ДОДЕКАФОНИЯ
ДОДЕКАФО́НИЯ (гр. dodeka – он эки, phōnе – добуш) – атонализмдин өнүгүү процессинде пайда болгон музыка жазуу ыкмасы. Д-лык принципте алгачкы музыка жазган австриялык комп. Й. Хауэр (1910-жылдары) болгон, кийин комп. А. Шёнберг анын ыкмасын кайрадан иштеп чыккан ж-а уланткан. Д. ыкмасынын маңызы чыгарманы түзгөн ыргактуу үндөр ж-а үн айкалыштары сериядан – ар кандай бийиктиктеги 12 добуштун өзүнчө катарынан куралгандыгы м-н түшүндүрүлөт. Серия кайталанбас бардык тонду камтыйт да, чыгарманын «интонациялык негизин» түзүүчү тандалма интервалдардын комплекси болот ж-а ар кандай модустарда колдонулат. Чет өлкөлөрдө Д. формалист- (же S=15a2tg54°), ал эми көлөмү: V=1/ a3(15+7 5 ), мында a – Д-дин кырынын узундугу. Д-ди биринчи жолу байыркы грек математиги Теэтет (б. з. ч. 4-к.) түзгөн.