ДАДАИЗМ

Кыргызстан Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
09:08, 19 Март (Жалган куран) 2025 карата Lera (талкуу | салымы) тарабынан жасалган версия
(айырма) ← Мурунку нускасы | Соңку нускасы (айырма) | Жаңыраак нускасы → (айырма)
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ДАДАИ́ЗМ (французча dadaпsme, dada – кичинекей ат, жыгач ат; баланын былдырагы) – 1916–1922-жылдардагы модернисттик көркөм-адабий агым. Дадаизм Швейца­рияда анархиячыл интеллигенциянын чөйрөсүн­дө жаралган. Анын 1-дүйнөлүк согушка болгон нааразылыгы иррационализм, нигилисттик ан­тиэстетизм, өзүнчө бир көркөм чыгармачыл бей­баштык сөздөр менен үндөрдү ой келди айкашты­руу (Т. Тцара, Р. Гюльзенбек, М. Янко), түшү­нүксүз жазуу, туура эмес чиймелер, эп келиш­пеген буюмдардын топтому (М. Дюшан, Ф. Пи­кабиа, М. Эрнст, Х. Арп) аркылуу чагылдырыл­ган. Согуштан кийин француздук «абсолюттук дадаисттер» социалдык маӊызсыз искусство үчүн күрөшкөн (А. Бретон, Тцара), ал эми немис «сая­сий дадисттери» милитаризм менен буржуазиялык түзүлүш­кө каршы чыгышкан (Ж. Грос, Ж. Хартфилд).