздөрүнүн кулк-мүнөздөрүнө айкалышкан улут&amp;shy;тук ладдарын, ритмдерин, обондорун, күүлөрүн иштеп чыгышкан. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. э. м. а-нын </del>ар биринин</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өзүнө таандык үнү, аткаруу ыкмалары, кайта&amp;shy;лангыс өзгөчөлүктөрү бар. Алар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-дө </del>маалы&amp;shy;маттар оозеки элдик ырларда, уламыштарда</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>дастандарда айтылат, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б. з. ч. 3–8-к-дагы</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а 11–12-к-дагы </del>орус <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>чет элдик саякатчы&amp;shy;лар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>илимпоздордун эмгектеринен да кездеш&amp;shy;тирүүгө болот. Алгачкы аспаптар жыгачтан, түрдүү өсүмдүктөрдөн, малдын териси <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>сөө&amp;shy;гүнөн, мүйүзү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>кылынан жасалган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Муз. </del>ас&amp;shy;паптарга чыгарылган обондор жар чакырууда, жоокерлерди чогултууда, жоого аттанууда, улуу жеңиштерди даңктоодо, кабарлоодо, белги берүүдө, аңды үркүткөндө, куш салууда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. б. </del>пайдаланылган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. э. м. а. </del>үйлөмө [чоор түрлөрү:</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чопо чоор, ышкырык чоор, чогойно чоор, бал&amp;shy;тыркан чоор, сыбызгы, сурнай, керней, жалбы&amp;shy;рак, чыңырткы, зуулдак, барылдак, ышкырык,</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чымылдак]; какма (темир ооз комуз, жыгач ооз</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>комуз), дирилдек, асатаяк, шалдырак, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">коңгу-</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:КЫРГЫЗ ЭЛДИК МУЗЫКАЛЫК АСПАПТАРЫ46.png | thumb | 1. Комуз. 2. Кыяк. 3. Темир комуз. 4. Жыгач комуз. 5. Тай туяк. 6. Добулбас. 7. Шалдырак. 8. Чопо</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:КЫРГЫЗ ЭЛДИК МУЗЫКАЛЫК АСПАПТАРЫ46.png | thumb | 1. Комуз. 2. Кыяк. 3. Темир комуз. 4. Жыгач комуз. 5. Тай туяк. 6. Добулбас. 7. Шалдырак. 8. Чопо<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-</ins>чоорлор. 9. Чоорлор. 10. Сурнай. 11. Керней.]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чоорлор. 9. Чоорлор. 10. Сурнай. 11. Керней.]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кыргыз элдик музыкалык аспаптарын </ins>өр&amp;shy;күндөтүү 1930-жылдан башталган. Комуздун алгачкы жаңы түрлөрү (комуз-прима, комуз-се&amp;shy;кунда, комуз-альт, комуз-тенор, комуз-бас) Москвадагы Сокольники <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">музыкалык </ins>фабрикасында ус&amp;shy;талар В. Лазарев, А. Токмаков, П. Шошин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>П. Гренев биргелешип иштөөсү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>өркүндө&amp;shy;түлгөн (1935). Кыл кыяктын жаңы түрлөрүн П. Шошин (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1938–1940</ins>), Ташкент <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">илимий</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">изилдөө институтунун профессору </ins>А. Петросянц <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>С. Дидеренко (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1952–1953</ins>) модернизациялашкан. Акыркы 15 жылда Кыр&amp;shy;гыз эл аспаптар оркестринде, «Камбаркан» эт&amp;shy;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">нографиялык</ins>-фольклордук, «Ордо сахна» ансамблде&amp;shy;ринде улуттук <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">музыкалык </ins>аспаптар кеңири пайдала&amp;shy;нылат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">                                                                              </ins>&lt;i&gt;Б. Алагушов.