ДАЛЯНЬ
ДАЛЯ́НЬ (ор. Д а л ь н и й, яп. Д а й р е н) – Түн.-Чыгыш Кытайдагы шаар. Сары деӊиздин Даляньвань булуӊундагы ири порт (жылына 145 млн т жүк ташылат). Ляонин провинциясында. Калкы 2,1 млн (2007). Балык кармоочу база. Кеме ж-а машина куруу, хим., нефть ажыратуу, текстиль, тамак-аш ө. ж. бар. 1898-ж. Циннива кыш-н Россия Кытайдан убактылуу ижарага алып, анын ордуна Дальний ш-н негиздеген. 1904–05-ж. орус-япон согушунда Япония басып алган. Сов. армия 1945-ж. августта бошоткон. 1945-ж. совет-кытай келишими б-ча Кытай өкмөтү эркин порт атаган; порттун пристаны ж-а кампалары Советтер Союзуна 30 жылга ижарага берилип, 1950-ж. КЭРге акысыз кайтарылган. Д. – илим ж-а билимдин ири борбору. Анда 300дөн ашык ил.-из. ин-ту, 17 ун-т м-н ин-т, музейлер, сүрөт галереясы, зоопарк, куштар паркы (1991; куштардын 1000ден ашык түрү), аквапарк бар. Жыл сайын эл аралык ярмарк ал ар (пи во фес ти валы, 1999; дүйнөдөгү эӊ ири, «Октоберфеста» Мюнхен фестивалынан кийинки) өткөрүлүп турат. Туризм өнүккөн. Д-га жакын көптөгөн кендердин (а. и. алмаз) запасы бар.