ДИВЕРГЕНЦИЯ (тил илиминде)

Кыргызстан Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
03:47, 3 Апрель (Чын куран) 2025 карата Temirkan (талкуу | салымы) тарабынан жасалган версия
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ДИВЕРГЕ́НЦИЯ т и л и л и м и н д е – 1) тил­дин фонетикалык түзүлүшүнө жараша бир эле фонема­нын түрдүү шартта түрдүү айтылышы (мис., күнгөй-күӊгөй, түнкү-түӊкү, танба-тамба ж. б.); 2) эки же андан көп тектеш тилдердин же бир тилдин диалектилеринин өзгөчө социалдык-та­рыхый шарттарга байланыштуу (миграция, баш­ка тилдер м-н катнаш, географиялык же саясий бөлүнүү) бири-биринен алыстоосу, өзгөчөлөнүшү. Дивергенция баба тил бир топ тилдерге бөлүнгөндөн кийин ошол тил тобунун калыптанышынын негизги жолу болуп саналат. Ал тил тармагындагы түрлөрдүн өз алдынча болушу аркылуу көп түрдүүлүгүнүн көбөйүшүн шарттайт. Дивергенция түшүнүгү бардык тил катмарларына таандык.