&lt;/i&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;br type=PH info="«КЫРГЫЗ ЭНЦИКЛОПЕДИЯСЫ» БАШКЫ РЕДАКЦИЯСЫ 783"/&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">роо, жылаажын, жекесан; кылдуу чертме (ко&amp;shy;муз); тартма (кыл кыяк); урма (добулбас, до&amp;shy;булбаш, доол) болуп бөлүнөт. К. э. м. а-н </del>өр&amp;shy;күндөтүү 1930-жылдан башталган. Комуздун алгачкы жаңы түрлөрү (комуз-прима, комуз-се&amp;shy;кунда, комуз-альт, комуз-тенор, комуз-бас) Москвадагы Сокольники <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">муз. </del>фабрикасында ус&amp;shy;талар В. Лазарев, А. Токмаков, П. Шошин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>П. Гренев биргелешип иштөөсү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>өркүндө&amp;shy;түлгөн (1935). Кыл кыяктын жаңы түрлөрүн</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>П. Шошин (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1938–40</del>), Ташкент <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ил.</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">из. ин-тунун</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">проф. </del>А. Петросянц <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>С. Дидеренко (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1952–53</del>)</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>модернизациялашкан. Акыркы 15 жылда Кыр&amp;shy;гыз эл аспаптар оркестринде, «Камбаркан» эт&amp;shy;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ногр.</del>-фольклордук, «Ордо сахна» ансамблде&amp;shy;ринде улуттук <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">муз. </del>аспаптар кеңири пайдала&amp;shy;нылат. &lt;i&gt;Б. Алагушов.&lt;/i&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &lt;i&gt;С. Субаналиев.&lt;/i&gt; Киргизские музыкальные ин&amp;shy;струменты. Ионофоны, мебранафоны и аэрофоны. Ф., 1985; &lt;i&gt;Б. Алагушов.&lt;/i&gt; Кыргыз музыкасы. Энциклопе&amp;shy;дия. Б., 2007.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &lt;i&gt;С. Субаналиев.&lt;/i&gt; Киргизские музыкальные ин&amp;shy;струменты. Ионофоны, мебранафоны и аэрофоны. Ф., 1985; &lt;i&gt;Б. Алагушов.&lt;/i&gt; Кыргыз музыкасы. Энциклопе&amp;shy;дия. Б., 2007.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 737-822 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 737-822 бб]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Lera http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%AB%D0%A0%D0%93%D0%AB%D0%97_%D0%AD%D0%9B%D0%94%D0%98%D0%9A_%D0%9C%D0%A3%D0%97%D0%AB%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%90%D0%A1%D0%9F%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AB&diff=42929&oldid=prev 2026-01-10T12:03:59Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">12:03, 10 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

vol4>KadyrM http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%AB%D0%A0%D0%93%D0%AB%D0%97_%D0%AD%D0%9B%D0%94%D0%98%D0%9A_%D0%9C%D0%A3%D0%97%D0%AB%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%90%D0%A1%D0%9F%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AB&diff=42501&oldid=prev 2026-01-10T12:03:59Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">12:03, 10 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

