ДАТ КОЗУ КАРЫНДАР

Кыргызстан Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
11:19, 18 Март (Жалган куран) 2025 карата vol_3>KadyrM тарабынан жасалган версия
(айырма) ← Мурунку нускасы | Соңку нускасы (айырма) | Жаңыраак нускасы → (айырма)
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ДАТ КОЗУ КАРЫНДАР (Uredinales) – козу ка­рындардын базидиомицеттер классына кирүүчү тобу. Жапайы ж-а маданий өсүмдүктөргө (сулу, буудай, жүгөрү, бөрү карагат ж. б.) зыян кел­тирүүчү мите. Д. к. к-дын өнүгүү стадиясынын бир нече түрү (бир кожоюнда ж-а эки кожоюн­да) кездешет. Бул козу карында гаплоиддүү ж-а диплоиддүү мицелийдеги споралар жетилип, муун алмашуу жүрөт. Дүйнөдө 126 уруусу ж-а 5000ге жакын түрү белгилүү. Мицелийинде ж-а спораларында кызыл-саргыч же даттын өӊүндөй түскө боёлгон май тамчылары пайда болот (аты ошондон). Д. к. к-дын белгилүү бир түрлөрүндө өрчүү цикли бир гана өсүмдүктө жүрүп, ал бир гана ээсинде мите кылуучулар деп аталат. Буга күнкарама даты, роза гүлдүүлөр митеси кирет. Ай­рымдарында гаплоиддик ж-а диплоиддик мице­лийдин споралары ар башка өсүмдүктө өсүп же­тилет. Алардын бардыгы жабык ж-а жылаӊач уруктуу өсүмдүктөрдүн дат илдетин пайда кылат.