ДАН ТОЮТ

Кыргызстан Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
07:27, 24 Март (Жалган куран) 2025 карата Temirkan (талкуу | салымы) тарабынан жасалган версия
(айырма) ← Мурунку нускасы | Соңку нускасы (айырма) | Жаңыраак нускасы → (айырма)
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ДАН ТОЮТ – мал, үй куштарын тоюттанды­руу үчүн пайдаланылуучу дан ж-а буурчак өсүм­дүктөрүнүн уругу. Башка тоюттарга караганда тоют бирдигинде оӊой сиӊүүчү аш болумдуу зат­тары көп концентрат тоюттардын тобуна ки­рет. Дан эгиндеринин ичинен тоют өсүмдүктөрү: жүгөрү, буудай, сулу, арпа. Жүгөрү даны аш болумдуулугу боюнча башка тоют дандарынан жо­гору турат. 1 кг жүгөрү данында 1,34 тоют бир­диги болуп, кант кызылчасынан гана кийин ту­рат. Май (70%) м-н крахмалга (6%) да бай, амин кислоталары аз. Арпа даны – малга жакшы тоют. 1 кг данында 1,2 кг тоют бирдиги болот; 12% белок, 2,1% май, 13% суу ж. б. заттар бар. Сулу саан уйга, айрыкча жаш торпокко, жылкыга берилет. Сулудан уйдун сүтү көбөйөт, тоок жу­муртканы көп тууйт. Данында витаминдер (В1 ж-а В2) көп, микроэлементтер (кобальт, цинк, марганец) ж. б. заттар кездешет. Сулунун 1 кг данында 0,99 тоют бирдиги болот. Белок 10,2%, май 4,4, суу 12%, клетчатка 8,3%ти түзөт. Бу­лардан башка буурчак, сорго, таруу ж. б. да тоют катары колдонулат. Көгөргөн, бактериялык илдетке чалдыккан данды малга берүүгө бол­бойт.