ДЕЗОДОРАЦИЯ

Кыргызстан Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
11:19, 18 Март (Жалган куран) 2025 карата vol_3>KadyrM тарабынан жасалган версия
(айырма) ← Мурунку нускасы | Соңку нускасы (айырма) | Жаңыраак нускасы → (айырма)
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ДЕЗОДОРА́ЦИЯ (дез... ж-а лат. odor – жаман жыт) – жагымсыз жытты жок кылуу же ба­саӊдатуу. Ар кандай таштандылар, адам ж-а жаныбарлар бөлүп чыгарган заттар, тамак-аш ж. б. чирип, ажыраганда жагымсыз жыт пайда болот. Кээ бир ө. ж. ишканаларында (өзгөчө тери, хим. ө. ж-да) байкалат. Санит. эрежелер­ди бузганда, коммуналдык тиричилик объекти­лерин кир кармаганда, чала желдеткенде, жеке гигиенаны сактабаганда жагымсыз жыт пайда болот. Аны болтурбоо үчүн азык-түлүктү туура сактоо, таштандыларды убагында жок кылуу, турак жайларды таза кармоо ж. б. зарыл. Са­нитария-гигиеналык талаптарды сактабаса, жа­гымсыз жыттуу газдар, чаӊ, суюк же коюу зат­тар бөлүнүп чыгып, абага аралашат, кийимге, чачка сиӊип, чөйрөгө тарайт. Терчил же өздүк гигиенаны сактабаган кишинин колоӊсосу, шы­боосу, териден, ооздон чыккан жыты да жагым­сыз болот. Жагымсыз жытты жоготууда хим. ж-а физ. жолдор (атайын желдеткичтер, озон­доо) колдонулат. Таштандыларды өз убагында чыгаруу же бир жерге жыйып, үстүнө топурак, кум, таш көмүр күкүмүн төгүп тумчулап, ком­пост жасайт. Үстүнө хлорлуу акиташ, көк таш эритмесин сээп койсо натыйжалуу. Аба, дене, бут ж-а чачтын жытын жакшыртууда атайы дезодоранттар колдонулат.