ДЗЮДО: нускалардын айырмасы

Кыргызстан Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
vol_3>KadyrM
No edit summary
 
No edit summary
 
(4 intermediate revisions by 2 users not shown)
1 сап: 1 сап:
'''ДЗЮДО́''' (япончо дзю – жумшактык, до –
'''ДЗЮДО&#769;''' (япончо дзю – жумшактык, до – жол) – спорт күрөшүнүн бир түрү. 19-кылымдын аягында Японияда ''жиу-жицудан'' өркүндөтүлүп, спортко айландырылган. 1882-жылы япондук оку&shy;муштуу Дзигоро Кано негиздеген. Машыгуу бул&shy;чуӊдарды ж-а муундардын кыймылдуулугун өөрчүтүүчү көнүгүүлөрдөн, аны өнөгү м-н иштеп чыгуудан ж-а үйрөнгөнүн бышыктоодон турат. Кооптуулуктан сактоо көнүгүүлөрүнө өзгөчө көӊүл бөлүнөт. Дзюдодо талуу жерге уруу, муундарды толгоо, муунтуу ж. б. ыкмаларга уруксат бери&shy;лет. Дзюдо өзүн коргоонун ж-а кол салуунун өркүн&shy;дөтүлүп, спортко айландырылган япондук сис&shy;темасы. Спортсмендерге «кю» (разряд) даража&shy;лары (6-кенжеден 1-жогоркуга чейин) ыйгары&shy;лат. Даражаларына ылайык түрдүү түстөгү бел&shy;боо тагынышат (мисалы, 6дан 4-гө чейинки дара&shy;жадагылар – ак, 3төн 1ге чейинкилер – күрөӊ).<br>Өнөрүн андан ары өркүндөткөндөр «1-дан» (че&shy;берчиликтин 1-деӊгээли) алат да, кара түстөгү белбоо тагынуу укугуна ээ болот. Кара белбоо ээ болгондордун 10 даражасы белгилүү. Мыкты спортчулар 7-данга гана жетиши мүмкүн. Ал эми калган даражалар административдик иш-чаралар ж-а Дзюдого кошкон салымы үчүн ыйгарылат. 1-дан дара&shy;жасы боюнча спорт чебери м-н бирдей. Алгач машы&shy;гуулар ж-а мелдештер жерге төшөлгөн саман маталарда (татами) өткөн. Учурда татами за&shy;манбап материалдардан жасалат. Машыгуучу «дзюдоги» (кимоно) ж-а шым кийип, белбоо кур&shy;чaнат. Дүйнөгө Дзюдо алгач 1930-жылдардан, 2-дүй&shy;нөлүк согуштан кийин кеӊири тарай баштаган. Дзюдонун Эл аралык федерациясы 1952-жылы түзүлүп,
жол) – спорт күрөшүнүн бир түрү. 19-к-дын аягында Японияда ''жиу-жицудан'' өркүндөтүлүп, спортко айландырылган. 1882-ж. япондук оку&shy;муштуу Дзигоро Кано негиздеген. Машыгуу бул&shy;чуӊдарды ж-а муундардын кыймылдуулугун
өөрчүтүүчү көнүгүүлөрдөн, аны өнөгү м-н иштеп
чыгуудан ж-а үйрөнгөнүн бышыктоодон турат. Кооптуулуктан сактоо көнүгүүлөрүнө өзгөчө кө-
ӊүл бөлүнөт. Д-до талуу жерге уруу, муундарды толгоо, муунтуу ж. б. ыкмаларга уруксат бери&shy;лет. Д. өзүн коргоонун ж-а кол салуунун өркүн&shy;дөтүлүп, спортко айландырылган япондук сис&shy;темасы. Спортсмендерге «кю» (разряд) даража&shy;лары (6-кенжеден 1-жогоркуга чейин) ыйгары&shy;лат. Даражаларына ылайык түрдүү түстөгү бел&shy;боо тагынышат (мис., 6дан 4-гө чейинки дара&shy;жадагылар – ак, 3төн 1ге чейинкилер – күрөӊ).
<br>Өнөрүн андан ары өркүндөткөндөр «1-дан» (че&shy;берчиликтин 1-деӊгээли) алат да, кара түстөгү белбоо тагынуу укугуна ээ болот. Кара белбоо ээ болгондордун 10 даражасы белгилүү. Мыкты спортчулар 7-данга гана жетиши мүмкүн. Ал эми калган даражалар адм. иш-чаралар ж-а Д-го кошкон салымы үчүн ыйгарылат. 1-дан дара&shy;жасы б-ча спорт чебери м-н бирдей. Алгач машы&shy;гуулар ж-а мелдештер жерге төшөлгөн саман маталарда (татами) өткөн. Учурда татами за&shy;манбап материалдардан жасалат. Машыгуучу
«дзюдоги» (кимоно) ж-а шым кийип, белбоо кур&shy;чaнат. Дүйнөгө Д. алгач 1930-жылдардан, 2-дүй&shy;нөлүк согуштан кийин кеӊири тарай баштаган. Д-нун Эл аралык федерациясы 1952-ж. түзүлүп,


[[File:ДЗЮДО88.png | thumb | Дзюдо ыкмаларынын бири.]]
[[File:ДЗЮДО88.png | thumb | Дзюдо ыкмаларынын бири.]]


