ДАТ КОЗУ КАРЫНДАР

Кыргызстан Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
07:50, 26 Март (Жалган куран) 2025 карата Temirkan (талкуу | салымы) тарабынан жасалган версия
(айырма) ← Мурунку нускасы | Соңку нускасы (айырма) | Жаңыраак нускасы → (айырма)
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ДАТ КОЗУ КАРЫНДАР (Uredinales) – козу ка­рындардын базидиомицеттер классына кирүүчү тобу. Жапайы ж-а маданий өсүмдүктөргө (сулу, буудай, жүгөрү, бөрү карагат ж. б.) зыян кел­тирүүчү мите. Дат козу карындардын өнүгүү стадиясынын бир нече түрү (бир кожоюнда ж-а эки кожоюн­да) кездешет. Бул козу карында гаплоиддүү ж-а диплоиддүү мицелийдеги споралар жетилип, муун алмашуу жүрөт. Дүйнөдө 126 уруусу ж-а 5000ге жакын түрү белгилүү. Мицелийинде ж-а спораларында кызыл-саргыч же даттын өӊүндөй түскө боёлгон май тамчылары пайда болот (аты ошондон). Дат козу карындардын белгилүү бир түрлөрүндө өрчүү цикли бир гана өсүмдүктө жүрүп, ал бир гана ээсинде мите кылуучулар деп аталат. Буга күнкарама даты, роза гүлдүүлөр митеси кирет. Ай­рымдарында гаплоиддик ж-а диплоиддик мице­лийдин споралары ар башка өсүмдүктө өсүп же­тилет. Алардын бардыгы жабык ж-а жылаӊач уруктуу өсүмдүктөрдүн дат илдетин пайда кылат.