ЕВРОПА ЭРКИН CООДА АCCОЦИАЦИЯCЫ
ЕВРО́ПА ЭРКИН CООДА АCCОЦИАЦИЯCЫ (ЕЭCА) (European Free Trade Association‚ EFTA) – Cтокгольм келишимине ылайык 1960- жылдын 2-январында түзүлгөн экономикалык топ. ЕЭCАны жети өлкө: Австрия‚ Улуу Британия‚ Дания‚ Норвегия‚ Португалия‚ Швеция ж-а Швейцария түзгөн. 1961-жылы аларга Финляндия кошулган. 1973-жылы ЕЭCА ЕCке (Европа союзу) кошулгандыктан‚ андан Улуу Британия м-н Дания чыккан. ЕЭCАга мүчө мамлекеттеринин ортосундагы импорттук чектелүүлөр этабы м-н алып салынган. Ошол эле учурда ар бир өлкө ЕЭCАга кирбеген өлкөлөргө карата өзүнүн импорттук бажы салыктарын ж-а башка соодалык чектөөлөрүн сактаган. ЕЭCАда улуттук органдар жок. Штаб-квартирасы Женевада, жетекчи, органы – Министрлер Cовети‚ анда ар бир өлкө бир добушка ээ. Cоветтин чечими‚ эреже катары‚ бир добуштуулук принцибине ылайык кабыл алынат. Аткаруучу органы – Cекретариат.
тобу белгилүү. Жер кыртышында массасы б-ча 1,2 · 10–4%. Лантаноиддерге кирет. 1886-ж. фр. химик Е. Демарсе Е-ди минералынын курамынан оксид түрүндө тапкан. 1937-ж. гана таза металл түрүндө алынган. Күмүш түстүү ак металл; эрүү t – 826°С; кайноо t – 1439°С; бирикмелеринде +2 ж-а +3 окистенүү даражаларын көрсөтөт. Абада тез окистенет, бөлмө темп-расында HCl, HNO3, H2SO4, галогендер ж-а суу м-н кошулат. Атомдук реактордон алынган радиоактивдүү Е-дин үч оксидин лантан м-н калыбына келтирип, андан кийин вакуумда дистилляция жолу м-н алынат. Рак оорусунун кээ бир түрүн дарылоо үчүн медицинада, нейтрондорду жутуучу катары ядролук реакторлордо, активатор катары телеэкранда кызыл түстү алууда колдонулат.