ДЕЙТЕРИЙ

Кыргызстан Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
05:11, 27 Март (Жалган куран) 2025 карата Temirkan (талкуу | салымы) тарабынан жасалган версия
(айырма) ← Мурунку нускасы | Соңку нускасы (айырма) | Жаңыраак нускасы → (айырма)
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ДЕЙТЕ́РИЙ (лат. Deuterum) D, 2Н – суутектин туруктуу изотобу, атмосфералык массасы 2,014. Дейтерий м-н болгон түрдүү бирикмелер «дейтеро» деген сөздү кошуу м-н аталат. Дейтерий саны кадимки суутектин санына салыштырганда өтө эле аз, мисалы, суудагы жал­пы суутекке Дейтерийдин катышы 1/7000. Ал келе­чекте атомдук энергетикада нейтрондорду басаӊдатуучу ж-а термоядролук күйүүчү зат катары кеӊири пайдаланылат. Атомдук реакторлордо Дейтерий (суу м-н бирикмеси) оор суу түрүндө, илимий-изилдөө иштеринде, белгиленген атом түрүндө химиялык көп реакциялардын механизмдерин чечүүдө колдо­нулат. Аны сууну ректификациялоо жолу м-н алат.