ДУТАР

Кыргызстан Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
10:41, 4 Апрель (Чын куран) 2025 карата vol3_>KadyrM тарабынан жасалган версия
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ДУТАР (фарсча д о т а р, до – эки, тар – кыл) – байыркы кылдуу муз. аспап. Тажиктерде дутор, түркмөн, өзбек, уйгурларда дутар деген аталыш­та тараган. Тулкусу алмурут түспөлүндө келип, тыт жыгачынан чабылат. Моюну узун, 13–14 беренеге бөлүнгөн. Эки кылдуу; жибек же ичеги кыл тагы­лат. Добушу назик. Д-дын жөнөкөй түрү Тажикстандын тоолуу райондо­рунда жашаган элдердин арасында кеңири тараган. Д. негизинен кварта­га, кээде квинтага күүлөнөт. Узунду­гу Памирде 750

мм, өзбекте, тажикте ж-а кытайда 1200–1300 мм. Д. жеке ж-а коштоочу аспап катары пайдала­нылат. Д-дын прима, альт, бас, кон­трабас түрлөрү өркүндөтүлгөн. Д-дын беренеси 20га жетип, доошу бийикте­лет. Өзбек эл аспаптар оркестринде, ансамблдерде ойнолот, ырларды, ас­паптык чыгармаларды коштойт.