v>KadyrM http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%AB%D0%A0%D0%93%D0%AB%D0%97_%D0%AD%D0%9B%D0%94%D0%98%D0%9A_%D0%9C%D0%A3%D0%97%D0%AB%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%90%D0%A1%D0%9F%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AB&diff=42930&oldid=prev 2026-01-09T18:07:39Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">18:07, 9 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Kadyrm http://212.24.105.57:9989/index.php?title=%D0%9A%D0%AB%D0%A0%D0%93%D0%AB%D0%97_%D0%AD%D0%9B%D0%94%D0%98%D0%9A_%D0%9C%D0%A3%D0%97%D0%AB%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%90%D0%A1%D0%9F%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AB&diff=42502&oldid=prev 2026-01-09T18:06:46Z

<p>1 версия</p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&lt;b type=&#039;title&#039;&gt;КЫРГЫЗ ЭЛДИК МУЗЫКАЛЫК АСПАПТАРЫ&lt;/b&gt; .<br /> Муундан-муунга мурас болуп келе жаткан түрдүү муз. аспаптарда кыргыз элинин жашоо-турму&amp;shy;шун, кубанычын, кайгы-капасын, махабатын, эрдиктерин ж. б. күүгө салуу, ырга кошуу м-н<br /> өздөрүнүн кулк-мүнөздөрүнө айкалышкан улут&amp;shy;тук ладдарын, ритмдерин, обондорун, күүлөрүн иштеп чыгышкан. К. э. м. а-нын ар биринин<br /> өзүнө таандык үнү, аткаруу ыкмалары, кайта&amp;shy;лангыс өзгөчөлүктөрү бар. Алар ж-дө маалы&amp;shy;маттар оозеки элдик ырларда, уламыштарда<br /> ж-а дастандарда айтылат, б. з. ч. 3–8-к-дагы<br /> ж-а 11–12-к-дагы орус ж-а чет элдик саякатчы&amp;shy;лар м-н илимпоздордун эмгектеринен да кездеш&amp;shy;тирүүгө болот. Алгачкы аспаптар жыгачтан, түрдүү өсүмдүктөрдөн, малдын териси м-н сөө&amp;shy;гүнөн, мүйүзү м-н кылынан жасалган. Муз. ас&amp;shy;паптарга чыгарылган обондор жар чакырууда, жоокерлерди чогултууда, жоого аттанууда, улуу жеңиштерди даңктоодо, кабарлоодо, белги берүүдө, аңды үркүткөндө, куш салууда ж. б. пайдаланылган. К. э. м. а. үйлөмө [чоор түрлөрү:<br /> чопо чоор, ышкырык чоор, чогойно чоор, бал&amp;shy;тыркан чоор, сыбызгы, сурнай, керней, жалбы&amp;shy;рак, чыңырткы, зуулдак, барылдак, ышкырык,<br /> чымылдак]; какма (темир ооз комуз, жыгач ооз<br /> комуз), дирилдек, асатаяк, шалдырак, коңгу-<br /> <br /> [[File:КЫРГЫЗ ЭЛДИК МУЗЫКАЛЫК АСПАПТАРЫ46.png | thumb | 1. Комуз. 2. Кыяк. 3. Темир комуз. 4. Жыгач комуз. 5. Тай туяк. 6. Добулбас. 7. Шалдырак. 8. Чопо<br /> чоорлор. 9. Чоорлор. 10. Сурнай. 11. Керней.]]<br /> &lt;br type=PH info=&quot;«КЫРГЫЗ ЭНЦИКЛОПЕДИЯСЫ» БАШКЫ РЕДАКЦИЯСЫ 783&quot;/&gt;<br /> <br /> роо, жылаажын, жекесан; кылдуу чертме (ко&amp;shy;муз); тартма (кыл кыяк); урма (добулбас, до&amp;shy;булбаш, доол) болуп бөлүнөт. К. э. м. а-н өр&amp;shy;күндөтүү 1930-жылдан башталган. Комуздун алгачкы жаңы түрлөрү (комуз-прима, комуз-се&amp;shy;кунда, комуз-альт, комуз-тенор, комуз-бас) Москвадагы Сокольники муз. фабрикасында ус&amp;shy;талар В. Лазарев, А. Токмаков, П. Шошин ж-а П. Гренев биргелешип иштөөсү м-н өркүндө&amp;shy;түлгөн (1935). Кыл кыяктын жаңы түрлөрүн<br /> П. Шошин (1938–40), Ташкент ил.-из. ин-тунун<br /> проф. А. Петросянц м-н С. Дидеренко (1952–53)<br /> модернизациялашкан. Акыркы 15 жылда Кыр&amp;shy;гыз эл аспаптар оркестринде, «Камбаркан» эт&amp;shy;ногр.-фольклордук, «Ордо сахна» ансамблде&amp;shy;ринде улуттук муз. аспаптар кеңири пайдала&amp;shy;нылат. &lt;i&gt;Б. Алагушов.&lt;/i&gt;<br /> <br /> <br /> Ад.: &lt;i&gt;С. Субаналиев.&lt;/i&gt; Киргизские музыкальные ин&amp;shy;струменты. Ионофоны, мебранафоны и аэрофоны. Ф., 1985; &lt;i&gt;Б. Алагушов.&lt;/i&gt; Кыргыз музыкасы. Энциклопе&amp;shy;дия. Б., 2007.<br /> [[Категория:4-том, 737-822 бб]]<br /> </div>

Kadyrm