150 мамлекетти бириктирет. Д. б-ча Европа чем&shy;пионаты 1951-жылдан, дүйнөнүкү 1956-жылдан (Токио) өткөрүлүп келет. Ал 1964-жылдан баш&shy;тап Олимпия оюндарынын программасына кир&shy;ген. Мелдешке катышуучулар 60, 66, 73, 81, 90,100 ''кг'' ж-а андан жогорку чоӊ салмактарга бөлүнөт. Д-нун айрым ыкмалары самбо күрө&shy;шүнө окшош. Кырг-нда Д-ну А. Г. Задворный негиздеген, 1973-жылдан өнүгө баштаган. Көрү&shy;ган жерди кармалап ж-а каккылап көрүү, зонд жуткуруу, рентгеноскопиялык ж-а графиктик изилдөөлөр. [[Category: 3-том, 5-85 бб]]
150 мамлекетти бириктирет. Дзюдо боюнча Европа чем&shy;пионаты 1951-жылдан, дүйнөнүкү 1956-жылдан (Токио) өткөрүлүп келет. Ал 1964-жылдан баш&shy;тап Олимпия оюндарынын программасына кир&shy;ген. Мелдешке катышуучулар 60, 66, 73, 81, 90,100 ''кг'' ж-а андан жогорку чоӊ салмактарга бөлүнөт. Дзюдонун айрым ыкмалары самбо күрө&shy;шүнө окшош. Кыргызстанда Дзюдону А. Г. Задворный негиздеген, 1973-жылдан өнүгө баштаган. Көрүнүктүү спорт чеберлери: А. Смагулов (2000, Сидней олимпия оюндары, коло медаль), В. Сергеев  (олимпия оюндарынын катышуучусу, 1996; 2000), А. Юнусов (20-кылымдын мыкты спортчусу), Д. Максутова ж.б.     


''У. Акматов.''     
[[Category: 3-том, 5-85 бб]]

09:03, 3 Апрель (Чын куран) 2025 -га соңку нускасы

ДЗЮДО́ (япончо дзю – жумшактык, до – жол) – спорт күрөшүнүн бир түрү. 19-кылымдын аягында Японияда жиу-жицудан өркүндөтүлүп, спортко айландырылган. 1882-жылы япондук оку­муштуу Дзигоро Кано негиздеген. Машыгуу бул­чуӊдарды ж-а муундардын кыймылдуулугун өөрчүтүүчү көнүгүүлөрдөн, аны өнөгү м-н иштеп чыгуудан ж-а үйрөнгөнүн бышыктоодон турат. Кооптуулуктан сактоо көнүгүүлөрүнө өзгөчө көӊүл бөлүнөт. Дзюдодо талуу жерге уруу, муундарды толгоо, муунтуу ж. б. ыкмаларга уруксат бери­лет. Дзюдо өзүн коргоонун ж-а кол салуунун өркүн­дөтүлүп, спортко айландырылган япондук сис­темасы. Спортсмендерге «кю» (разряд) даража­лары (6-кенжеден 1-жогоркуга чейин) ыйгары­лат. Даражаларына ылайык түрдүү түстөгү бел­боо тагынышат (мисалы, 6дан 4-гө чейинки дара­жадагылар – ак, 3төн 1ге чейинкилер – күрөӊ).
Өнөрүн андан ары өркүндөткөндөр «1-дан» (че­берчиликтин 1-деӊгээли) алат да, кара түстөгү белбоо тагынуу укугуна ээ болот. Кара белбоо ээ болгондордун 10 даражасы белгилүү. Мыкты спортчулар 7-данга гана жетиши мүмкүн. Ал эми калган даражалар административдик иш-чаралар ж-а Дзюдого кошкон салымы үчүн ыйгарылат. 1-дан дара­жасы боюнча спорт чебери м-н бирдей. Алгач машы­гуулар ж-а мелдештер жерге төшөлгөн саман маталарда (татами) өткөн. Учурда татами за­манбап материалдардан жасалат. Машыгуучу «дзюдоги» (кимоно) ж-а шым кийип, белбоо кур­чaнат. Дүйнөгө Дзюдо алгач 1930-жылдардан, 2-дүй­нөлүк согуштан кийин кеӊири тарай баштаган. Дзюдонун Эл аралык федерациясы 1952-жылы түзүлүп,

Дзюдо ыкмаларынын бири.

150 мамлекетти бириктирет. Дзюдо боюнча Европа чем­пионаты 1951-жылдан, дүйнөнүкү 1956-жылдан (Токио) өткөрүлүп келет. Ал 1964-жылдан баш­тап Олимпия оюндарынын программасына кир­ген. Мелдешке катышуучулар 60, 66, 73, 81, 90,100 кг ж-а андан жогорку чоӊ салмактарга бөлүнөт. Дзюдонун айрым ыкмалары самбо күрө­шүнө окшош. Кыргызстанда Дзюдону А. Г. Задворный негиздеген, 1973-жылдан өнүгө баштаган. Көрүнүктүү спорт чеберлери: А. Смагулов (2000, Сидней олимпия оюндары, коло медаль), В. Сергеев (олимпия оюндарынын катышуучусу, 1996; 2000), А. Юнусов (20-кылымдын мыкты спортчусу), Д. Максутова ж.б.

У. Акматов.