ДАДАИЗМ

Кыргызстан Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
17:37, 18 Март (Жалган куран) 2025 карата Kadyrm (талкуу | салымы) (1 версия) тарабынан жасалган версия
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ДАДАИ́ЗМ (фр. dadaпsme, dada – кичинекей ат, жыгач ат; баланын былдырагы) – 1916–22-ж. модернисттик көркөм-адабий агым. Д. Швейца­рияда анархиячыл интеллигенциянын чөйрөсүн­дө жаралган. Анын 1-дүйнөлүк согушка болгон нааразылыгы иррационализм, нигилисттик ан­тиэстетизм, өзүнчө бир көркөм чыгармачыл бей­баштык сөздөр м-н үндөрдү ой келди айкашты­руу (Т. Тцара, Р. Гюльзенбек, М. Янко), түшү­нүксүз жазуу, туура эмес чиймелер, эп келиш­пеген буюмдардын топтому (М. Дюшан, Ф. Пи­кабиа, М. Эрнст, Х. Арп) аркылуу чагылдырыл­ган. Согуштан кийин француздук «абсолюттук дадаисттер» социалдык маӊызсыз иск-во үчүн күрөшкөн (А. Бретон, Тцара), ал эми немис «сая­сий дадисттери» милитаризм м-н бурж. түзүлүш­кө каршы чыгышкан (Ж. Грос, Ж. Хартфилд).